Liên minh Châu Âu Phê duyệt Chiến lược Thị thực 2026: Tập trung vào Số hóa và An ninh Biên giới

Vào ngày 29 tháng 1 năm 2026, Liên minh Châu Âu (EU) đã thực hiện một bước đi mang tính bước ngoặt trong lịch sử du lịch quốc tế khi chính thức phê duyệt Chiến lược Thị thực đầu tiên của khối. Văn kiện này không chỉ là một tài liệu pháp lý mà còn mở ra một kỷ nguyên mới cho sự dịch chuyển toàn cầu, trong đó ưu tiên hàng đầu được đặt vào việc số hóa quy trình, tăng cường an ninh biên giới và đảm bảo tính minh bạch tuyệt đối trong việc di chuyển của hành khách.

Đây không đơn thuần là một bản cập nhật các quy tắc hành chính cũ kỹ. Thay vào đó, đây là một nỗ lực toàn diện nhằm tái định nghĩa cách thức thế giới tiếp cận châu Âu – một quy trình được thiết kế để trở nên nhanh chóng hơn, ứng dụng công nghệ hiện đại hơn và đảm bảo mức độ an toàn cao nhất cho cả khu vực và người lữ hành.

Ông Magnus Brunner, Ủy viên Nội vụ của EU, đã khẳng định một nguyên tắc cốt lõi mới trong quản lý biên giới: "Chế độ miễn thị thực giờ đây không còn đơn thuần là một đặc quyền, mà là một hình thức biểu hiện của sự tin tưởng". Hệ thống kiểm soát mới sẽ hoạt động dựa trên cơ chế tương tự như một chiếc "đèn giao thông", nơi các quốc gia và các nhóm đối tượng khách du lịch được đánh giá dựa trên những tiêu chí minh bạch như tỷ lệ từ chối thị thực, mức độ tuân thủ các quy định về di cư và các chỉ số an ninh quốc gia.

Điều này đồng nghĩa với việc các biên giới của châu Âu đang chuyển mình để trở nên "thông minh" hơn thay vì chỉ đơn thuần là thắt chặt kiểm soát. Hệ thống mới được thiết kế để nhận diện và xử lý các rủi ro tiềm ẩn ngay từ trước khi hành khách đặt chân đến cửa khẩu, thông qua hệ thống ETIAS dự kiến sẽ chính thức đi vào hoạt động vào cuối năm 2026.

Chiến lược Thị thực 2026 không chỉ tập trung vào khía cạnh bảo vệ an ninh mà còn đặc biệt chú trọng đến sự cởi mở và thu hút nhân tài toàn cầu. EU đang nỗ lực trở thành một thỏi nam châm thu hút các nhà nghiên cứu, doanh nhân và các dự án khởi nghiệp sáng tạo. Khuyến nghị mới từ Ủy ban Châu Âu sẽ đơn giản hóa đáng kể quy trình cấp thị thực và giấy phép cho sinh viên, nhà khoa học và các chuyên gia trình độ cao, đồng thời thiết lập khung pháp lý vững chắc cho những người sáng lập các công ty khởi nghiệp và doanh nghiệp đang trong giai đoạn mở rộng quy mô (scale-up).

Đối với những người thường xuyên di chuyển và các đối tác kinh doanh, EU sẽ áp dụng loại thị thực nhập cảnh nhiều lần (multi-visa) có thời hạn dài hạn. Toàn bộ quy trình cấp thị thực sẽ được chuyển đổi sang hình thức kỹ thuật số hoàn toàn. Giờ đây, hành trình đến với châu Âu sẽ không còn bắt đầu từ các trung tâm tiếp nhận thị thực rườm rà, mà khởi đầu bằng một đơn đăng ký trực tuyến thuận tiện chỉ mất vài phút để hoàn thành.

Thời đại của những con dấu đóng trên hộ chiếu giấy đang dần khép lại để nhường chỗ cho Hệ thống Nhập cảnh/Xuất cảnh (EES) – một phương thức đăng ký kỹ thuật số cho mỗi lần hành khách băng qua biên giới, chính thức được triển khai từ ngày 10 tháng 4 năm 2026. Hệ thống này sẽ ghi lại thông tin di chuyển một cách chính xác và tức thời, loại bỏ hoàn toàn các thủ tục thủ công lạc hậu.

Cơ quan eu-LISA chịu trách nhiệm triển khai và vận hành hệ thống này, nhằm tạo ra một hệ sinh thái cơ sở dữ liệu liên kết chặt chẽ trong toàn EU. Hệ sinh thái này bao gồm từ Hệ thống Thông tin Thị thực (VIS) cho đến Hệ thống Thông tin Hồ sơ Tư pháp các Quốc gia Thứ ba (ECRIS-TCN), tạo nên một mạng lưới thông tin an ninh đa chiều và thống nhất.

Theo lộ trình đề ra, đến năm 2028, các hệ thống này sẽ được tích hợp hoàn toàn với nhau. Đây sẽ là mạng lưới an ninh và dịch chuyển có khả năng tương tác đầu tiên trên thế giới, nơi dữ liệu của khách du lịch được kiểm tra ngay lập tức và không còn bị cản trở bởi các rào cản quan liêu, giúp tối ưu hóa thời gian chờ đợi tại các cửa khẩu quốc tế.

Những thay đổi mang tính cách mạng này mang lại lợi ích thiết thực cho nhiều đối tượng khác nhau trong xã hội:

• Đối với khách du lịch: Giảm thiểu đáng kể thời gian xếp hàng chờ đợi và tăng cường tính minh bạch trong quy trình xét duyệt hồ sơ.
• Đối với doanh nghiệp: Thúc đẩy việc di chuyển nhanh chóng của các đội ngũ nhân sự và khơi thông dòng vốn đầu tư quốc tế vào khu vực.
• Đối với các nhà nghiên cứu: Mở ra cơ hội tiếp cận các phòng thí nghiệm hiện đại và trung tâm đổi mới tại châu Âu thông qua các loại thị thực chuyên biệt.
• Đối với các quốc gia trên toàn cầu: Thiết lập một tiêu chuẩn mới về sự tin tưởng kỹ thuật số trong kỷ nguyên di chuyển toàn cầu đầy biến động.

Cuối cùng, châu Âu đang đặt cược vào một tương lai không phải với những biên giới đóng kín, mà là những biên giới thông minh. Tại đó, mọi bước đi trong hành trình của người lữ hành không chỉ trở nên an toàn hơn mà còn mang lại cảm giác tự nhiên, thuận tiện và hiện đại hơn bao giờ hết, phản ánh đúng tinh thần của một lục địa luôn đổi mới.