Tổng thống Moldova Bày Tỏ Ủng Hộ Trưng Cầu Dân Ý Sáp Nhập Với Romania

Vào ngày 12 tháng 1 năm 2026, Tổng thống Cộng hòa Moldova, bà Maia Sandu, đã công khai bày tỏ quan điểm cá nhân của mình về khả năng đất nước sáp nhập với Romania. Tuyên bố này được đưa ra trong khuôn khổ chương trình podcast chính trị nổi tiếng của Anh có tên “The Rest Is Politics”, do Rory Stewart và Alastair Campbell dẫn dắt.

Trong cuộc trao đổi, nhà lãnh đạo Moldova khẳng định một cách dứt khoát rằng nếu có một cuộc trưng cầu dân ý về vấn đề thống nhất, bà sẽ bỏ phiếu tán thành việc gia nhập Romania. Đây là một tiết lộ quan trọng về lập trường cá nhân của bà đối với một chủ đề nhạy cảm trong chính trường Moldova.

Tổng thống Sandu lý giải cho quan điểm cá nhân này bằng cách nhấn mạnh đến những mối đe dọa địa chính trị ngày càng gia tăng. Bà cho rằng các quốc gia nhỏ bé như Moldova đang đối mặt với thách thức ngày càng lớn trong việc duy trì trật tự dân chủ và chủ quyền trước các áp lực từ bên ngoài, đặc biệt là bà đã đề cập đến các hành động gây hấn từ Liên bang Nga. Bà cũng nhắc lại rằng ý tưởng tái thống nhất từng được thảo luận sôi nổi vào cuối những năm 1980, trong thời kỳ các phong trào phục hưng dân tộc, bởi vì Moldova từng là một phần của Romania trong giai đoạn từ năm 1918 đến năm 1940.

Tuy nhiên, do cuộc trưng cầu dân ý đã không được tổ chức vào thời điểm đó, mức độ ủng hộ thực sự của người dân đối với việc thống nhất vẫn còn là một ẩn số. Việc thiếu vắng một cuộc bỏ phiếu chính thức đã khiến cho nguyện vọng của công chúng về vấn đề này chưa bao giờ được đo lường một cách rõ ràng.

Mặc dù vậy, Tổng thống Sandu đã phân định rõ ràng giữa sở thích cá nhân và chiến lược chính thức của nhà nước. Bà thừa nhận rằng các dữ liệu xã hội học hiện tại, cụ thể là kết quả khảo sát do công ty IMAS thực hiện vào tháng 6 năm 2025, cho thấy đa số công dân Moldova hiện tại vẫn phản đối kịch bản thống nhất, với 28% bày tỏ sự ủng hộ. Do đó, đường lối chính sách chính thức vẫn tập trung vào hội nhập châu Âu.

Bà Sandu coi việc gia nhập Liên minh châu Âu là mục tiêu khả thi hơn để đảm bảo an ninh quốc gia và đây là định hướng nhận được sự đồng thuận rộng rãi từ công chúng. Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị, Moldova đang tiếp tục tiến trình hướng tới tư cách thành viên EU, sau khi nhận được quyết định khởi động đàm phán gia nhập vào ngày 14 tháng 12 năm 2023.

Để minh chứng cho những bước tiến này, kể từ ngày 1 tháng 1 năm 2026, Moldova đã chính thức tham gia vào khu vực “Roam Like at Home” với Liên minh châu Âu. Thêm vào đó, kênh truyền hình công cộng Moldova1 vào ngày 12 tháng 1 năm 2026 đã thông báo ra mắt chương trình “Tôi và Liên minh châu Âu”, nhằm mục đích giải thích các giai đoạn hội nhập châu Âu và chống lại thông tin sai lệch, điều này phản ánh sự tập trung chung của cả nước vào lộ trình châu Âu.

Về mặt lịch sử, ý tưởng thống nhất (unionism) luôn vấp phải sự phản đối từ phe theo chủ nghĩa Moldova (moldovenism), những người ủng hộ nền độc lập. Các nhà phân tích nhận định rằng, khác với kịch bản thống nhất giữa Đông và Tây Đức, mối quan hệ giữa Moldova và Romania đang phát triển theo một quỹ đạo khác biệt, bất chấp sự tương đồng về văn hóa và ngôn ngữ. Bà Sandu tin rằng ngôn ngữ chung này là tiếng Romania, chứ không phải là một ngôn ngữ Moldova riêng biệt. Vì thế, sự ưu ái cá nhân của tổng thống đối với việc thống nhất tồn tại song song với chiến lược thực dụng nhằm củng cố chủ quyền thông qua việc hội nhập thể chế với Liên minh châu Âu.