Trung Quốc Chủ Trì Đàm Phán Củng Cố Ngừng Bắn Giữa Thái Lan và Campuchia

Vào ngày 28 tháng 12 năm 2025, Trung Quốc đã đảm nhận vai trò trung gian quan trọng, tổ chức các cuộc đàm phán cấp cao tại tỉnh Vân Nam nhằm củng cố một thỏa thuận ngừng bắn mới đạt được giữa Vương quốc Thái Lan và Campuchia. Thỏa thuận đình chiến này, được ký kết vào thứ Bảy, ngày 27 tháng 12, là một nỗ lực cấp bách nhằm chấm dứt nhiều tuần giao tranh ác liệt, vốn đã gây ra những hậu quả nhân đạo nghiêm trọng.

Các cuộc đụng độ trước đó đã dẫn đến thương vong vượt quá 100 sinh mạng và buộc hơn nửa triệu người dân phải di tản trên khắp hai quốc gia láng giềng này. Các Ngoại trưởng Campuchia, ông Prak Sokhonn, và Thái Lan, ông Sihasak Phuangketkeow, đã tham dự các cuộc gặp riêng biệt do Ngoại trưởng Trung Quốc, ông Vương Nghị, chủ trì, trong nỗ lực ngoại giao nhằm ổn định tình hình. Một điểm nhấn quan trọng của thỏa thuận là việc đóng băng các hoạt động quân sự và một giai đoạn quan sát kéo dài 72 giờ, được thiết lập để xác minh sự tuân thủ. Thái Lan đã cam kết sẽ hồi hương 18 binh sĩ Campuchia bị giam giữ kể từ các cuộc giao tranh tháng Bảy sau khi giai đoạn quan sát này kết thúc.

Ngoại trưởng Campuchia, ông Prak Sokhonn, đã bày tỏ sự cảm kích sâu sắc đối với “vai trò thiết yếu” của Trung Quốc trong việc hỗ trợ lệnh ngừng bắn. Trong khi đó, Ngoại trưởng Thái Lan, ông Sihasak Phuangketkeow, đã kêu gọi Bắc Kinh đóng vai trò xây dựng trong việc duy trì sự ổn định bằng cách cảnh báo Campuchia không được tái diễn xung đột. Ngoài ra, lô hàng viện trợ nhân đạo đầu tiên của Trung Quốc đã đến Campuchia vào Chủ nhật, ngày 28 tháng 12, thể hiện sự hỗ trợ vật chất ngay lập tức cho khu vực bị ảnh hưởng. Các cuộc thảo luận quân sự cấp ba đã được lên lịch vào thứ Hai tiếp theo, cho thấy một cam kết đa tầng nhằm đảm bảo tính bền vững của lệnh ngừng bắn.

Bối cảnh của cuộc giao tranh gần đây là sự đổ vỡ của một thỏa thuận ngừng bắn trước đó được môi giới vào tháng Bảy, một phần do áp lực từ Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump, người đã đe dọa rút các đặc quyền thương mại. Các cuộc đụng độ dữ dội đã tái phát vào đầu tháng Mười Hai, bắt nguồn từ tranh chấp lãnh thổ kéo dài liên quan đến các khu đền cổ như Prasat Ta Moan Thom dọc theo đường biên giới dài khoảng 800 km. Sự leo thang này đã gây ra sự gián đoạn lớn, với các báo cáo cho thấy khoảng 400.000 người Campuchia và khoảng 400.000 người Thái Lan phải sơ tán khỏi nhà cửa của họ.

Trong bối cảnh ngoại giao này, những tuyên bố từ Washington đã được ghi nhận. Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đã bày tỏ sự hài lòng về việc xung đột đạt được “kết thúc nhanh chóng và rất công bằng”, đồng thời tuyên bố Hoa Kỳ “tự hào giúp đỡ” và khẳng định rằng Hoa Kỳ “đã trở thành Liên Hợp Quốc THỰC SỰ”. Tuy nhiên, các nhà phê bình đã chỉ ra một sự tương phản, lưu ý rằng trong khi chính quyền Trump tuyên bố vai trò giải quyết xung đột (bao gồm cả thỏa thuận ngừng bắn ở Gaza tháng Mười năm 2025), năm 2025 cũng chứng kiến sự gia tăng các hành động quân sự của Hoa Kỳ tại Iran, Yemen và Venezuela, bất chấp tín hiệu rút lui khỏi vai trò “cảnh sát toàn cầu”.

Sự bền vững của lệnh ngừng bắn vẫn là một mối quan tâm tiềm ẩn, đặc biệt khi những người dân thường di tản vẫn còn do dự trở về do sự thiếu tin tưởng sâu sắc vào sự ổn định lâu dài. Bộ trưởng Quốc phòng Campuchia, Tướng Tea Seiha, và người đồng cấp Thái Lan, Tướng Natthaphon Narkphanit, đã ký thỏa thuận tại một cuộc họp của Ủy ban Biên giới Chung (GBC) vào ngày 27 tháng 12, nhấn mạnh rằng bất kỳ sự tăng viện nào cũng sẽ gây căng thẳng tiêu cực đến các nỗ lực giải quyết lâu dài. Với sự bảo trợ của Trung Quốc tại Vân Nam, hy vọng được đặt vào việc xây dựng lại lòng tin cần thiết để chuyển từ ngừng bắn tạm thời sang một giải pháp biên giới toàn diện và bền vững.