Thế hệ Z Định Hình Lại Văn Hóa Tiêu Thụ Đồ Uống Hướng Đến Sức Khỏe

Phân tích chuyên sâu của ngành công nghiệp đồ uống chỉ ra rằng, dù tỷ lệ tham gia vào các hoạt động tiêu thụ đồ cồn của Thế hệ Z duy trì ổn định, phương thức và mục đích sử dụng đã trở nên có chủ đích hơn. Sự thay đổi này không chỉ là biến động nhất thời mà còn là dịch chuyển cấu trúc, buộc các thương hiệu phải xem xét lại chiến lược sản phẩm và tiếp thị. Một biểu hiện rõ nét là sự ưa chuộng khái niệm "daycap" – một ly đồ uống thưởng thức ban ngày, thường trong các buổi giao lưu xã hội như tiệc brunch, thay thế cho thói quen "nightcap" truyền thống.

Sự dịch chuyển này gắn liền với mục tiêu chăm sóc sức khỏe toàn diện mà Thế hệ Z theo đuổi, bao gồm sức khỏe thể chất và tinh thần. Giới trẻ ngày nay tiếp cận thông tin y tế dễ dàng hơn và nhận thức rõ ràng về tác hại lâu dài của cồn. Điều này dẫn đến việc họ ưu tiên các lựa chọn có nồng độ cồn thấp hơn hoặc các loại thức uống giải khát như spritz thay vì đồ uống có hàm lượng cồn cao tiêu thụ với số lượng lớn. Thế hệ này áp dụng nguyên tắc "chọn lọc thay thế cho số lượng", thể hiện qua xu hướng lựa chọn sản phẩm chất lượng cao hơn và giảm số lượng danh mục đồ uống tiêu thụ trong mỗi lần tương tác xã hội.

Dữ liệu từ GlobalData quý IV năm 2024 cho thấy khoảng một phần ba Thế hệ Z tại khu vực Châu Á và Châu Đại Dương báo cáo chưa từng sử dụng đồ uống có cồn. Sự trỗi dậy của các lựa chọn thay thế không cồn đã biến mocktail và các sản phẩm ít cồn trở thành mặt hàng thiết yếu trên thực đơn các cơ sở kinh doanh. Tại Mỹ, một nghiên cứu của Gallup năm 2025 ghi nhận tỷ lệ người trưởng thành sử dụng rượu bia giảm xuống mức thấp nhất trong 90 năm qua, còn 54%, so với mức 62% hai năm trước đó. Sự ưu tiên cân bằng giữa đời sống xã hội và sức khỏe cá nhân thúc đẩy các nhà sản xuất, như tập đoàn Asahi tại Nhật Bản, ra mắt các quán bar chuyên phục vụ mocktail hoặc cocktail có đường với nồng độ cồn không quá 3%, nhằm khuyến khích sự hòa nhập cho mọi đối tượng khách hàng.

Các tập đoàn lớn đang tích cực điều chỉnh danh mục sản phẩm để bắt kịp xu hướng. Ví dụ, Anheuser Busch InBev dự báo mảng kinh doanh bia không cồn sẽ đóng góp tới một phần năm tổng doanh thu vào năm 2025. Yếu tố kinh tế cũng củng cố sự thay đổi này; nhiều người trẻ, như Cheryl Tan (26 tuổi) làm tài chính tại Singapore, cắt giảm chi tiêu, lưu ý rằng một ly cocktail có thể có giá khoảng 30 đô la Singapore (tương đương 24 USD) tại các quán bar địa phương. Thêm vào đó, áp lực từ các nền tảng truyền thông xã hội như TikTok và Instagram hoạt động như công cụ giám sát xã hội, khiến giới trẻ e ngại hình ảnh mất kiểm soát hoặc say xỉn bị lan truyền, điều này củng cố xu hướng bảo vệ hình ảnh cá nhân và sức khỏe tinh thần.

Các nhà nghiên cứu tại Đại học Flinders ở Úc công bố phát hiện Thế hệ Z có khả năng kiêng rượu hoàn toàn cao gấp 17 lần so với thế hệ Boomer. Điều này cho thấy sự tái định nghĩa về nghi thức xã hội, nơi rượu bia không còn là yêu cầu bắt buộc để tham gia, mà là một lựa chọn cá nhân được tôn trọng trong bối cảnh văn hóa sống chậm và có ý thức hơn.