WMO lanceert nieuwe richtlijnen voor gedetailleerde nationale atlassen voor hernieuwbare energie

De Wereld Meteorologische Organisatie (WMO) heeft een cruciaal technisch handboek gepresenteerd om landen te ondersteunen bij het nauwkeurig in kaart brengen van hun potentieel voor duurzame energiebronnen. Dit document, getiteld "National Renewable Energy Atlases for Wind, Solar and Hydropower – WMO Implementation Guidance", biedt een wetenschappelijk onderbouwd kader voor zowel Nationale Meteorologische en Hydrologische Diensten (NMHS) als ministeries van Energie wereldwijd. Het doel is om een solide basis te leggen voor de transitie naar groene energie door middel van precieze data-analyse.

Dit initiatief is een direct antwoord op een dringende behoefte die naar voren kwam tijdens een grootschalig energieonderzoek van de WMO in de periode 2022–2023. Uit dit onderzoek bleek dat veel landen momenteel niet beschikken over de klimaat- en weergegevens met een hoge resolutie die essentieel zijn voor een effectieve nationale energieplanning. Professor Celeste Saulo, de secretaris-generaal van de WMO, benadrukte dat de nieuwe gids diverse gegevensbronnen integreert, waaronder heranalyses, grondwaarnemingen, satellietproducten en klimaatprojecties zoals CMIP6-data. Om deze complexe datasets om te zetten in bruikbare inzichten voor beleidsmakers, wordt gebruikgemaakt van geavanceerde methoden zoals statistische schaalverkleining (downscaling) met behulp van kunstmatige intelligentie.

Een van de meest kritische vereisten van het project is het bereiken van een hoge ruimtelijke resolutie van 4 kilometer of minder. Deze mate van detail is noodzakelijk voor een nauwkeurige beoordeling van het potentieel voor wind-, zonne- en waterkracht op lokaal en regionaal niveau, aangezien de beschikbaarheid van deze bronnen sterk kan variëren over korte afstanden. Dergelijke informatie is doorslaggevend voor strategische investeringsbeslissingen in de energie-infrastructuur. De WMO streeft ernaar dat alle lidstaten tegen 2030 over dergelijke hogeresolutie-atlassen beschikken. Dit doel draagt direct bij aan de internationale ambities om de wereldwijde capaciteit voor hernieuwbare energie te verdrievoudigen en de energie-efficiëntie tegen het einde van dit decennium te verdubbelen, in lijn met Duurzame Ontwikkelingsdoelstelling 7 van de Verenigde Naties.

De methodologie die in de gids wordt gepresenteerd, bevat gedetailleerde stapsgewijze instructies voor het verzamelen en voorbewerken van gegevens, evenals technieken voor de interpretatie van resultaten ten behoeve van beleidsvorming. De WMO bevordert actieve capaciteitsopbouw door open toegang te bieden tot Python-codes en uitgebreid trainingsmateriaal via haar Portaal voor Energie en Meteorologie. Succesvolle pilotprojecten zijn inmiddels al uitgevoerd in landen als Kroatië, Cuba, Chili, Malawi, Tanzania en Costa Rica. In 2024 werd specifieke ondersteuning geboden aan Chili en Iran voor de ontwikkeling van zonne-atlassen, aan Malawi voor een waterkrachtatlas en aan Costa Rica voor een gespecialiseerde windenergie-atlas.

Dit WMO-initiatief vormt een essentieel onderdeel van de strijd tegen klimaatverandering, die volgens het rapport "State of Climate Services: Energy" uit 2022 de mondiale energiezekerheid ernstig kan ondermijnen. Het vergroten van de veerkracht van de energie-infrastructuur en het voldoen aan de groeiende vraag — die het afgelopen decennium met maar liefst 30% is gestegen — vereist steeds betrouwbaardere informatie over weer, water en klimaat. In het kader van deze transitie werkt de WMO nauw samen met het Internationaal Agentschap voor Hernieuwbare Energie (IRENA) en de Wereldbank om het project in 2025 naar nog meer landen uit te breiden. Technische webinars voor Azië, Afrika, Centraal- en Zuid-Amerika hebben reeds de basis gelegd voor de volgende fase, met als uiteindelijk doel een volledige dekking van alle WMO-leden tegen het jaar 2030.