Kiến trúc sư người Chile Smiljan Radic vinh dự nhận Giải thưởng Pritzker 2026

Smiljan Radic Clarke, một kiến trúc sư tài năng đến từ Chile, vừa chính thức được xướng tên là người chiến thắng Giải thưởng Kiến trúc Pritzker năm 2026. Đây là giải thưởng danh giá nhất trong làng kiến trúc thế giới, thường được ví như "Giải Nobel của ngành kiến trúc". Với thành tích này, ông trở thành chủ nhân thứ 55 của giải thưởng cao quý này. Hiện tại, Radic vẫn tiếp tục sinh sống và cống hiến tại quê hương Santiago. Vào năm 2017, ông đã thành lập Fundación de Arquitectura Frágil, một tổ chức chuyên sâu vào việc nghiên cứu kiến trúc như một thực hành văn hóa sống động và không ngừng biến đổi.

Hội đồng giám khảo Pritzker đã dành những lời khen ngợi đặc biệt cho phong cách thiết kế độc bản của Radic. Họ nhận định rằng các tác phẩm của ông đã khám phá thành công "sự cân bằng tinh tế giữa tính chắc chắn của vật chất hữu hình và sự mong manh của những điều phù du". Đối với Radic, kiến trúc không chỉ là những khối bê tông vô hồn mà là một loại hình nghệ thuật chạm đến cốt lõi của trải nghiệm con người. Trong đó, những yếu tố như sự không hoàn hảo và tính dễ bị tổn thương được ông lồng ghép khéo léo, tạo nên một ngôn ngữ thiết kế đầy chiều sâu và cảm xúc.

Chia sẻ về triết lý sáng tạo, Smiljan Radic cho biết mục tiêu cốt lõi trong các công trình của mình là tạo ra những trải nghiệm có sức cộng hưởng về mặt cảm xúc. Ông thường thiết kế những tòa nhà mang lại cảm giác như chỉ là tạm thời hoặc cố tình để ở trạng thái chưa hoàn thiện, nhưng đồng thời vẫn đảm bảo một không gian có cấu trúc chặt chẽ, lạc quan và tĩnh lặng. Một ví dụ điển hình cho sự đối lập thú vị này là công trình Serpentine Gallery Pavilion tại London vào năm 2014. Tại đây, một mái vòm bằng sợi thủy tinh bán trong suốt được đặt một cách ngoạn mục trên những tảng đá khổng lồ do chính tay ông lựa chọn, tạo nên một sự tương phản mạnh mẽ giữa cái nhẹ nhàng và cái nặng nề.

Sinh ra tại Santiago trong một gia đình nhập cư với cha là người gốc Croatia và mẹ là người gốc Anh, Radic luôn từ chối những khuôn mẫu kiến trúc thông thường. Ông tiếp cận mỗi dự án như một cuộc nghiên cứu độc lập và duy nhất. Kể từ khi thành lập văn phòng riêng vào năm 1995, ông vẫn duy trì quy mô hoạt động khiêm tốn nhưng danh mục tác phẩm lại vô cùng ấn tượng, từ nhà ở tư nhân đến các tổ chức văn hóa và gian hàng triển lãm. Một số dự án nổi bật của ông bao gồm Nhà hát vùng Bio-Bio (2018) và nhà máy rượu vang Vik Millahue (2013). Đáng chú ý, Smiljan Radic là kiến trúc sư người Chile thứ hai nhận được vinh dự này, nối tiếp thành công của Alejandro Aravena vào năm 2016.

Sự nghiệp của Radic là minh chứng cho việc kiến trúc có thể vượt qua những giới hạn vật lý để trở thành một phần của dòng chảy văn hóa. Việc ông được vinh danh tại Pritzker 2026 không chỉ là sự công nhận cho cá nhân ông mà còn là niềm tự hào cho nền kiến trúc Mỹ Latinh. Những công trình của ông, dù mang quy mô nhỏ hay lớn, đều để lại dấu ấn sâu đậm nhờ khả năng kết nối con người với không gian sống một cách chân thực nhất. Với tầm nhìn độc đáo, Radic tiếp tục khẳng định vị thế của mình như một trong những kiến trúc sư có tầm ảnh hưởng nhất trong thế kỷ 21.