NATO'dan 'Arktik Nöbeti' Hamlesi: Grönland Güvenliği ve Münih Raporu Gölgesinde Yeni Strateji

NATO, 'Arktik Nöbeti' (Arctic Sentry) kod adıyla yeni bir güçlendirilmiş güvenlik misyonunu hayata geçirmeye hazırlanıyor. Stratejik öneme sahip Yüksek Kuzey bölgesinde ittifakın konumunu sağlamlaştırmayı hedefleyen bu girişim, ABD Başkanı Donald Trump'ın Grönland'ı satın alma yönündeki açıklamalarının tetiklediği yoğun diplomatik istişarelerle aynı döneme denk geliyor. Gözlem, caydırıcılık ve hava-deniz sahalarında hızlı müdahale odaklı planlanan misyonun, 12 Şubat'ta Brüksel'de yapılacak NATO Savunma Bakanları toplantısı öncesinde netleşmesi bekleniyor. Resmi kararın bu hafta içinde açıklanabileceği belirtiliyor.

'Arktik Nöbeti', daha önce denizaltı kablolarına yönelik sabotajlar ve insansız hava aracı tehditlerine karşı başlatılan 'Baltık Nöbeti' ve 'Doğu Nöbeti' operasyonlarının bir benzeri olarak kurgulanıyor. Sekiz Arktik devletinden yedisinin NATO üyesi olması, bölgedeki güvenlik dengelerini kökten değiştirirken Rusya'yı bu denklemde yalnız bırakıyor. Bu yeni jeopolitik gerçeklik ışığında Danimarka ve Grönland, ABD ordusunun adadaki varlığını düzenleyen 1951 tarihli temel anlaşmanın revize edilmesi için Washington ile görüşmelere başlamış durumda.

NATO Avrupa Müttefik Kuvvetleri Yüksek Komutanı (SACEUR) ABD'li General Alexus Grynkewich, tüm müttefiklerin oybirliğine ihtiyaç duymadan bu tür gelişmiş gözetleme faaliyetlerini yürütme yetkisine sahip bulunuyor. Danimarka Savunma Bakanı Troels Lund Poulsen, planlama sürecini memnuniyetle karşıladığını belirterek, Arktik ve Kuzey Atlantik'teki güvenliğin artırılması için müttefiklerle eşgüdümlü çalışmanın hayati önem taşıdığını vurguladı.

Arktik'teki bu askeri hareketliliğe paralel olarak, 13-15 Şubat tarihleri arasında düzenlenecek 2026 Münih Güvenlik Konferansı (MSC) öncesinde 'Yıkım Altında' başlıklı dikkat çekici bir rapor yayımlandı. Belgede, kademeli reformlar yerine köklü bir tasfiyeyi hedefleyen 'yıkıcı gülle siyaseti' (wrecking ball politics) dönemine girildiği ve mevcut ABD yönetiminin bu sürecin merkezinde yer aldığı ifade ediliyor. MSC Vakfı Başkanı Wolfgang Ischinger, 1945 sonrası düzenin mimarı olan ABD'nin artık bu sistemin kendi çıkarlarına hizmet etmediğine karar verdiğini, bu durumun Avrupa'yı kendi savunma kapasitesini geliştirmeye zorladığını belirtti.

Avrupa'daki bu savunma hamleleri somut adımlarla destekleniyor. Norveç, Bardufoss'ta kurulacak yeni bir füze taburu için Güney Kore üretimi Chunmoo füze sistemlerine 19 milyar Norveç kronu (yaklaşık 1,65 milyar avro) yatırım yapacağını duyurdu. Yaklaşık 750 askeri personelin görev yapacağı bu taburun, Rusya'nın Kola Yarımadası'ndaki hedefleri vurma kapasitesine sahip olacağı bildiriliyor.

Münih'teki konferansta önemli isimlerin bir araya gelmesi bekleniyor. Almanya Başbakanı Friedrich Merz bu sıfatla ilk kez katılım sağlarken, ABD delegasyonuna Dışişleri Bakanı Marco Rubio liderlik edecek. 2025 yılındaki konferansta Avrupalı müttefikleri 'temel değerlerden uzaklaşmakla' sert bir dille eleştiren ABD Başkan Yardımcısı JD Vance'in ise bu yılki heyette yer almaması dikkat çekiyor.