Webmarathon Beëindigt Tienjarig Verzoek Tot Stilte Na Overlijden Umberto Eco

Precies tien jaar na het overlijden van de Italiaanse semioloog en schrijver Umberto Eco op 19 februari 2016 in Milaan, op 84-jarige leeftijd, is een wereldwijde webmarathon georganiseerd die een einde markeert aan een expliciet door hem gewenste periode van publieke terughoudendheid. Eco had verzocht om gedurende tien jaar na zijn dood geen publieke conferenties of evenementen te organiseren, een wens die bedoeld was om zijn nalatenschap de tijd te geven organisch in de cultuur door te dringen. Dit decennium van ingetogenheid werd afgesloten met de 24 uur durende, non-stop webmarathon, getiteld “Eco Eco Eco – A World-Wide Talk for Umberto,” die liep van 18 tot 19 februari 2026.

De organisatie van dit mondiale evenement lag in handen van de Fondazione Umberto Eco en de Fondazione Bottega Finzioni, die samen een ‘planetair gesprek’ orkestreerden. Het initiatief werd gesteund door het Ministerie van Buitenlandse Zaken en gepromoot via het netwerk van Italiaanse Culturele Instituten wereldwijd. De symbolische start van de digitale marathon, die alle tijdzones doorkruiste, vond plaats op 18 februari 2026 om 12:00 uur Italiaanse tijd. De uitzending begon vanaf Taveuni, Fiji, een eiland dat door de 180e meridiaan wordt doorkruist, een locatie die Eco zelf bezocht tijdens de planning van zijn roman L'isola del giorno prima (De Eilanden van de Dag van Morgen). Deze geografische keuze weerspiegelde de literaire fascinatie van Eco voor tijdreizen en de datumgrens.

De 24-uurs uitzending, gestreamd via de YouTube-kanalen van beide stichtingen, was bedoeld om de herinnering aan de professor om te zetten in een collectieve dialoog, waarbij de gemeenschap van lezers en geleerden voor het eerst direct kon deelnemen. Deelnemers aan dit ‘mozaïek van herinneringen’ waren een diverse groep internationale culturele figuren. Onder de sprekers bevonden zich academici als Luciano Canfora en Jeffrey Schnapp, oprichter van het metaLAB van Harvard, die een dialoog gepland had met een kunstmatige intelligentie (AI) simulatie van Umberto Eco. Andere prominente deelnemers waren onder meer Roberto Saviano, Beppe Severgnini, Aldo Grasso, en Maziar Bahari, een Iraanse journalist wiens vrijlating mede dankzij de tussenkomst van Eco tot stand kwam na zijn detentie in 2009.

De marathon fungeerde als een levend archief, waarbij niet alleen culturele grootheden, maar ook lezers en studenten werden uitgenodigd om video-bijdragen in te zenden. Dit proces was een bewuste afwijzing van een statische, monumentale herdenking, en weerspiegelde Eco’s eigen kritische blik op de academische wereld. Naast dit digitale eerbetoon zijn er andere initiatieven gepland in 2026, waaronder optredens op het Festival della Comunicazione in Camogli en een wetenschappelijke conferentie aan de Universiteit van Bologna, waar Eco de semiotiek doceerde en in 1971 het DAMS-instituut oprichtte. Bovendien werd op 19 februari 2026 in Milaan een boomrijke promenade bij Piazza Castello naar Umberto Eco vernoemd.

Eco’s invloedrijke theoretische werken, zoals Opera aperta (1962) en Lector in fabula (1979), legden de basis voor zijn latere literaire succes, met als hoogtepunt de roman Il nome della rosa uit 1980. De marathon eindigde op 19 februari 2026 om 12:00 uur Italiaanse tijd, waarmee de tienjarige periode van stilte formeel werd beëindigd en de blijvende relevantie van zijn gedachten over de grenzen van taal en tijd werd benadrukt.