Mâu thuẫn giữa Khát vọng Trường thọ Lãnh đạo và Thực tiễn Khoa học Sức khỏe

Các cuộc thảo luận gần đây giữa các nhà lãnh đạo toàn cầu đã phác thảo những mục tiêu tuổi thọ đầy tham vọng, tạo ra sự đối lập rõ rệt với trọng tâm khoa học hiện tại đang hướng đến việc mở rộng tuổi thọ khỏe mạnh có thể hành động được. Trong bối cảnh chính trị căng thẳng, những thảo luận này vẫn diễn ra, phản ánh khát vọng vượt qua giới hạn sinh học của con người. Cụ thể, vào năm 2025, Tổng thống Putin đã đề cập đến khả năng cấy ghép nội tạng liên tục, trong khi Chủ tịch Tập Cận Bình dự đoán tuổi thọ con người có thể đạt tới 150 tuổi trong thế kỷ này. Những tuyên bố này đặt ra một tầm nhìn táo bạo về tương lai nhân loại, dù thực tế khoa học đang tập trung vào các giải pháp khả thi hơn.

Trong khi các nhà lãnh đạo đưa ra những dự báo xa vời, cộng đồng khoa học vào năm 2026 lại ưu tiên các chỉ số sức khỏe dựa trên bằng chứng và việc quản lý các tác động xã hội tiềm tàng từ việc tăng tuổi thọ kỳ vọng. Nghiên cứu khoa học đang dịch chuyển khỏi những suy đoán đơn thuần sang các can thiệp có thể đo lường được, nhằm đảm bảo chất lượng cuộc sống chứ không chỉ là kéo dài thời gian tồn tại. Các chuyên gia di truyền học tiên phong, như Giáo sư Steve Horvath, người chế tạo ra 'đồng hồ lão hóa' dựa trên cơ chế biểu sinh, tin rằng những đột phá trong việc đo lường tuổi sinh học sẽ sớm cho phép khoa học kiểm tra hiệu quả của các phương pháp điều trị kéo dài tuổi thọ một cách đáng kể.

Các phát hiện khoa học gần đây nhấn mạnh rằng các mô hình ăn uống lành mạnh có tác động nhất quán trong việc giảm tỷ lệ tử vong và kéo dài tuổi thọ, bất kể yếu tố di truyền cá nhân. Một nghiên cứu kéo dài hơn 80 năm của Đại học Harvard đã chỉ ra rằng chất lượng các mối quan hệ xã hội là yếu tố dự báo mạnh mẽ nhất cho tuổi thọ và sức khỏe lâu dài, vượt trội hơn cả chế độ ăn uống và tập thể dục. Hơn nữa, việc kiểm tra tuổi sinh học thông qua các đồng hồ biểu sinh, vốn là quá trình methyl hóa DNA, cung cấp một dự báo mạnh mẽ hơn về tuổi thọ khỏe mạnh so với tuổi theo niên đại đơn thuần. Các chuyên gia nhấn mạnh rằng kết quả tuổi sinh học phải được chuyển hóa thành những thay đổi cụ thể trong lối sống để mang lại lợi ích thực sự.

Bên cạnh những tiến bộ trong khoa học y sinh, lĩnh vực kinh tế tuổi thọ vẫn là một trọng tâm tài chính lớn, được dự báo sẽ đạt quy mô 27 nghìn tỷ USD vào năm 2030, bất chấp những biến động địa chính trị hiện tại. Sự tăng trưởng kinh tế toàn cầu đang chứng kiến sự dịch chuyển đáng kể, với dự báo châu Á sẽ đóng góp 35% vào GDP toàn cầu vào năm 2030, tương đương với tổng đóng góp của Khu vực đồng Euro và Hoa Kỳ cộng lại. Mặc dù có những dự báo kinh tế vĩ mô lạc quan, các nhà nghiên cứu vẫn tập trung vào các yếu tố vi mô ảnh hưởng đến sức khỏe cá nhân, như việc duy trì bảy giờ ngủ mỗi đêm được xem là “thần dược” hàng đầu cho tuổi thọ đối với người không hút thuốc, hiệu quả hơn cả tập thể dục hoặc chế độ ăn uống lành mạnh theo một nghiên cứu từ Đại học Y khoa và Khoa học Oregon.

Các nghiên cứu về hoạt động thể chất cũng cung cấp những góc nhìn đa chiều về việc kéo dài tuổi thọ. Một phân tích quy mô lớn kéo dài 12 năm tại Đại học Harvard trên hơn 150.000 người cho thấy tập kháng lực một đến hai lần mỗi tuần giúp giảm nguy cơ tử vong hơn 30% so với người không tập, cho thấy vai trò quan trọng của việc duy trì khối lượng cơ bắp chống lại sự suy giảm do tuổi tác. Đồng thời, một nghiên cứu khác tại Scotland trên 82.000 người chỉ ra rằng đạp xe đi làm có liên quan đến việc giảm nguy cơ tử vong do mọi nguyên nhân và cải thiện sức khỏe tinh thần, với cơ chân khỏe mạnh được Tiến sĩ Reuben Chen khẳng định có liên quan trực tiếp đến tuổi thọ cao hơn. Những dữ liệu này củng cố quan điểm rằng việc chuyển đổi từ mô hình tăng trưởng kinh tế dựa vào lao động thâm dụng sang mô hình dựa trên khoa học và đổi mới sáng tạo là cần thiết, tương tự như việc cá nhân cần chuyển đổi từ tuổi theo niên đại sang tuổi sinh học để tối ưu hóa sức khỏe.

Trong bối cảnh các nhà lãnh đạo toàn cầu đưa ra những mục tiêu lớn, các tổ chức quốc tế như Liên Hợp Quốc đã kêu gọi một thập kỷ “hành động đầy tham vọng” để hoàn thành các Mục tiêu Phát triển Bền vững (SDGs) vào năm 2030, bao gồm mục tiêu đảm bảo cuộc sống khỏe mạnh và thúc đẩy hạnh phúc ở mọi lứa tuổi. Sự khác biệt giữa khát vọng chính trị và thực tiễn khoa học về tuổi thọ khỏe mạnh đòi hỏi sự điều chỉnh trong ưu tiên, tập trung vào các biện pháp can thiệp có cơ sở khoa học vững chắc, như việc duy trì các mối quan hệ xã hội tích cực và các thói quen sinh hoạt lành mạnh, để hiện thực hóa một tương lai bền vững hơn cho tất cả mọi người.