JWST onthult kosmische 'fabriek' voor organische moleculen in de kern van sterrenstelsel IRAS 07251-0248

De James Webb Space Telescope (JWST) heeft een opmerkelijke ontdekking gedaan door een aanzienlijke hoeveelheid organische verbindingen te detecteren in het hart van het sterrenstelsel IRAS 07251-0248. Deze bevinding daagt de bestaande wetenschappelijke opvattingen over chemische complexiteit in vijandige kosmische omgevingen uit. IRAS 07251-0248 wordt geclassificeerd als een ultralichtsterk infraroodstelsel, waarvan de kern normaal gesproken verborgen blijft achter dichte sluiers van gas en stof, wat observaties met traditionele optische methoden bemoeilijkte. Dankzij de geavanceerde NIRSpec- en MIRI-instrumenten van de JWST konden onderzoekers echter door deze barrière heen kijken in het infrarode bereik van 3 tot 28 micron. De resultaten van dit baanbrekende onderzoek werden op 6 februari 2026 gepubliceerd in het gerenommeerde tijdschrift Nature Astronomy.

Tijdens de observaties werd de aanwezigheid van diverse moleculen in de gasfase bevestigd, waaronder methaan (CH₄), benzeen (C₆H₆), acetyleen (C₂H₂), diacetyleen (C₄H₂) en triacetyleen (C₆H₂), evenals andere koolwaterstoffen. Een van de meest spraakmakende resultaten is de allereerste extragalactische detectie van het methylradicaal (CH₃). Dr. Ismael García-Bernete, hoofdauteur van de studie en wetenschappelijk medewerker bij het Centro de Astrobiología (CAB), verklaarde dat de waargenomen chemische rijkdom en de overvloed aan moleculen de voorspellingen van huidige theoretische modellen ver overstijgen. Dit wijst op de noodzaak van een constante bron van koolstof in dergelijke galactische kernen om dit complexe chemische netwerk in stand te houden.

Deze ontdekte kleine moleculen worden beschouwd als cruciale bouwstenen voor de prebiotische chemie, wat direct relevant is voor de vorming van complexere structuren in het heelal. Professor Dimitra Rigopulu, mede-auteur verbonden aan de afdeling Natuurkunde van de Universiteit van Oxford, benadrukte dat deze verbindingen een sleutelrol kunnen spelen bij de processen die leiden tot de synthese van aminozuren en nucleotiden. Het onderzoek, dat gebruikmaakt van geavanceerde modellering ontwikkeld in Oxford, suggereert dat extreme omstandigheden – en niet enkel hoge temperaturen of turbulentie – de drijvende kracht zijn achter deze ingewikkelde chemische processen.

De wetenschappers identificeren de fragmentatie van polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK's) en koolstofhoudende stofdeeltjes als het centrale mechanisme achter deze ontdekking. Dit proces vindt plaats onder invloed van intense kosmische straling, die in grote hoeveelheden aanwezig is in de kernen van deze sterrenstelsels. Er is een duidelijke correlatie gevonden tussen de hoeveelheid koolwaterstoffen en de intensiteit van ionisatie door kosmische straling in vergelijkbare stelsels. Hierdoor lijken diep afgeschermde galactische kernen, zoals die van IRAS 07251-0248, te fungeren als universele 'fabrieken' voor de productie van organische moleculen, wat een voorheen onopgemerkte rol in de chemische evolutie van sterrenstelsels onthult.

De analyse van de verkregen spectroscopische gegevens bood niet alleen inzicht in gasfase-moleculen, maar ook in elementen die gebonden zijn aan ijs en stofdeeltjes. De door de JWST gemeten moleculen in de gasfase vertonen een uitwaartse stroom met een snelheid van ongeveer 160 kilometer per seconde. Dit wijst op een cyclus waarbij koolstoffragmenten naar buiten worden getransporteerd om vervolgens te bevriezen of samen te klonteren in koudere zones. Deze ontdekking, tot stand gekomen door de nauwe samenwerking tussen specialisten van het CAB en de Universiteit van Oxford, onderstreept het enorme potentieel van de JWST om voorheen verborgen en mysterieuze gebieden van ons universum in kaart te brengen.