Máy bay chở Ngoại trưởng Đài Loan Ngô Chiêu Nhiếp đã hạ cánh xuống Mbabane chỉ vài ngày sau khi Tổng thống Lại Thanh Đức buộc phải hủy chuyến công du của mình. Lý do chính thức được đưa ra là vì "nguyên nhân kỹ thuật", nhưng thực chất đây là đòn ngoại giao "chiếc gậy và củ cà rốt" điển hình của Trung Quốc. Tuy nhiên, thay vì đầu hàng, Đài Bắc đã cử ngay quan chức cấp cao tiếp theo đi thay thế. Cử chỉ tưởng chừng khiêm tốn này lại là một thông điệp mạnh mẽ: Đài Loan không có ý định tự nguyện từ bỏ những vị thế cuối cùng của mình tại châu Phi.
Eswatini hiện là quốc gia duy nhất tại châu Phi vẫn duy trì quan hệ ngoại giao chính thức với Đài Loan. Trong số 12 đồng minh còn lại của Đài Bắc, đây là mắt xích dễ bị tổn thương nhưng cũng kiên cường nhất. Bắc Kinh từ lâu đã triển khai một chiến dịch bài bản nhằm "đẩy" Đài Loan ra khỏi châu Phi, từ các khoản vay ưu đãi đến những lời đe dọa trực tiếp. Cách đây vài năm, Burkina Faso cùng Sao Tome và Principe đã chuyển sang phía Trung Quốc, nhưng Eswatini vẫn trụ vững bất chấp áp lực kinh tế khổng lồ.
Chuyến thăm của ông Ngô Chiêu Nhiếp không đơn thuần là một cuộc trao đổi quà tặng xã giao. Đây là sự tiếp nối của chiến lược chủ động duy trì "tiếp xúc cấp cao bằng mọi giá". Các nhà ngoại giao Đài Loan hiểu rằng nếu các chuyến thăm cấp cao chấm dứt, các đồng minh sẽ bắt đầu hoài nghi về việc liệu có đáng để tiếp tục gắn bó với Đài Bắc hay không. Mỗi chuyến đi như vậy là một lời khẳng định công khai rằng mối liên kết này vẫn tồn tại và đang hoạt động hiệu quả, đặc biệt là khi Trung Quốc đang ráo riết lôi kéo các nước châu Phi vào hệ thống ảnh hưởng của mình thông qua sáng kiến "Vành đai và Con đường".
Sự kiện này có tầm ảnh hưởng vượt xa khuôn khổ quan hệ song phương. Tại các tổ chức đa phương, mỗi lá phiếu của đồng minh Đài Loan đều là cơ hội để ngăn chặn các nghị quyết của Bắc Kinh hoặc ít nhất là buộc họ phải thảo luận về "vấn đề Đài Loan". Các quốc gia Nam Bán cầu (Global South) đang quan sát kỹ lưỡng cuộc đối đầu này. Nhiều nước trong số đó nhận đầu tư từ Trung Quốc nhưng đồng thời cũng lo ngại việc quá phụ thuộc vào một siêu cường duy nhất. Đài Loan đã khéo léo tận dụng nỗi lo này bằng cách tự giới thiệu mình như một đối tác thay thế — hiện đại về công nghệ, tôn trọng dân chủ và không đòi hỏi lòng trung thành chính trị để đổi lấy cơ sở hạ tầng.
Hãy tưởng tượng ngoại giao giống như trò chơi "ném bóng" trên sân chơi trẻ em. Trung Quốc là một đấu thủ to lớn, mạnh mẽ, đang lần lượt loại bỏ từng đối thủ một. Thay vì lẩn trốn, Đài Loan bất ngờ tiến vào giữa vòng tròn và vỗ tay thật lớn. Hành động táo bạo này khiến những đứa trẻ khác phải suy nghĩ: liệu "kẻ khổng lồ" kia có thực sự bất bại hay không? Chính những chuyến thăm như thế này đã tạo ra hiệu ứng tâm lý tương tự.
Trong lịch sử, Đài Loan từng trải qua giai đoạn mất đi hàng loạt đồng minh vào những năm 1970 sau khi mất ghế tại Liên Hợp Quốc. Khi đó, nhiều người tin rằng vấn đề đã được định đoạt vĩnh viễn. Thế nhưng, Đài Bắc luôn tìm ra cách để duy trì cuộc chơi. Chiến lược hiện nay không còn là việc "vung tiền" khắp nơi mà là một nền ngoại giao thông minh, tập trung vào các giá trị, công nghệ và mối quan hệ cá nhân giữa các nhà lãnh đạo.
Sau cùng, chuyến thăm Eswatini không chỉ xoay quanh một quốc gia nhỏ bé ở châu Phi. Đó là câu chuyện về việc liệu Đài Loan có thể duy trì được không gian ngoại giao tối thiểu cần thiết để không bị cô lập hoàn toàn dưới góc nhìn của luật pháp quốc tế hay không. Chừng nào các chuyến đi như thế này còn tiếp diễn, Bắc Kinh vẫn chưa thể tuyên bố chiến thắng cuối cùng. Và điều đó có nghĩa là ván cờ toàn cầu vẫn đang còn để ngỏ.
