
Zoetwater tot een diepte van 4 kilometer
Delen
Auteur: Svetlana Velhush

Zoetwater tot een diepte van 4 kilometer
Onder de dikke, witte zoutkorst van het Great Salt Lake in de Amerikaanse staat Utah is een spectaculaire ontdekking gedaan die de wetenschappelijke wereld versteld doet staan. Geofysici hebben een enorm zoetwatersysteem geïdentificeerd dat zich tot wel vier kilometer diep onder de bodem uitstrekt. Deze verborgen watervoorraad vormt een schril contrast met het hyper-zoute water aan de oppervlakte en werpt een nieuw licht op de hydrologische complexiteit van dit unieke gebied.
Dit natuurlijke fenomeen manifesteert zich op een bijzondere wijze in het dorre landschap. Door de enorme druk die diep in de aarde heerst, wordt het zoetwater naar boven gestuwd, waar het door de zoutlagen heen breekt. Hierdoor ontstaan er mysterieuze 'oases' midden in de anders zo dode woestijn. In deze groene plekken tiert het riet, ook wel bekend als phragmites, welig, wat een surrealistisch beeld geeft op de drooggevallen delen van het meer.
De oorsprong van dit water is even fascinerend als de ontdekking zelf. Wetenschappers gaan ervan uit dat het gaat om eeuwenoud smeltwater uit de laatste ijstijd. Dit water is gedurende duizenden jaren van de nabijgelegen Wasatch Mountains naar beneden gestroomd en raakte vervolgens gevangen onder een zogenaamde 'zoutlens'. Deze geologische formatie heeft het zoetwater millennia lang afgesloten van de buitenwereld, waardoor een uniek ondergronds reservoir is ontstaan.
De sensationele bevindingen van de geofysici van de Universiteit van Utah werden in maart 2026 officieel bevestigd. Door gebruik te maken van geavanceerde elektromagnetische sondering vanuit helikopters (AEM), konden de onderzoekers de diepe lagen onder Farmington Bay in kaart brengen. De resultaten toonden aan dat de zoetwaterlaag een dikte heeft van drie tot vier kilometer, een omvang die vergelijkbaar is met de hoogte van de omliggende bergketens.
Het onderzoek begon nadat er vreemde structuren zichtbaar werden op de bodem van het meer, die door aanhoudende droogte was komen bloot te liggen. Er verschenen ronde heuvels met een diameter tot wel 100 meter, die volledig overwoekerd waren met riet. Onderzoekers die de locaties bezochten met airboats en zelfs op de fiets, ontdekten dat in het hart van deze oases bronnen van puur zoetwater omhoog borrelden.
Volgens Bill Johnson, professor aan de faculteit Geologie en Geofysica van de Universiteit van Utah, is er sprake van een ware hydrologische anomalie. Volgens de wetten van de fysica zou het zwaardere, zoute water het lichtere zoetwater naar de randen moeten drukken. In dit geval gebeurt echter het tegenovergestelde: het zoetwater spuit onder hoge druk door een tien meter dikke zoutlaag heen, rechtstreeks naar het centrum van het meer.
De werkelijke waarde van deze ontdekking ligt niet in de winning van drinkwater, aangezien het oppompen uit dergelijke dieptes veel te kostbaar zou zijn. In plaats daarvan biedt het reservoir een oplossing voor een dreigende milieuramp. Het opdrogende meer laat sedimenten achter die rijk zijn aan giftige stoffen zoals arseen en lood. Door ondiepe putten te boren op plekken waar de natuurlijke druk hoog is, kan het water worden gebruikt om de bodem vochtig te houden. Hierdoor wordt het giftige stof aan de grond 'vastgeplakt', zonder dat de schaarse rivierwatervoorraden van de regio hoeven te worden aangesproken.
ScienceDaily: Детальный отчет о результатах аэрофотосъемки и глубокого картографирования
University of Utah (AtTheU): Официальный релиз исследовательской группы о «другом» Соленом озере.
NASA Earth Observatory: Спутниковый анализ появления «оазисов» на пересохшем дне.