Elon Musk xác nhận ngăn chặn thành công việc Nga sử dụng trái phép Starlink cho các hoạt động máy bay không người lái

Vào Chủ Nhật, ngày 1 tháng 2 năm 2026, Tổng giám đốc điều hành của SpaceX, tỷ phú Elon Musk, đã chính thức đưa ra thông báo xác nhận rằng các biện pháp kỹ thuật mà công ty triển khai nhằm chấm dứt việc quân đội Nga sử dụng trái phép hệ thống vệ tinh Starlink đã mang lại kết quả khả quan. Động thái này được đưa ra sau khi giới chức Ukraine liên tục báo cáo về việc lực lượng Nga tận dụng các thiết bị đầu cuối Starlink để điều hướng và kiểm soát các dòng máy bay không người lái (UAV) tầm xa trong các đợt tấn công quy mô lớn.

Trước đó, vào cuối tháng 1 năm 2026, nhiều báo cáo đã chỉ ra hàng trăm trường hợp quân đội Nga sử dụng thiết bị Starlink, đặc biệt là tích hợp vào các dòng drone cánh cố định "Molniya". Mục đích của việc này là nhằm mở rộng phạm vi hoạt động và vô hiệu hóa các hệ thống tác chiến điện tử (EW) của phía Ukraine. Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Ukraine, ông Mykhailo Fedorov, cho biết Kiev đã nhanh chóng liên lạc với SpaceX để đề xuất các giải pháp kỹ thuật và tổ chức. Ông đồng thời gửi lời cảm ơn tới ban lãnh đạo công ty vì sự phản ứng kịp thời, nhấn mạnh rằng công nghệ phương Tây cần phục vụ thế giới dân chủ và bảo vệ dân thường thay vì trở thành công cụ hủy diệt.

Lập trường từ phía SpaceX luôn nhất quán rằng Starlink không được thiết kế cho mục đích quân sự trực tiếp và công ty không cung cấp thiết bị cho Nga dưới bất kỳ hình thức nào. Bà Gwynne Shotwell, Chủ tịch SpaceX, từng khẳng định dù việc sử dụng Starlink cho liên lạc chiến thuật của quân đội Ukraine là được phép, nhưng công ty không bao giờ có ý định để hệ thống này trở thành một phần của vũ khí tấn công. Để giải quyết tình hình khẩn cấp, SpaceX đã áp dụng các hạn chế kỹ thuật, tự động ngắt kết nối các thiết bị đầu cuối khi phát hiện chúng di chuyển với vận tốc vượt quá ngưỡng 75–90 km/h. Biện pháp này nhằm vô hiệu hóa các nền tảng di chuyển nhanh như drone tấn công, bao gồm các mẫu BM-35 và Molniya mà Nga đã cải tiến để điều khiển từ xa.

Ông Serhii "Flash" Beskrestnov, cố vấn của Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine, nhận định rằng những rào cản kỹ thuật hiện tại chỉ là giải pháp tạm thời trong khi chờ đợi một hệ thống toàn diện hơn. Một phương án dài hạn đang được xây dựng là hệ thống "danh sách trắng" (whitelist), cho phép SpaceX phân biệt chính xác giữa các thiết bị đầu cuối đã đăng ký của quân đội Ukraine và các thiết bị không rõ nguồn gốc của Nga. Tuy nhiên, việc thiết lập cơ sở dữ liệu này đang gặp thách thức về lòng tin, khi nhiều binh sĩ sử dụng thiết bị cá nhân lo ngại việc đăng ký chính thức. Theo ước tính, trong số khoảng 200.000 thiết bị Starlink đang hoạt động tại Ukraine, chưa đến một nửa được mua thông qua các kênh chính phủ chính thức.

Bộ trưởng Fedorov cũng nhấn mạnh rằng mối quan hệ hợp tác chặt chẽ giữa ông và ban lãnh đạo SpaceX đã giúp rút ngắn đáng kể chu trình phản hồi, từ khi phát hiện vấn đề đến khi triển khai các bản vá phần mềm chỉ trong vài ngày. Phía Ukraine bày tỏ sự trân trọng đối với Elon Musk và Gwynne Shotwell vì sự quyết đoán trong việc khắc phục các lỗ hổng bảo mật. Kể từ khi cuộc xung đột nổ ra vào năm 2022, Kiev đã nhận được hơn 50.000 thiết bị Starlink từ SpaceX, đóng vai trò then chốt trong việc duy trì liên lạc tại tiền tuyến và đảm bảo sự ổn định của hạ tầng quốc gia.