Grönland, ABD'nin İlhak Girişimini Reddetti: Arktik Geriliminde Danimarka ile Yola Devam Kararı

13 Ocak 2026 tarihinde Grönland, Amerika Birleşik Devletleri tarafından ilhak edilme ihtimalini resmen geri çevirerek Danimarka Krallığı'nın bir parçası olarak kalma kararlılığını teyit etti. Kopenhag'da düzenlenen ortak basın toplantısında Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen ve Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, ABD Başkanı Donald Trump'ın bölge üzerindeki kontrol arayışına yönelik söylemlerine yanıt olarak adanın egemenliğini vurgulayan sert bir açıklama yayınladılar.

Bu kritik karar, Arktik bölgesinde jeopolitik rekabetin tırmandığı bir dönemde geldi. Nadir toprak elementleri de dahil olmak üzere devasa kritik maden rezervlerine sahip olan Grönland, Çin ve Rusya ile girilen küresel rekabette stratejik bir varlık olarak görülüyor. Başbakan Nielsen, basın mensuplarına yaptığı açıklamada, Grönland'ın bir seçim yapmaya zorlanması durumunda ABD yerine kesinlikle Danimarka'yı tercih edeceğini belirtti. Adanın satılık olmadığını ve geleceğinin Özerklik Statüsü uyarınca bizzat Grönland halkı tarafından tayin edileceğini altını çizerek ifade etti.

Danimarka Başbakanı Frederiksen, Nielsen'in bu duruşuna tam destek vererek ABD'den gelen baskıyı "tamamen kabul edilemez" olarak nitelendirdi. Frederiksen, Grönland'a yönelik herhangi bir müdahale girişiminin NATO'nun ve savaş sonrası kurulan güvenlik yapılarının sonu anlamına geleceği konusunda ciddi bir uyarıda bulundu. Grönland'daki koalisyon hükümeti de hiçbir koşul altında ilhak edilmeyi kabul etmeyeceklerini ve Grönland kimliğini koruma kararlılıklarını yineledi.

Bölgedeki kamuoyu yoklamaları, Grönland halkının %85 gibi ezici bir çoğunluğunun Amerikan ilhakına karşı olduğunu gösteriyor. Inuit Ataqatigiit partisinden siyasetçi Aaja Chemnitz, halkın genel hissini şu sözlerle özetledi: "Grönland satılık değildir ve asla satılmayacaktır." Bu açıklama, adadaki siyasi birliğin ve bağımsızlık ruhunun ne kadar güçlü olduğunu bir kez daha kanıtladı.

Diplomatik krizin yaşandığı 13 Ocak 2026 tarihinde, Danimarka makamları ABD'nin Doğu Atlantik'teki son deniz operasyonuna verdikleri desteği de doğruladı. Bir hafta önce gerçekleşen bu operasyonda, ABD yaptırımlarını ihlal eden bir tanker ele geçirilmişti. Bu hamle, 3 Ocak 2026'da Venezuela Devlet Başkanı Nicolás Maduro'nun yakalanmasıyla sonuçlanan "Mutlak Kararlılık Operasyonu"nun bir devamı niteliğindeydi. Karayip Denizi'nde başlayan bir takibin ardından Kuzey Atlantik'te durdurulan Rus bayraklı "Marinera" adlı tanker, ABD İç Güvenlik Bakanı Kristi Noem tarafından "narko-devlet terörizminin finansmanını çökertme" gerekliliğiyle savunuldu.

ABD tarafında ise Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Başkan Yardımcısı JD Vance, Arktik güvenliğini sağlamak ve Rusya ile Çin'i dizginlemek amacıyla Grönland üzerinde kontrol sahibi olunması gerektiğini savunmaya devam ediyor. Bu gerilimli atmosferde, 14 Ocak 2026 tarihinde Washington'da kritik diplomatik temasların kurulması planlanıyor. Danimarka Dışişleri Bakanı Lars Løkke Rasmussen ve Grönlandlı mevkidaşı Vivian Motzfeldt, Başkan Yardımcısı Vance'in başkanlığında Dışişleri Bakanı Rubio ile bir araya gelecek.

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte de ittifakın Arktik güvenliğini güçlendirmek adına "sonraki adımlar" üzerinde çalıştığını belirterek tüm bloğun endişelerini dile getirdi. Tarihsel olarak Grönland'ın savunması, Danimarka Topluluğu aracılığıyla NATO güvencesi altındadır. Ayrıca, 1951 yılında imzalanan bir anlaşma, ABD'nin bölgede Pituffik Uzay Üssü de dahil olmak üzere askeri tesisler bulundurmasına olanak tanıyor. Ancak mevcut kriz, bu uzun süreli askeri iş birliğinin geleceğini de tartışmaya açmış durumda.