Güney Afrika, 2026 Sonuna Kadar Demokratik Kongo Cumhuriyeti'ndeki BM Misyonundan Çekiliyor

Güney Afrika Cumhuriyeti hükümeti, Demokratik Kongo Cumhuriyeti'ndeki Birleşmiş Milletler İstikrar Misyonu (MONUSCO) bünyesinde görev yapan askeri birliğini tamamen çekme kararını resmi olarak duyurdu. Cumhurbaşkanı Cyril Ramaphosa, bu kritik kararı 12 Ocak 2026 tarihinde Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri António Guterres ile gerçekleştirdiği telefon görüşmesinde bizzat iletti. Bu hamle, Güney Afrika'nın Demokratik Kongo Cumhuriyeti topraklarındaki BM barış gücü çabalarına sağladığı yaklaşık otuz yıllık desteğin sona ermesi anlamına geliyor. Şu anda Güney Afrika Ulusal Savunma Kuvvetleri (SANDF), 700'den fazla personeliyle MONUSCO'nun en önemli katılımcılarından biri olarak görev yapıyor. Birliklerin tamamen geri çekilme sürecinin, Birleşmiş Milletler ile yakın koordinasyon içerisinde 2026 yılının sonuna kadar tamamlanması hedefleniyor.

Güney Afrika hükümetinin resmi tutumu, bölgedeki barış operasyonlarında geçen otuz yılın ardından SANDF kaynaklarının yeniden dağıtılması ve konsolide edilmesi gerekliliğine dayanıyor. Bu stratejik karar, M23 hareketi de dahil olmak üzere silahlı grupların yoğun faaliyet gösterdiği Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nin doğu eyaletlerindeki karmaşık güvenlik ortamının ortasında alındı. BM Güvenlik Konseyi tarafından 20 Aralık 2026 tarihine kadar uzatılan MONUSCO görev süresi, sivil halkın korunması açısından hayati bir önem taşımaya devam ediyor. Özellikle Kuzey Kivu, Güney Kivu ve Ituri gibi bölgelerde tırmanan şiddet olayları sonucunda son bir yıl içinde 7.000'den fazla can kaybının belgelenmesi, bölgedeki insani krizin boyutlarını ve güvenlik boşluğunun risklerini açıkça ortaya koyuyor.

Güney Afrika içindeki siyasi tepkiler, bu kararı geçmişte karşılaşılan operasyonel zorluklar, personel güvenliği ve lojistik destek sorunları üzerinden değerlendiriyor. Cumhurbaşkanı Ramaphosa tarafından Aralık 2024'e kadar onaylanan ve 1.000'den fazla askerin bölgedeki varlığını sürdürmesini sağlayan önceki uzatmanın, Güney Afrikalı vergi mükelleflerine 42 milyon dolardan fazla bir maliyet getirdiği belirtiliyor. Bu yüksek maliyetli operasyonlar ve birliklerin korunmasına yönelik artan endişeler, ulusal savunma kaynaklarının daha verimli kullanılması tartışmalarını tetikledi. Bu faktörler, ulusal savunma kaynaklarının yeniden yönlendirilmesi ihtiyacıyla birleştiğinde, uzun süreli yurt dışı görevlendirmelerinden iç savunma kapasitesinin yönetimine ve sınır güvenliğine doğru stratejik bir kaymanın altını çiziyor.

Bununla birlikte, Pretoria yönetimi Afrika Birliği, SADC ve BM çatısı altındaki daha geniş barış girişimlerine olan bağlılığını teyit ederek, bu çekilmenin bölgesel güvenlikten tamamen kopmak değil, sadece MONUSCO kapsamındaki görevlendirmeyle sınırlı olduğunu vurguladı. 1999 yılında kurulan MONUSCO, Birleşmiş Milletler'in dünya genelindeki en uzun soluklu ve en maliyetli misyonlarından biri olma özelliğini taşıyor. Güney Afrika gibi askeri kapasitesi yüksek bir gücün ayrılması, misyonun bölgedeki istikrarı koruma ve sivil halkı silahlı gruplardan savunma yeteneği hakkında uluslararası toplumda ciddi soru işaretlerini beraberinde getiriyor. Çekilme kararının aynı zamanda Güney Afrika Savunma Kuvvetleri'nin modernizasyonu ve yeniden yapılandırılmasına yönelik iç stratejik önceliklerle de doğrudan bağlantılı olduğu ifade ediliyor.