WMO'dan Yenilenebilir Enerji İçin Yüksek Çözünürlüklü Ulusal Atlas Rehberi

Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO), ülkelerin yenilenebilir enerji potansiyellerini haritalandırmalarına yardımcı olmak amacıyla kapsamlı bir teknik rehber yayımladı. "Rüzgar, Güneş ve Hidroelektrik İçin Ulusal Yenilenebilir Enerji Atlasları – WMO Uygulama Rehberi" adıyla sunulan bu döküman, özellikle küresel enerji dönüşümü sürecinde bilimsel bir yol haritası çiziyor. Ulusal Meteoroloji ve Hidroloji Servisleri (NMHS) ile enerji bakanlıkları arasındaki koordinasyonu güçlendirmeyi amaçlayan bu yapı, yenilenebilir kaynakların en verimli şekilde konumlandırılması için gerekli olan teknik altyapıyı sağlıyor.

2022 ve 2023 yıllarını kapsayan kapsamlı bir küresel enerji araştırması, birçok ülkenin stratejik enerji planlaması yaparken ciddi veri boşluklarıyla karşılaştığını ortaya koydu. Söz konusu anket, devletlerin etkili bir planlama için gereken yüksek çözünürlüklü iklim ve hava durumu verilerinden yoksun olduğunu gösterdi. WMO Genel Sekreteri Profesör Celeste Saulo, bu eksikliği gidermek amacıyla hazırlanan rehberin; yer tabanlı gözlemlerden uydu verilerine, CMIP6 iklim projeksiyonlarından gelişmiş yeniden analiz modellerine kadar çok geniş bir veri havuzunu harmanladığını vurguladı. Özellikle yapay zeka teknolojileri kullanılarak uygulanan istatistiksel ölçek küçültme yöntemleri, karmaşık iklim verilerini hükümetlerin ve politika yapıcıların anlayabileceği somut, eyleme dönüştürülebilir bilgilere dönüştürüyor.

Enerji altyapısı yatırımlarının başarısı, büyük ölçüde verilerin hassasiyetine bağlıdır; bu nedenle rehber, 4 kilometre veya daha altındaki bir mekansal çözünürlüğü temel bir gereksinim olarak belirliyor. Rüzgar hızı, güneş radyasyonu veya su akış hızı gibi değişkenlerin çok kısa mesafelerde bile dramatik değişimler gösterebilmesi, yüksek çözünürlüklü atlasların önemini artırıyor. WMO'nun vizyonu, 2030 yılına kadar tüm üye ülkeleri bu teknolojik imkanla donatarak, küresel yenilenebilir enerji kapasitesini üç katına çıkarma ve enerji verimliliğini iki katına çıkarma hedeflerine katkıda bulunmaktır. Bu stratejik çabalar, Birleşmiş Milletler'in Sürdürülebilir Kalkınma Amacı 7 kapsamındaki temiz ve erişilebilir enerji hedefleriyle de tam bir uyum içerisindedir.

Uygulama sürecini kolaylaştırmak adına WMO, veri toplama ve ön işleme aşamalarından sonuçların yorumlanmasına kadar her adımı detaylandıran bir metodoloji sunuyor. Kurumsal kapasiteyi artırmak amacıyla Enerji ve Meteoroloji Portalı üzerinden Python tabanlı açık kaynak kodlar ve kapsamlı eğitim modülleri erişime açıldı. Bu sistemin etkinliği; Hırvatistan, Küba, Şili, Malavi, Tanzanya ve Kosta Rika gibi ülkelerde yürütülen pilot projelerle kanıtlandı. Sadece 2024 yılında Şili ve İran'da güneş enerjisi, Malavi'de hidroelektrik ve Kosta Rika'da rüzgar enerjisi üzerine özelleşmiş atlas çalışmaları için teknik destek sağlandı.

İklim değişikliğinin enerji güvenliği üzerindeki baskısı, "2022 İklim Hizmetlerinin Durumu: Enerji" raporunda belirtildiği üzere, mevcut sistemlerin dayanıklılığını test etmeye devam ediyor. Son on yılda küresel enerji talebinde görülen %30'luk artış, hava, su ve iklim kaynaklı verilere dayalı güvenilir bilgi akışını her zamankinden daha hayati kılıyor. Bu bağlamda WMO, projenin kapsamını 2025 yılında daha da genişletmek için Uluslararası Yenilenebilir Enerji Ajansı (IRENA) ve Dünya Bankası ile stratejik ortaklıklar kuruyor. Asya, Afrika, Orta ve Güney Amerika için düzenlenen teknik web seminerleri, 2030 yılına kadar tüm WMO üyelerini kapsayacak olan projenin bir sonraki aşaması için sağlam bir zemin hazırladı.