Çin Arabuluculuğunda Tayland-Kamboçya Ateşkesinin Sürdürülebilirliği Yunnan'da Görüşülüyor

Çin Halk Cumhuriyeti, Tayland ve Kamboçya arasındaki son dönemdeki sınır çatışmalarının ardından ateşkesi kalıcı hale getirmek amacıyla kritik bir diplomatik süreç başlattı. 28 Aralık 2025 tarihi itibarıyla, Çin'in güneybatısındaki Yunnan eyaletinde, iki ülke arasındaki gerilimi düşürmeye yönelik üst düzey görüşmeler devam ediyor; bu müzakereler, bir gün önce imzalanan mütarekenin sürdürülebilirliğini ele alıyor.

Bu diplomatik temaslar, haftalar süren ve her iki tarafta da kayıplara neden olan yoğun çatışmaların hemen ardından geldi. Kaynaklara göre, bu son çatışma dalgası yüzlerce kişinin hayatına mal oldu ve yarım milyondan fazla insan yerinden edildi. Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi, diplomatik platformu oluşturarak ayrı ayrı hem Kamboçya Dışişleri Bakanı Prak Sokhonn hem de Tayland Dışişleri Bakanı Sihasak Phuangketkeow ile bir araya geldi. Bu görüşmeler, Pekin'in 18 Aralık'ta başlattığı diplomatik girişimle bölgedeki arabuluculuk rolünü pekiştirme çabalarının bir parçası olarak değerlendiriliyor.

Görüşmelerin ardından, üç ülkenin askeri yetkililerinin de katılacağı üçlü bir askeri istişare toplantısının Pazartesi günü yapılması planlandı. Çin'in bu arabuluculuk rolü, Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği'nin (ASEAN) barışı izleme misyonuna destek verme isteğiyle de örtüşüyor. Varılan ateşkes anlaşması, düşmanlıkların durdurulmasını ve birlik hareketlerinin dondurulmasını öngörüyor; bu durum için 72 saatlik bir gözlem süresi tanındı. Bu sürenin sonunda Tayland, Temmuz ayından bu yana elinde tuttuğu 18 Kamboçyalı askeri iade etme taahhüdünde bulundu. Diplomasi trafiği yoğunlaşırken, Çin'in insani yardımının ilk partisi de Pazar günü, yani 28 Aralık'ta Kamboçya'ya ulaştı.

Bakan Wang Yi, varılan ateşkesi "barışa doğru atılmış önemli bir adım" olarak nitelendirirken, Kamboçyalı Bakan Prak Sokhonn Çin'in "hayati rolünü" takdir ettiğini belirtti. Taylandlı mevkidaşı Sihasak Phuangketkeow ise Çin'den, Kamboçya'yı çatışmayı yeniden başlatmamaya karşı uyarması yoluyla sürdürülebilirliğin sağlanmasında yapıcı rol üstlenmesini talep etti. Bu diplomatik hamleler, Tayland ile Kamboçya arasındaki yüzyılı aşkın süredir devam eden sınır ihtilafının yeni bir aşamasını temsil ediyor; ihtilafın kökleri, özellikle Preah Vihear ve Ta Moan Thom gibi tarihi tapınakların bulunduğu bölgelerde belirsizlik yaratan 1907 tarihli sınır haritalarına dayanıyor.

Bu son şiddet sarmalı, Temmuz ayında Malezya'nın arabuluculuğuyla imzalanan ve ABD Başkanı Donald Trump'ın da baskı yaptığı bir önceki ateşkesin bozulmasının ardından patlak verdi. ABD Başkanı Trump, çatışmanın "hızlı ve çok adil bir sonuca" ulaştığını belirterek Washington'un yardımcı olmaktan gurur duyduğunu ifade etti ve bu durumu Birleşmiş Milletler'in rolüne atıfta bulunarak ABD'nin "GERÇEK Birleşmiş Milletler" haline geldiğini ima etti. Bu bağlamda, ABD'nin küresel polis rolünden çekilme sinyalleri verdiği bir dönemde, Güneydoğu Asya'da arabuluculuk dinamiklerinin ABD'den Çin'e doğru kaydığı jeopolitik bir değişim gözlemlenmektedir.

Diplomatik çabalara rağmen, yerinden edilmiş sivil nüfusun geri dönüş konusundaki tereddütleri, mevcut barışın kırılganlığına ve taraflar arasındaki güven eksikliğinin devam ettiğine işaret etmektedir.