Trí tuệ nhân tạo tại Davos 2026: Từ cuộc đua không rào cản đến kỷ nguyên của sự thịnh vượng

Davos, ngày 23 tháng 1 năm 2026. Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) diễn ra tại Davos năm nay đã trở thành một võ đài thực thụ, nơi trí tuệ nhân tạo (AI) vươn lên chiếm lĩnh vị trí trung tâm. Sức hút của công nghệ này lớn đến mức nó hoàn toàn che mờ các cuộc thảo luận địa chính trị căng thẳng về thuế quan và các hiệp định thương mại toàn cầu vốn thường là chủ đề chính của hội nghị.

Dựa trên các phân tích từ giới chuyên gia, tổng vốn đầu tư vào lĩnh vực AI hiện đã vượt ngưỡng 1,5 nghìn tỷ USD, một con số kỷ lục minh chứng cho sức nóng của cuộc đua công nghệ. Khoảng 60% các tập đoàn lớn đang lên kế hoạch mở rộng quy mô ứng dụng AI trong giai đoạn 2025–2026. Tuy nhiên, thách thức lớn nhất hiện nay không còn là việc thử nghiệm mà là quá trình chuyển đổi sang triển khai thực tế, đòi hỏi những chiến lược vận hành mới và sự thay đổi mang tính hệ thống trong cấu trúc tổ chức.

Cái nhìn tổng thể về chủ đề AI tại Davos cho thấy một sự chuyển dịch rõ rệt từ những lời đồn thổi hào nhoáng sang các vấn đề thực tiễn cốt lõi: làm thế nào để tận dụng AI cho tăng trưởng kinh tế, giảm thiểu các rủi ro tiềm ẩn và đảm bảo quyền tiếp cận công bằng cho mọi quốc gia. Bà Kristalina Georgieva, Giám đốc điều hành Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), nhận định rằng kinh tế toàn cầu dự kiến tăng trưởng 3,3% trong năm nay, và AI có thể đóng góp thêm từ 0,1% đến 0,8% vào GDP toàn cầu. Dù vậy, bà cũng cảnh báo về những nguy cơ đối với tầng lớp trung lưu do tình trạng mất việc làm. "Chúng ta không còn ở Kansas nữa," bà tuyên bố, nhấn mạnh rằng AI đang làm gia tăng khoảng cách giàu nghèo và kêu gọi các biện pháp cấp bách để thúc đẩy sự "lan tỏa" công nghệ đến các nước đang phát triển. Hiện tại, trong khi tỷ lệ ứng dụng AI ở các nước phương Bắc đã đạt mức 25%, thì tại châu Phi, con số này chỉ dao động từ 10–14%, tạo nên một hố ngăn cách sâu sắc về khả năng tiếp cận công nghệ.

Trong phiên thảo luận quan trọng mang tên "Mở rộng quy mô AI: Giai đoạn khó khăn bắt đầu", các lãnh đạo cấp cao từ Accenture, Visa và Saudi Aramco đã cùng chia sẻ những góc nhìn thực tế. Các đại biểu thống nhất rằng thời kỳ của các dự án thí điểm đơn lẻ đã kết thúc; trọng tâm hiện nay là "AI tác nhân" (Agentic AI) – những hệ thống tự hành có khả năng thực hiện các nhiệm vụ phức tạp trong chuỗi cung ứng, quản lý tài chính và ngành xây dựng. Bà Julie Sweet, CEO của Accenture, khẳng định: "Chúng ta cần phải tái cấu trúc toàn bộ quy trình làm việc, thiết lập cơ chế quản trị chặt chẽ và đầu tư mạnh mẽ vào việc đào tạo lại kỹ năng cho con người." Theo ước tính của McKinsey, nếu không thực hiện được những thay đổi này, nỗ lực mở rộng quy mô sẽ thất bại, bỏ lỡ tiềm năng tạo ra hiệu quả kinh tế trị giá 2,9 nghìn tỷ USD.

Một trong những điểm nhấn đáng chú ý nhất của hội nghị là cuộc đối thoại giữa tỷ phú Elon Musk và Larry Fink, người đứng đầu BlackRock. Lần đầu tiên xuất hiện trực tiếp tại Davos, Musk đã đưa ra những dự báo táo bạo về một tương lai đầy viễn tưởng: đến năm 2030, AI sẽ vượt xa trí tuệ của toàn bộ nhân loại cộng lại, xe tự lái sẽ trở thành một vấn đề đã được giải quyết triệt để, và các robot hình người như Optimus của Tesla sẽ hiện diện khắp nơi vào năm 2027. "Mọi cá nhân đều sẽ sở hữu một robot, nghèo đói sẽ bị xóa sổ và nhân loại sẽ tiến tới một kỷ nguyên thịnh vượng chưa từng có," Musk tuyên bố, đồng thời gợi mở về khả năng đảo ngược quá trình lão hóa nhờ công nghệ. Tuy nhiên, ông cũng chỉ ra rào cản lớn nhất là năng lượng: trong khi năng lực sản xuất chip tăng trưởng theo cấp số nhân, nguồn cung điện năng đang trở nên khan hiếm trầm trọng. Musk cũng không ngần ngại chỉ trích các chính sách thuế quan của Mỹ đối với năng lượng mặt trời, cho rằng chúng đang làm đội giá các nguồn năng lượng sạch và kìm hãm đà phát triển của AI.

Các nhà lãnh đạo trong ngành công nghệ cũng có những quan điểm khác nhau về tương lai. Demis Hassabis từ Google DeepMind dự đoán trí tuệ nhân tạo tổng quát (AGI) có thể xuất hiện trong vòng 5–10 năm tới, nhưng nhấn mạnh rằng vẫn còn thiếu những "thành phần then chốt" để đạt được mục tiêu đó. Dario Amodei của Anthropic nhận định quỹ đạo phát triển của AI vẫn đang đi đúng hướng bất chấp những biến động trong dư luận xã hội. Trong khi đó, Jensen Huang, CEO của Nvidia, coi AI là "cơ hội ngàn năm có một" đối với châu Âu và thúc giục khu vực này đầu tư mạnh mẽ vào hạ tầng dữ liệu. Satya Nadella từ Microsoft cùng các nhà lãnh đạo khác cũng bày tỏ lo ngại về một "cuộc đua không có trọng tài", nơi AI đang định hình lại năng lực cạnh tranh toàn cầu, nhưng nếu thiếu các quy tắc chung, nó có nguy cơ củng cố sự thống trị độc quyền của Mỹ và Trung Quốc.

Kết thúc hội nghị, WEF đã công bố báo cáo mang tên "Bằng chứng thay cho lời hứa" (Proof over Promise), chỉ ra những lợi ích thực tế mà AI đã mang lại cho 30 quốc gia và 20 ngành công nghiệp khác nhau, từ lĩnh vực chăm sóc sức khỏe đến năng lượng bền vững. Chương trình MINDS cũng đã vinh danh những đơn vị tiên phong trong việc ứng dụng AI để tối ưu hóa chuỗi cung ứng toàn cầu và chẩn đoán sớm các căn bệnh hiểm nghèo. Mặc dù vậy, các rủi ro vẫn là ưu tiên hàng đầu trong chương trình nghị sự: từ mối lo ngại về một "bong bóng" đầu tư (mà một số nhà kinh tế cho rằng có thể là một "bong bóng tích cực" thúc đẩy đổi mới) cho đến các vấn đề đạo đức phức tạp, đặc biệt là trong các phiên thảo luận về vai trò của AI trong âm nhạc và các ngành sáng tạo nghệ thuật.