Bí mật dưới lớp muối: Phát hiện túi nước ngọt khổng lồ bên dưới Hồ Muối Lớn

Dưới lớp vỏ muối dày đặc của Hồ Muối Lớn (Great Salt Lake) tại bang Utah, Hoa Kỳ, các nhà khoa học vừa công bố một phát hiện chấn động: một hệ thống nước ngọt khổng lồ nằm sâu tới 4 km. Đây là một phát hiện mang tính đột phá, mở ra cái nhìn mới về cấu trúc địa chất và thủy văn của khu vực vốn được coi là vùng đất khắc nghiệt này.

• Đại dương ẩn giấu: Hệ thống nước ngọt này nằm sâu dưới lòng đất, với độ sâu đo được lên tới 4 km bên dưới bề mặt hồ.
• Hiện tượng thiên nhiên kỳ thú: Nước ngọt dưới áp suất cực lớn đã xuyên qua các tầng địa chất để trồi lên mặt đất, hình thành nên những "ốc đảo" xanh tươi với rặng lau sậy giữa lòng sa mạc.
• Nguồn gốc cổ xưa: Các chuyên gia tin rằng đây là nước tan chảy từ thời kỳ Kỷ Băng hà, chảy xuống từ dãy núi Wasatch và bị giam cầm dưới một thấu kính muối khổng lồ qua hàng thế kỷ.
• Lá chắn sinh thái: Nguồn tài nguyên này sẽ được sử dụng để dập tắt bụi độc hại chứa thạch tín và chì, bảo vệ sức khỏe cho hàng triệu cư dân thay vì dùng làm nước uống.

Cuộc khảo sát của các nhà địa vật lý từ Đại học Utah, được xác nhận vào tháng 3 năm 2026, đã thay đổi hoàn toàn những hiểu biết trước đây về các hồ nước mặn nội địa. Bằng cách sử dụng công nghệ thăm dò điện từ từ trực thăng (AEM), nhóm nghiên cứu đã xác định được một khối lượng nước ngọt khổng lồ ẩn giấu bên dưới khu vực Farmington Bay. Nghiên cứu cho thấy tầng ngậm nước ngọt này kéo dài xuống độ sâu từ 3 đến 4 km, một con số tương đương với chiều cao của những dãy núi hùng vĩ bao quanh lòng hồ.

Hành trình khám phá bắt đầu từ một điều bí ẩn xuất hiện khi mực nước hồ rút cạn do hạn hán kéo dài. Những gò đất hình tròn có đường kính lên tới 100 mét bắt đầu lộ diện trên lòng hồ khô khốc, với loài cỏ lau (phragmites) phát triển xanh tốt một cách lạ thường. Khi tiếp cận các khu vực này bằng thuyền khí và xe đạp chuyên dụng, các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng tại trung tâm của những "ốc đảo" này là những mạch nước ngọt hoàn toàn tinh khiết đang phun trào.

Giáo sư Bill Johnson từ Khoa Địa chất và Địa vật lý thuộc Đại học Utah nhận định rằng đây là một sự bất thường về thủy văn vô cùng hiếm gặp. Theo các quy luật vật lý thông thường, nước muối có tỷ trọng lớn hơn lẽ ra phải đẩy nước ngọt ra vùng rìa. Tuy nhiên, tại đây, nước ngọt dưới áp suất mạnh mẽ đã xuyên thủng lớp muối dày 10 mét để phun trào ngay giữa lòng hồ, tạo nên một cảnh tượng thiên nhiên độc đáo.

Giá trị cốt lõi của phát hiện này không nằm ở việc khai thác nước uống, bởi chi phí bơm nước từ độ sâu lớn và qua các lớp trầm tích dày đặc là quá đắt đỏ. Thay vào đó, nó mở ra hướng đi mới trong việc ngăn chặn thảm họa môi trường tại địa phương. Khi hồ cạn nước, hàng triệu tấn trầm tích chứa các kim loại nặng độc hại như thạch tín và chì bị phơi nhiễm, đe dọa phát tán vào không khí theo những cơn bão bụi.

Các nhà khoa học đã đề xuất phương án khoan các giếng nông tại những vị trí có áp suất nước tự nhiên để làm ẩm các khu vực nguy hiểm trên lòng hồ. Giải pháp này giúp "khóa chặt" lớp bụi độc xuống mặt đất một cách hiệu quả mà không cần tiêu tốn nguồn nước sông quý giá vốn đang ngày càng khan hiếm. Đây được xem là một bước đi chiến lược nhằm bảo vệ hệ sinh thái và sức khỏe cộng đồng trước những biến đổi tiêu cực của khí hậu tại khu vực Utah.