Nhật Bản và Thổ Nhĩ Kỳ biến các nhà tù lịch sử thành khách sạn hạng sang

Ngành công nghiệp khách sạn toàn cầu đang trải qua một giai đoạn chuyển mình đầy ấn tượng, trong đó xu hướng nổi bật nhất là việc tái thiết các công trình di sản cải huấn thành những cơ sở lưu trú du lịch đẳng cấp thế giới. Trào lưu này đang được thể hiện rõ nét nhất tại Nhật Bản và Thổ Nhĩ Kỳ, nơi các nhà tù lịch sử nổi tiếng — bao gồm nhà tù Nara tại Nhật Bản và Sultanahmet tại Istanbul — đang được chuẩn bị để ra mắt dưới diện mạo của những khách sạn siêu sang vào năm 2026. Cách tiếp cận sáng tạo này trong việc tái sử dụng các tòa nhà lịch sử không chỉ phản ánh nỗ lực của các thành phố trong việc bảo tồn di sản văn hóa mà còn nhằm mục tiêu thúc đẩy sự phát triển của phân khúc du lịch cao cấp.

Tại thành phố Nara, Nhật Bản, tập đoàn nghỉ dưỡng danh tiếng Hoshino Resorts đang thực hiện một dự án mang tính đột phá: biến nhà tù Nara cũ thành khách sạn hạng sang đầu tiên thuộc loại này tại xứ sở hoa anh đào. Với tên gọi chính thức là HOSHINOYA Nara Prison, cơ sở này dự kiến sẽ bắt đầu đón khách từ ngày 25 tháng 6 năm 2026. Công trình gốc được thiết kế bởi kiến trúc sư Keijiro Yamashita theo phong cách phương Tây dựa trên hệ thống Haviland, nổi bật với sơ đồ mặt bằng hình nan quạt với các dãy nhà giam tỏa ra từ một tháp canh trung tâm. Khách sạn sẽ cung cấp 48 phòng nghỉ hạng sang, được hình thành bằng cách ghép nối khéo léo nhiều buồng giam cũ lại với nhau, cho phép bảo tồn cấu trúc gạch đỏ nguyên bản đặc trưng trong khi vẫn tích hợp những tiện nghi nội thất hiện đại nhất. Để chuẩn bị cho sự kiện trọng đại này, vào ngày 27 tháng 4 năm 2026, Bảo tàng Nhà tù Nara cũng sẽ được khai trương ngay trong khuôn viên để giới thiệu sâu rộng về lịch sử của địa danh này.

Nhà tù Nara, được xây dựng vào năm 1908, là minh chứng duy nhất còn tồn tại trong số "Năm nhà tù lớn thời Meiji" — những công trình được xây dựng trong thời kỳ hiện đại hóa hệ thống tư pháp của Nhật Bản (1868–1912). Do giá trị lịch sử và kiến trúc đặc biệt, địa điểm này đã được công nhận là Tài sản Văn hóa Quan trọng Quốc gia của Nhật Bản vào năm 2017, cùng thời điểm nó chính thức ngừng hoạt động vào tháng 3 năm đó. Dự án cải tạo này ban đầu được lên kế hoạch hoàn thành vào năm 2020 hoặc 2021, nhưng đã bị trì hoãn đáng kể do ảnh hưởng của đại dịch toàn cầu. Toàn bộ khu phức hợp có tổng diện tích lên tới khoảng 106.000 mét vuông và một sự thật thú vị là phần lớn công trình này đã được xây dựng bởi chính bàn tay của các tù nhân thời bấy giờ.

Trong khi đó tại Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ, khách sạn Four Seasons Sultanahmet tiếp tục khẳng định vị thế là một biểu tượng di sản khi tọa lạc trong tòa nhà vốn là nhà tù Sultanahmet cũ. Cấu trúc từ thời kỳ Ottoman này được xây dựng trong khoảng thời gian từ năm 1918 đến 1919, ban đầu được dự định làm nhà khách cho các quan chức nhưng sau đó đã bị chuyển đổi công năng thành nhà tù. Khách sạn đã đi vào hoạt động từ năm 1996, giữ gìn cẩn thận các yếu tố kiến trúc gốc như đá cẩm thạch và đá tự nhiên, đặc biệt là ở những khu vực thư giãn như spa Kurna. Trong lịch sử, nhà tù Sultanahmet từng là nơi giam giữ nhiều nhân vật trí thức và nhà hoạt động chính trị nổi tiếng, tiêu biểu là nhà thơ vĩ đại Nazim Hikmet.

Việc tái thiết nhà tù tại Nara được chính quyền địa phương xem là một chiến lược quan trọng để đa dạng hóa dòng khách du lịch, vốn trước đây thường có mức chi tiêu trung bình khá thấp. Cụ thể, trong năm tài chính 2023, mức chi tiêu của mỗi du khách tại Nara chỉ đạt khoảng 6.000 yên (tương đương 40–46 USD), thấp hơn nhiều so với mức trung bình toàn quốc là 9.931 yên (khoảng 66–76 USD). Dự án trọng điểm HOSHINOYA Nara Prison với các phòng nghỉ siêu sang được kỳ vọng sẽ thu hút đối tượng khách hàng thượng lưu và khuyến khích họ lưu trú dài ngày hơn. Những dự án tại Nara và Istanbul không chỉ đơn thuần là kinh doanh khách sạn, mà còn minh chứng cho một xu hướng toàn cầu trong việc biến các di tích kiến trúc thành tài sản du lịch độc nhất vô nhị, kết hợp hài hòa giữa trải nghiệm văn hóa sâu sắc và tiêu chuẩn nghỉ dưỡng cao cấp.