Güneş Döngüleri ve Antarktika Buz Örtüsü Arasındaki Bağlantı: Paleoklimatik Verilerin Analizi

2026 yılı, bilim camiasının dikkatini iki temel ve birbiriyle bağlantılı alana odakladığı bir dönem olarak tarihe geçti: Güneş'in diferansiyel dönüşü ile manyetik aktivitesinin derinlemesine incelenmesi ve Antarktika'daki hızlı buz döngüleri ile güneş flüktüasyonları arasındaki bağı kuran paleoklimatik araştırmalar. Güneş, 2024 sonu ile 2026 başı arasında gerçekleşmesi öngörülen 25. güneş döngüsünün tepe noktasına hızla ilerlerken, AR4366 adlı güneş lekesi bölgesi 1 ve 2 Şubat 2026 tarihlerinde son derece güçlü patlamalar meydana getirdi. Özellikle 1 Şubat'ta yaşanan X8.3 sınıfı olay, 2026 yılının şimdiye kadar kaydedilen en şiddetli patlaması olarak tescillendi ve Güney Pasifik üzerinde R3 seviyesinde ciddi radyo parazitlerine neden oldu.

Ocak 2026'da saygın bilimsel dergi Nature Communications'da yayımlanan bir makale, Ross Denizi'ndeki Edisto Körfezi'nden çıkarılan deniz tabanı çökeltilerinin analizine dayanan 3700 yıllık kapsamlı bir Antarktika kıyı buz rekonstrüksiyonunu gün yüzüne çıkardı. Bu akademik çalışma, buz tabakasındaki değişimler ile güneş aktivitesindeki doğal varyasyonlar arasında çarpıcı bir korelasyon olduğunu bilimsel verilerle ispatladı. Araştırma sonucunda, yaklaşık 90 yıllık Gleissberg döngüsü ve yaklaşık 240 yıllık Suess-de Vries döngüsü ile birebir örtüşen periyodik buz döngüleri tanımlandı. Güneş'in manyetik çıktısı ve parlaklığındaki bu uzun vadeli değişimler, uzak güneş süreçlerinin Antarktika'nın kıyı buz stabilitesi üzerindeki doğrudan etkisini gözler önüne seriyor.

Bu kritik araştırmaların arkasında Bonn Üniversitesi'nden Dr. Michael Weber, NASA Goddard Uzay Uçuş Merkezi'nden Dr. Nicholeen Viall ve Stanford Üniversitesi'nden J. Todd Hoeksema gibi seçkin bilim insanlarının yanı sıra İtalyan Ulusal Araştırma Konseyi CNR Kutup Bilimleri Enstitüsü gibi prestijli kurumlar yer alıyor. Dr. Weber, buz ve güneş döngüleri arasındaki bu güçlü bağın, güneşin Antarktika üzerindeki tesirine dair temelden yeni bir anlayış geliştirdiğini ifade etti. Geliştirilen bilimsel modeller, artan güneş radyasyonunun deniz yüzeyi sıcaklığını yükselttiğini ve deniz buzunun sağladığı yalıtım etkisini zayıflattığını gösteriyor; bu durum kıyı buzlarını rüzgar ve dalga hareketlerine karşı çok daha savunmasız bırakarak güneşle senkronize bir değişim paterni oluşturuyor.

2026 yılında gözlemlenen güneş hareketliliği, uyduların ve küresel enerji ağlarının korunması için uzay hava durumu tahminlerinin pratik önemini bir kez daha kanıtladı. Güneş'in plazma yapısından kaynaklanan diferansiyel dönüşü, ekvator bölgesinin yaklaşık 24,47 dünya gününde en hızlı şekilde döndüğünü, 75 derece enleminde ise bu sürenin 33,40 güne kadar çıktığını gösteriyor. Dr. Viall, Richard Carrington tarafından yapılan 27,3 günlük tarihi ölçümün aslında sinodik bir periyot olduğunu, güneş lekeleri enlemindeki fiziksel olarak doğru sideral periyodun ise yaklaşık 25,4 gün olduğunu netleştirdi. Antarktika buzuna yönelik bu araştırmalar, uydu kayıtlarının sunduğu birkaç on yıllık kısıtlı verinin çok ötesine geçerek, doğal iklim değişkenliğini insan faaliyetlerinin etkilerinden ayırt etmek için hayati bir perspektif sunmaktadır.