Căng thẳng leo thang tại Trung Đông: Houthi tấn công Israel trong bối cảnh đối đầu Mỹ-Iran

Tình hình an ninh tại khu vực Trung Đông đã chạm ngưỡng khủng hoảng nghiêm trọng trong hai ngày thứ Sáu và thứ Bảy, tức ngày 27 và 28 tháng 3 năm 2026. Những diễn biến này nằm trong khuôn khổ chiến dịch quân sự mang tên "Cơn thịnh nộ sử thi" (Epic Fury) do liên minh Mỹ và Israel phát động nhắm vào Iran từ ngày 28 tháng 2 năm 2026. Giai đoạn này chứng kiến sự leo thang quân sự đáng kể, bao gồm một cuộc tấn công trực diện từ lực lượng dân quân Houthi tại Yemen nhắm vào lãnh thổ Israel và đòn đáp trả quyết liệt của Iran vào các vị trí đóng quân của Mỹ tại Saudi Arabia. Song song với các hoạt động giao tranh, các nỗ lực ngoại giao quốc tế vẫn đang được đẩy mạnh nhằm kiềm chế một cuộc xung đột toàn diện có nguy cơ làm tê liệt các tuyến đường hàng hải huyết mạch của thế giới.

Vào ngày thứ Sáu, 27 tháng 3, căn cứ không quân Prince Sultan tại Saudi Arabia đã hứng chịu một cuộc tập kích quy mô bằng tên lửa và máy bay không người lái từ phía Iran. Theo báo cáo từ hãng tin Associated Press dẫn lời các nguồn tin quân sự, vụ tấn công đã khiến 15 binh sĩ Mỹ bị thương, trong đó có 5 trường hợp đang trong tình trạng nguy kịch. Đây không phải là sự cố đơn lẻ, bởi trước đó vào đầu tháng 3, căn cứ này cũng từng bị tấn công khiến một binh sĩ thiệt mạng. Tính từ thời điểm bắt đầu chiến dịch "Cơn thịnh nộ sử thi", tổng số quân nhân Mỹ bị thương đã vượt ngưỡng 300 người, với 13 trường hợp tử vong được xác nhận trong chiến đấu. Căn cứ Prince Sultan, tọa lạc tại phía đông nam thủ đô Riyadh, hiện là mắt xích hậu cần chiến lược không thể thiếu đối với các hoạt động của lực lượng Mỹ trong khu vực.

Đến ngày thứ Bảy, 28 tháng 3, lực lượng Houthi tại Yemen, vốn nhận được sự hậu thuẫn từ Tehran, đã tiến hành cuộc tấn công tên lửa trực tiếp đầu tiên nhắm vào các cơ sở quân sự ở miền Nam Israel. Thông tin này được phong trào Ansar Allah chính thức công bố thông qua người phát ngôn, Chuẩn tướng Yahya Saree. Ông tuyên bố rằng một "loạt tên lửa" đã được phóng đi nhằm trúng các "mục tiêu quân sự trọng yếu của Israel". Phía Quân đội Israel (IDF) sau đó đã xác nhận việc đánh chặn thành công một tên lửa đạn đạo bằng hệ thống phòng không và cho biết không có thương vong hay thiệt hại vật chất nào xảy ra. Tuy nhiên, phía Houthi khẳng định sẽ không dừng lại và cam kết tiếp tục các đợt tấn công cho đến khi mọi hành động "xâm lược trên tất cả các mặt trận kháng chiến" bị chấm dứt.

Trước những diễn biến phức tạp, Bộ Quốc phòng Mỹ (Lầu Năm Góc) đã ra lệnh tăng cường hiện diện quân sự tại khu vực. Các đơn vị tinh nhuệ thuộc Sư đoàn Dù 82, bao gồm khoảng 2.000 đến 3.000 binh sĩ từ Lực lượng Phản ứng Nhanh, đang được điều động khẩn cấp. Đồng thời, tàu tấn công đổ bộ USS Tripoli, mang theo khoảng 2.200 đến 2.500 lính thủy đánh bộ từ Đơn vị Thủy quân lục chiến Viễn chinh số 31 (31st MEU), dự kiến sẽ tiến vào vùng vịnh Ba Tư trước khi kết thúc tháng 3 năm 2026. Việc thiết lập sở chỉ huy của Sư đoàn 82 tại Kuwait được giới quan sát đánh giá là một động thái "phô trương sức mạnh" rõ rệt. Trong khi đó, đơn vị 31st MEU, với trang bị máy bay vận tải MV-22 Osprey và tiêm kích tàng hình F-35B, được chuẩn bị cho các kịch bản đánh chiếm đầu cầu, có thể là tại đảo Kharg của Iran.

Trên bình diện ngoại giao, các nỗ lực hạ nhiệt căng thẳng đang được triển khai ráo riết. Bộ trưởng Ngoại giao các nước Pakistan, Saudi Arabia, Thổ Nhĩ Kỳ và Ai Cập đã lên lịch gặp mặt tại Islamabad vào hai ngày 29 và 30 tháng 3 năm 2026 để thảo luận về các cơ chế giảm thiểu xung đột. Pakistan, thông qua vai trò của Thủ tướng Shehbaz Sharif và Ngoại trưởng Mohammad Ishaq Dar, đang đóng vai trò là cầu nối trung gian quan trọng để truyền tải các thông điệp giữa Washington và Tehran, bao gồm cả kế hoạch hòa bình 15 điểm do phía Mỹ đề xuất. Trong cuộc hội đàm với ông Sharif vào ngày 28 tháng 3, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đã nhấn mạnh rằng việc xây dựng lòng tin lẫn nhau là điều kiện tiên quyết và cốt lõi cho bất kỳ tiến trình đối thoại nào trong tương lai.

Cuộc xung đột hiện tại đang gây ra những tác động tiêu cực sâu rộng đến hệ thống logistics và kinh tế toàn cầu. Việc lực lượng Houthi tham chiến với đe dọa phong tỏa eo biển Bab-el-Mandeb – nơi trung chuyển khoảng 12% lưu lượng thương mại hàng hải thế giới – đã làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng vốn đã căng thẳng do Iran phong tỏa eo biển Hormuz. Các chuyên gia cảnh báo rằng nếu eo biển Bab-el-Mandeb bị đóng cửa hoàn toàn, thời gian vận chuyển hàng hóa giữa châu Á và châu Âu có thể kéo dài thêm từ 7 đến 10 ngày, kéo theo sự gia tăng đột biến của chi phí vận tải biển. Để đối phó với các kịch bản xấu nhất, Saudi Arabia đã bắt đầu thực hiện các biện pháp phòng ngừa bằng cách chuyển hướng một phần sản lượng dầu xuất khẩu qua cảng Yanbu trên Biển Đỏ nhằm duy trì dòng chảy năng lượng ổn định.