Liệu pháp Múa/Chuyển động: Ngôn ngữ Cơ thể trong Chữa lành Toàn diện

Liệu pháp Múa/Chuyển động (Dance Movement Therapy - DMT) sử dụng vận động như một phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ, cho phép cá nhân diễn đạt thế giới nội tâm phức tạp, từ đó hợp nhất giữa thể xác và tâm trí sáng tạo để đạt được sự biểu đạt toàn diện. Nguyên tắc cốt lõi của DMT là chuyển động là ngôn ngữ đầu tiên của con người, bắt đầu từ khi còn trong bào thai và kéo dài suốt cuộc đời, và ngôn ngữ không lời này được coi trọng ngang bằng với ngôn ngữ lời nói trong quá trình trị liệu.

Các nhà trị liệu chuyển động, bao gồm ThS. Bùi Tuyết Minh, người có bằng Thạc sĩ Trị liệu Múa/Chuyển động và là thành viên Hiệp hội Trị liệu Múa Hoa Kỳ, nhấn mạnh rằng quá trình này là sự hợp tác giữa nhà trị liệu và thân chủ, sử dụng ngôn ngữ cơ thể để kết nối và hàn gắn. Phương pháp này tích hợp các dạng thức không gian như chuyển động dọc, tròn, và ngang nhằm tường thuật các thái độ và trạng thái cảm xúc, qua đó kiến tạo ý nghĩa trong khuôn khổ thời gian và không gian cụ thể. Các kỹ thuật chuyên sâu tập trung sự chú ý từ đầu đến chân, lồng ghép các khía cạnh năng lượng để vun bồi sự cân bằng, khả năng tập trung và tính năng động, tất cả đều bắt nguồn từ nhịp điệu tự nhiên của cơ thể.

Tiến sĩ Tortora, một nhà trị liệu múa/chuyển động được chứng nhận tại Trung tâm Ung thư Memorial Sloan Kettering, mô tả DMT như một phương pháp điều trị bổ sung giúp bệnh nhân ung thư tiếp cận những cảm xúc sâu kín nhất, hỗ trợ thích nghi và kiểm soát triệu chứng. Thực hành DMT tạo ra một cuộc đối thoại năng động giữa khía cạnh tâm lý và thể chất, củng cố sức mạnh và năng lượng thông qua những chuyển động có chủ đích và ý thức. Các nhà tiên phong như Martha Graham và Mary Whitehouse đã đặt nền móng cho DMT, biến nó thành một kỹ thuật tâm lý trị liệu trong việc xử lý sang chấn và thúc đẩy phát triển cá nhân.

Mary Whitehouse, học trò của Martha Graham, đã phát triển công trình dựa trên tâm lý học Jungian, đặc biệt là tưởng tượng chủ động, để cho phép “vô thức tự biểu đạt qua chuyển động”, một phương pháp bà gọi là “Movement-in-depth”. Janet Adler sau này đã phát triển hướng tiếp cận này thành một thực hành có người di chuyển và người làm chứng, tập trung vào sự phát triển của người làm chứng nội tâm và các yếu tố huyền bí. Các xu hướng hiện tại cho thấy sự tích hợp của các tiến bộ công nghệ bổ sung cho nền tảng đã được thiết lập, mặc dù bản chất cốt lõi vẫn là sự tự do của chuyển động để biểu đạt cảm xúc và chữa lành.

Trong bối cảnh chăm sóc sức khỏe, nhu cầu về các chuyên viên trị liệu tâm lý – tư vấn sức khỏe tinh thần được dự báo tăng trưởng 18,8% trong 3-5 năm tới tại Việt Nam, phản ánh sự gia tăng nhận thức về sức khỏe tinh thần sau đại dịch. Việc theo đuổi sức khỏe dựa trên dữ liệu có thể gây ra tình trạng tê liệt phân tích nếu không được cân bằng, trong khi DMT mang lại phương pháp tiếp cận đa dạng hơn thông qua trải nghiệm cơ thể và cảm xúc. Việc ứng dụng chuyển động để chữa lành có tiền lệ lịch sử, như thi hào Rumi (1207 – 1273) với vũ điệu xoay tròn nhằm đạt được sự giải phóng tinh thần. Một nghiên cứu theo dõi 104 bệnh nhân nhận DMT trong quá trình xạ trị đã ghi nhận sự cải thiện về kiểm soát triệu chứng và sự tự tin.

Khóa học BODY WISDOM, đồng sáng lập bởi ThS. Bùi Tuyết Minh và TS. Ong Pholchai, một nhà nghiên cứu ứng tác hàng đầu Thái Lan, áp dụng các nguyên tắc như Contact Improvisation và Body–Mind Centering để khai mở trí tuệ cơ thể, minh chứng cho sự phát triển liên tục của lĩnh vực này.