Elon Musk bevestigt succesvolle blokkering van ongeoorloofd Russisch Starlink-gebruik voor drone-operaties

Op zondag 1 februari 2026 heeft Elon Musk, de algemeen directeur van SpaceX, officieel bevestigd dat de recent geïmplementeerde maatregelen om het ongeoorloofde gebruik van het Starlink-netwerk door Russische troepen te blokkeren, succesvol zijn gebleken. Deze publieke verklaring volgt op een reeks verontrustende rapporten van Oekraïense functionarissen, die aangaven dat het Russische leger erin was geslaagd om Starlink-terminals te bemachtigen en deze in te zetten voor de besturing van langeafstands-onbemande luchtvaartuigen (UAV's). De bevestiging van Musk markeert een belangrijk moment in de technologische strijd die zich parallel aan het fysieke front in Oekraïne afspeelt.

In de laatste weken van januari 2026 kwamen er steeds meer bewijzen naar voren van honderden gevallen waarin Rusland Starlink-technologie misbruikte. Met name de inzet van "Molniya"-drones met vaste vleugels baarde zorgen, omdat deze door de satellietverbinding hun bereik aanzienlijk konden vergroten en effectiever konden opereren tegen Oekraïense systemen voor elektronische oorlogsvoering (EW). Mykhailo Fedorov, de Oekraïense minister van Defensie, verklaarde dat Kiev onmiddellijk na het ontdekken van deze praktijken in contact is getreden met SpaceX om technische en organisatorische oplossingen aan te dragen. Fedorov uitte zijn oprechte dank aan de directie van SpaceX voor hun snelle handelen en herhaalde dat westerse innovaties de democratie moeten versterken en burgers moeten beschermen, in plaats van te worden misbruikt voor destructieve doeleinden.

SpaceX heeft consequent volgehouden dat Starlink nooit bedoeld is voor offensieve militaire operaties en dat het bedrijf geen enkele vorm van directe of indirecte handel drijft met Rusland. Gwynne Shotwell, de president van SpaceX, had eerder al verduidelijkt dat hoewel tactische communicatie voor het Oekraïense leger binnen de gebruiksvoorwaarden valt, het gebruik van het systeem als integraal onderdeel van een wapen nooit de bedoeling was. Om het misbruik door Russische drones direct te stoppen, heeft SpaceX een technische snelheidslimiet ingesteld: terminals worden automatisch gedeactiveerd wanneer zij een snelheid bereiken die ligt tussen de 75 en 90 kilometer per uur. Deze specifieke drempelwaarde is ontworpen om snelbewegende aanvalsplatforms, zoals de Russische BM-35 en de aangepaste "Molniya"-modellen die voor precisie-aanvallen op lange afstand worden gebruikt, effectief uit te schakelen.

Serhiy "Flash" Beskrestnov, een vooraanstaand adviseur van het Oekraïense ministerie van Defensie, verduidelijkte dat deze huidige beperkingen een noodgreep zijn terwijl er aan een robuustere, permanente oplossing wordt gewerkt. Het uiteindelijke doel is de implementatie van een zogenaamde "witte lijst" (whitelist). Dit systeem moet SpaceX in staat stellen om met absolute zekerheid onderscheid te maken tussen legitieme Oekraïense militaire terminals en niet-geregistreerde Russische apparatuur. De realisatie van een dergelijke database is echter een enorme uitdaging, mede door een gebrek aan vertrouwen bij individuele militairen. Veel soldaten maken namelijk gebruik van privaat aangeschafte terminals en zijn terughoudend om deze officieel bij de overheid te registreren. Volgens actuele schattingen is minder dan de helft van de ongeveer 200.000 Starlink-terminals die momenteel in Oekraïne actief zijn, via officiële staatskanalen verkregen.

Minister Fedorov benadrukte dat zijn persoonlijke en nauwe contacten met de top van SpaceX essentieel zijn voor het snelle reactievermogen van het bedrijf, waarbij softwarematige aanpassingen vaak al binnen enkele dagen na het signaleren van een probleem worden doorgevoerd. De Oekraïense regering sprak haar diepe erkenning uit aan zowel Elon Musk als Gwynne Shotwell voor hun voortvarendheid bij het dichten van deze kwetsbaarheden. Sinds de start van de grootschalige invasie in 2022 heeft SpaceX meer dan 50.000 Starlink-terminals aan Kiev geleverd. Deze apparatuur is uitgegroeid tot een onmisbare pijler voor de communicatie aan de frontlinies en speelt een cruciale rol in het handhaven van de nationale weerbaarheid en de continuïteit van de Oekraïense staat.