Danimarka'dan ABD'ye Sert Tepki: Grönland Özel Temsilcisi Ataması Kriz Yarattı

22 Aralık 2025 Pazartesi günü, Danimarka Dışişleri Bakanlığı, Amerika Birleşik Devletleri'nin Kopenhag Büyükelçisi'ni acil bir görüşme için resmen çağırdı. Bu diplomatik hamle, ABD Başkanı Donald Trump'ın Grönland özel temsilcisi atamasına doğrudan bir yanıt niteliğindeydi. Atanan bu özel temsilci, özerk Danimarka bölgesini ABD'ye dahil etme niyetini açıkça dile getirmişti.

Danimarka Dışişleri Bakanlığı binasında gerçekleşen görüşmede, Danimarka Dışişleri Bakanı Lars Løkke Rasmussen, ABD Büyükelçisi Ken Howery ile bir araya geldi. Edinilen bilgilere göre, Bakan Rasmussen, atanmış temsilcinin açıklamalarını kesinlikle kabul edilemez bulduğunu belirterek, Danimarka Krallığı'nın egemenliğine yönelik her türlü meydan okumanın kabul edilemez olduğunu vurguladı. Bu göreve atanan özel temsilcinin, Louisiana Valisi Jeff Landry olduğu ve kendisinin Grönland'ı ABD'nin bir parçası yapma hedefiyle bu gönüllü pozisyonda bulunmaktan büyük onur duyduğunu daha önce ifade ettiği biliniyor.

Başkan Trump, Washington'un bu Arktik adaya olan ilgisini ulusal güvenlik kaygılarıyla gerekçelendirmişti. Hatta Trump, hedeflerine ulaşmak için güç kullanma ihtimalini daha önce göz ardı etmemişti. Danimarka tarafı, Grönland yönetimiyle birlikte hareket ederek, egemen bir toprağın ilhakının uluslararası hukukun ihlali olduğunu savunarak sert bir duruş sergiledi. Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen, Danimarka Başbakanı ile ortak bir açıklama yaparak, adanın geleceğine yalnızca kendi halkının karar vereceğini ve toprak bütünlüğüne saygı gösterilmesi gerektiğini talep etti.

Bu diplomatik gerilim, Ocak 2025'te Trump'ın göreve dönmesinden bu yana ABD'nin kaynak zengini ada üzerindeki ilgisinin belirgin ölçüde arttığı Arktik bölgesindeki jeopolitik ortamın kızışmasıyla eş zamanlı olarak tırmanıyor. Stratejik konumu ve nadir toprak elementleri rezervleri nedeniyle Grönland, buzulların erimesiyle açılan yeni deniz yolları bağlamında büyük ilgi odağı haline geldi. Dikkat çekici bir gelişme olarak, Danimarka İstihbarat Servisi (DDIS), 2025 yılı raporunda, Trump yönetiminin politikalarına atıfta bulunarak ABD'yi potansiyel bir güvenlik tehdidi olarak ilk kez tanımladı; bu durum, Danimarka'nın NATO üyesi olmasına rağmen ciddi bir çelişkiyi gözler önüne seriyor.

Artan baskıya karşı bir misilleme olarak Danimarka, Arktik'teki askeri varlığını güçlendirmek amacıyla 2 milyar dolar ayırdığını duyurdu. Bu adım, ülkenin uzun vadeli stratejik yöneliminde bir değişim sinyali olarak yorumlandı. Bölgesel bütünlük ilkesine verilen destek ise Avrupa Komisyonu tarafından derhal dile getirildi ve bu durum meselenin uluslararası boyutunu pekiştirdi. Bu olay, iki NATO müttefiki arasında tek taraflı toprak iddialarından kaynaklanan ciddi bir gerilimi gözler önüne sererken, Arktik'in stratejik rekabet alanı olarak önemini bir kez daha vurgulamaktadır.