Vụ Ám Sát Lãnh Đạo Tối Cao Iran Châm Ngòi Đối Đầu Quân Sự Khu Vực

Lãnh đạo Tối cao Iran, Ayatollah Ali Khamenei, đã thiệt mạng vào Thứ Bảy, ngày 28 tháng 2 năm 2026, trong một chiến dịch quân sự phối hợp quy mô lớn do Hoa Kỳ và Israel tiến hành. Cái chết của nhà lãnh đạo 86 tuổi này, người đã nắm quyền từ năm 1989 sau khi kế nhiệm Ruhollah Khomeini, đã được Tehran chính thức xác nhận vào Chủ Nhật, ngày 1 tháng 3 năm 2026. Ngay sau thông báo, Iran đã tuyên bố 40 ngày quốc tang và bảy ngày nghỉ lễ công cộng để tưởng niệm ông.

Phản ứng của Iran là ngay lập tức và mang tính quân sự. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã phát động các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái trên diện rộng nhắm vào Israel và các căn cứ quân sự của Hoa Kỳ tại các quốc gia Vùng Vịnh, bao gồm Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), Qatar, Kuwait và Bahrain. Chiến dịch của Hoa Kỳ, mang tên “Chiến dịch Cơn Thịnh Nộ Sử Thi” (Operation Epic Fury), cùng với chiến dịch “Sư Tử Gầm” (Roaring Lion) của Israel, được cho là nhằm mục đích lật đổ chính phủ Iran và đã được chuẩn bị trước bằng việc triển khai hai nhóm tác chiến tàu sân bay của Mỹ, USS Gerald R. Ford và USS Abraham Lincoln, tới khu vực.

Các báo cáo ban đầu từ truyền thông nhà nước Iran ghi nhận 201 người thiệt mạng và 747 người bị thương do các cuộc tấn công ngày Thứ Bảy, với 108 người chết tại Minab. Về phía các quốc gia Vùng Vịnh, Bộ Quốc phòng UAE xác nhận đã đánh chặn phần lớn trong số 137 tên lửa và 209 máy bay không người lái do Iran phóng, mặc dù vẫn có thương vong, bao gồm một người chết và bảy người bị thương tại Sân bay Quốc tế Zayed ở Abu Dhabi. Qatar báo cáo có tám người bị thương sau khi hứng chịu khoảng 65 tên lửa và 12 máy bay không người lái. Sự kiện leo thang này diễn ra sau khi các cuộc đàm phán hạt nhân giữa Mỹ và Iran sụp đổ vào thứ Năm trước đó, và sau một loạt các cuộc biểu tình nội bộ dữ dội bắt đầu từ cuối năm 2025.

Quân đội Israel tuyên bố đã đánh trúng khoảng 500 mục tiêu tại Iran, bao gồm các hệ thống phòng không và bệ phóng tên lửa, trong khi IRGC khẳng định đã nhắm mục tiêu vào 27 căn cứ của Hoa Kỳ trên khắp Trung Đông. Các quan chức Israel, như Bộ trưởng Quốc phòng Katz, tuyên bố công lý đã được thực thi. Ngược lại, một số thành viên Đảng Dân chủ Hoa Kỳ, như Thượng nghị sĩ Tim Kaine, đã lên án các cuộc tấn công là hành động chiến tranh thiếu sự ủy quyền của Quốc hội. Cái chết của Ayatollah Khamenei, nhà lãnh đạo tại vị lâu nhất ở Trung Đông vào thời điểm qua đời, đã mở ra một cuộc khủng hoảng kế vị nghiêm trọng cho Cộng hòa Hồi giáo.

Theo Hiến pháp Iran, Hội đồng Chuyên gia sẽ bầu ra nhà lãnh đạo mới, và trong thời gian chờ đợi, một hội đồng tạm thời bao gồm Tổng thống Masoud Pezeshkian, Chánh án Tòa án Tối cao Gholam-Hossein Mohseni-Ejei, và một thành viên Hội đồng Giám hộ sẽ đảm nhiệm nhiệm vụ. Các ứng cử viên tiềm năng được đồn đoán bao gồm Mojtaba Khamenei và Hassan Khomeini. Việc chuyển giao quyền lực diễn ra trong bối cảnh các cuộc không kích liên tục vào cơ sở hạ tầng hạt nhân và tên lửa của Iran, đồng thời làm dấy lên lo ngại về sự ổn định năng lượng toàn cầu do việc đóng cửa Eo biển Hormuz. Sự kiện này đánh dấu sự leo thang quân sự khu vực lớn nhất kể từ cuộc xâm lược Iraq năm 2003.