Camera giám sát ghi lại những cột sáng bí ẩn phía trên núi lửa Popocatépetl

Vào những giờ đầu ngày 20 tháng 1 năm 2026, các hệ thống camera giám sát tại núi lửa Popocatépetl của Mexico đã ghi lại một cảnh tượng vô cùng kỳ lạ: những cột ánh sáng thẳng đứng vươn cao từ phía miệng núi lửa lên bầu trời. Đoạn video ghi lại hiện tượng này đã nhanh chóng lan truyền mạnh mẽ trên các nền tảng mạng xã hội, thu hút sự chú ý đặc biệt từ giới khoa học, các nhà khí tượng học và những người đam mê khám phá bí ẩn. Dù thoạt nhìn có vẻ đầy huyền bí, các chuyên gia đã bắt đầu đưa ra những lý giải khoa học hợp lý, trong khi một bộ phận công chúng lại tin rằng đây là dấu hiệu liên quan đến các vật thể bay không xác định (UFO).

Popocatépetl là một ngọn núi lửa tầng hùng vĩ với độ cao 5426 mét, nằm cách thủ đô Mexico City khoảng 70 km. Trong ngôn ngữ Nahuatl, tên gọi của nó mang ý nghĩa là "ngọn núi bốc khói", một cái tên hoàn toàn xứng đáng với thực tế thường xuyên phun trào tro bụi, khí gas và các mảnh vụn nóng chảy. Theo dữ liệu từ Trung tâm Phòng chống Thiên tai Quốc gia (CENAPRED), vào đầu tháng 1 năm 2026, ngọn núi lửa này đã duy trì mức độ hoạt động vừa phải với nhiều vụ nổ diễn ra hàng ngày, tạo ra các cột tro bụi cao tới 6100 mét cùng các trận động đất kiến tạo núi lửa cục bộ.

Tính đến thời điểm ngày 20 tháng 1, tình hình tại khu vực xung quanh núi lửa vẫn được đánh giá là ổn định với mức cảnh báo vàng. Đây là mức độ cảnh báo nhắc nhở người dân về khả năng tro bụi có thể rơi xuống các vùng lân cận, yêu cầu sự chuẩn bị sẵn sàng ứng phó từ chính quyền và cộng đồng địa phương.

Các đoạn phim được công bố cho thấy vào khoảng nửa đêm theo giờ địa phương, những luồng sáng rực rỡ bắt đầu xuất hiện từ phía miệng núi lửa. chúng nhấp nháy, kéo dài rồi vụt tắt, tạo nên một hiệu ứng thị giác tương tự như các cột sáng hoặc hiện tượng phóng điện trong khí quyển. Trên các diễn đàn trực tuyến, nhiều người dùng đã thảo luận về bản chất của hiện tượng này, trong đó có giả thuyết cho rằng đây có thể là "sét dị hình đỏ" (red sprites) – một hiện tượng khí quyển hiếm gặp xảy ra ở tầng cao của bầu khí quyển.

Sự kiện này diễn ra trùng hợp với một trận bão địa từ mạnh cấp G4 đã đổ bộ xuống Trái đất vào ngày 19 tháng 1, hệ quả từ một vụ phun trào khối lượng lớn từ vành nhật hoa sau đợt bùng phát mặt trời cấp X1.9. Những trận bão từ như vậy thường làm gia tăng các hiệu ứng phát quang trong khí quyển, bao gồm cả các tia sáng rực rỡ trong tầng trung lưu ở độ cao từ 50 đến 90 km. Hoạt động của núi lửa Popocatépetl, vốn thường đi kèm với các tia sét trong đám mây tro bụi, có thể đã đóng vai trò là yếu tố cộng hưởng dẫn đến hiện tượng này.

Một góc nhìn khoa học khác cho rằng đây là hiệu ứng quang học mang tên "cột ánh sáng", xảy ra khi các tinh thể băng lơ lửng trong không khí phản chiếu ánh sáng từ một nguồn mạnh dưới mặt đất, chẳng hạn như ánh sáng rực cháy từ miệng núi lửa đang hoạt động. Nhiều người dùng mạng xã hội nhận định: "Đây là các cột sáng, một hiện tượng khí tượng tự nhiên". Mặc dù các hiệu ứng tương tự thường được quan sát thấy ở những vùng khí hậu lạnh giá, nhưng tại đây, nó có thể đã được khuếch đại bởi sự kết hợp giữa khí núi lửa và tác động từ hoạt động của mặt trời.

Tuy nhiên, không phải tất cả các lời giải thích đều nằm trong khuôn khổ khoa học truyền thống. Từ lâu, Popocatépetl đã gắn liền với những hiện tượng không thể giải thích, từ những ánh sáng lạ, "quả cầu phát nổ" cho đến các báo cáo về UFO được cho là bay vào miệng núi lửa. Một số người thậm chí còn đưa ra quan điểm rằng ngọn núi lửa này là căn cứ của "Liên đoàn Thiên hà" và các cột sáng chính là "tần số từ các lực lượng ngoài hành tinh". Các giả thuyết về "cổng không gian dẫn sang chiều không gian khác" hay dấu hiệu từ người ngoài hành tinh cũng được bàn tán sôi nổi.

Những suy đoán này vốn dĩ đã bám rễ sâu trong bối cảnh văn hóa địa phương, nơi các truyền thuyết của người Aztec cổ đại coi Popocatépetl là nơi ngự trị của các vị thần và linh hồn. Mặc dù các nghiên cứu hiện đại, bao gồm cả việc công bố hình ảnh 3D đầu tiên về cấu trúc bên trong núi lửa vào tháng 12 năm 2025, cho thấy một hệ thống magma phức tạp nhưng không hề xác nhận sự tồn tại của bất kỳ "căn cứ" bí mật nào.

Mặc dù vậy, những dị thường thường xuyên xảy ra tại đây vẫn tiếp tục duy trì sự quan tâm lớn từ công chúng. Trong các báo cáo chính thức vào ngày 20 tháng 1, cơ quan CENAPRED không ghi nhận bất kỳ sự bất thường nào ngoài các hoạt động núi lửa thông thường, tập trung chủ yếu vào việc giám sát các rủi ro địa chất để bảo vệ người dân.

Đối với các nhà khoa học, hiện tượng này là một cơ hội quý báu để nghiên cứu sự tương tác giữa vũ trụ và Trái đất; đối với cư dân địa phương, đó là một lời nhắc nhở về sức mạnh của thiên nhiên và những rủi ro đi kèm. Sự kiện này một lần nữa cho thấy cách mà khoa học và những huyền thoại luôn đan xen xung quanh những địa danh hùng vĩ, thôi thúc con người không ngừng quan sát và khám phá những bí ẩn của thế giới tự nhiên.