Brazilië bevestigt ontdekking van 6,3 miljoen jaar oude tektieten na meteorietinslag

De wetenschappelijke gemeenschap in Brazilië heeft officieel de ontdekking bevestigd van tektieten op eigen bodem, een zeldzaam type natuurlijk glas dat is ontstaan door een krachtige meteorietinslag ongeveer 6,3 miljoen jaar geleden. Deze belangrijke ontdekking werd in december 2025 gedocumenteerd in het wetenschappelijke tijdschrift Geology. Hiermee positioneert Brazilië zich als een van de slechts zeven regio's ter wereld waar dergelijke zeldzame kosmogene verschijnselen officieel zijn vastgesteld.

Tektieten onderscheiden zich fundamenteel van vulkanisch glas, zoals obsidiaan, door hun extreem lage watergehalte van minder dan 0,03 gewichtsprocent. Dit specifieke kenmerk dient als onomstotelijk bewijs voor hoogenergetische botsingen tussen hemellichamen en de aarde. Voorheen waren er wereldwijd slechts vijf grote tektietvelden bekend: het Australaziatische, Centraal-Europese, Ivoriaanse, Noord-Amerikaanse en het Belize-veld. Het onderzoek stond onder leiding van professor Alvaro Pinteado Crósta, een vooraanstaand expert van het Instituut voor Geowetenschappen aan de Universiteit van Campinas (Unicamp), die al sinds de jaren 70 onderzoek doet naar inslagstructuren. Naast Braziliaanse instituten zoals Unicamp en de Universiteit van São Paulo (USP), waren ook internationale onderzoekscentra uit Frankrijk, Oostenrijk en Australië bij de studie betrokken.

De gevonden monsters hebben de naam 'geraisieten' gekregen, een eerbetoon aan de gemeenten Tayobeiras, Curral de Dentro en São João do Paraíso waar ze zijn aangetroffen. De fragmenten zijn onderworpen aan uiterst nauwkeurige chemische, isotopische en geochronologische analyses. Dankzij deze methoden kon een vulkanische oorsprong definitief worden uitgesloten en werd de aanwezigheid van lechatelieriet bevestigd, een insluitsel dat uniek is voor meteorietinslagen. In totaal zijn er meer dan 600 exemplaren verzameld over een uitgestrekt gebied met een lengte van meer dan 900 kilometer, dat de staten Minas Gerais, Bahia en Piauí beslaat.

De massa van de individuele geraisieten varieert van minder dan 1 gram tot een maximum van 85,4 gram. De vormen van de objecten zijn kenmerkend voor lichamen die aerodynamisch zijn gevormd tijdens hun vlucht door de atmosfeer, met variaties zoals sferische, ellipsvormige, druppelvormige en haltervormige structuren. Isotopische gegevens van strontium, neodymium en hafnium duiden erop dat de inslag plaatsvond op een continentale, waarschijnlijk Mesoarcheïsche, felsische korst. Deze ontdekking is van fundamenteel belang voor de paleogeografie van Zuid-Amerika, aangezien het de geologische geschiedenis van het continent verder invult.

Professor Crósta, die tevens bekendstaat om zijn 'Crósta-techniek' voor teledetectie bij de zoektocht naar mineralen, richt zijn pijlen nu op de volgende fase van het onderzoek. Vanaf 2026 ligt de focus op het lokaliseren en nauwkeurig in kaart brengen van de gigantische inslagkrater die qua ouderdom en gesteentetype overeenkomt met de vorming van de geraisieten. De enorme verspreiding van de monsters over 900 kilometer is consistent met patronen in andere wereldwijde tektietvelden, waarbij de omvang van het veld recht evenredig is aan de energie van de oorspronkelijke botsing. Hoewel de naam tektiet is afgeleid van het Griekse 'tektos' (gesmolten), vormen deze Braziliaanse vondsten een relatief recent geologisch evenement in vergelijking met bijvoorbeeld de Ivoriaanse tektieten, die op 1,3 miljoen jaar worden gedateerd.