Grönland'da Ocak 2026 Rekor Sıcaklıkları Arktik Yaşamı ve Ekonomik Dinamikleri Değiştiriyor

Grönland, Ocak 2026'da kayıtlara geçen en sıcak ocak ayını yaşayarak, Arktik yaşam biçimleri üzerinde ciddi etkiler yaratan önemli bir meteorolojik olaya sahne oldu. Danimarka Meteoroloji Enstitüsü'nün (DMI) ön verilerine göre, adanın batı kıyısı genelinde aylık sıcaklık rekorları kırılırken, bu durum, bölgenin küresel ortalamadan dört kat daha hızlı ısındığı gerçeğiyle örtüşmektedir. Arktik Dairesi'nin kuzeyinde yer alan Ilulissat'ta, Ocak ayı ortalama sıcaklığı -1.6°C olarak kaydedildi; bu, uzun vadeli ortalamanın 11 derece üzerinde olup, 1929'da belirlenen önceki rekoru geride bıraktı.

Bu anormal sıcaklıklar, yerel koylarda deniz buzunun tamamen yok olmasına neden oldu. Bu durum, köpek kızağı şampiyonu Jørgen Kristensen gibi bölge sakinlerinin günlük yaşamını kökten değiştirdi; zira normalde kar ve buzla kaplı olan yüzeyin yerini toprak ve kaya aldı. Kristensen, turları sırasında köpekleri için su taşımak zorunda kaldığını belirtti. Deniz buzunun kaybı, Inuit toplulukları için derin bir kültürel ve pratik zorluk teşkil etmektedir. Tarihsel olarak, buz örtüsü, uzak avlanma alanları ile yerleşim yerlerini birbirine bağlayan hayati ulaşım arterleri işlevi görmüştür. Inuit halkının yaşam tarzı ve avcılık gelenekleri, buzun farklı hallerini tanımlayan seksen kadar kelime kullanmalarıyla da görüldüğü gibi, bu doğal döngülere sıkı sıkıya bağlıdır.

Artan sıcaklıklar, yerel balıkçılık sektörü için de tehlikeleri yoğunlaştırmaktadır. Yağışların ardından oluşan kaygan buz tabakaları, görüş mesafesini düşürerek tekneler için tehlikeli koşullar yaratmaktadır. Grönland ekonomisinin temel direklerinden biri olan balıkçılık, ısınan suların ekosistemi değiştirmesi ve av miktarını etkilemesi nedeniyle risk altındadır; nitekim karides ve morina avı 2023'te gayrisafi milli hasılanın %23'ünü oluşturuyordu.

Grönland'ın genel iklim durumu, küresel bağlamda da dikkat çekicidir. Bölge, 1979'dan bu yana gezegenin geri kalanından dört kat daha hızlı ısınmaktadır ve bu durum Kuzey Kutbu'nun genel olarak kayıtlara geçen en sıcak yılını yaşamasına neden olmuştur. Öte yandan, kıyı bölgelerindeki bu anormal durum, madencilik potansiyelini de gün yüzüne çıkarmaktadır. Avrupa Birliği'nin kritik nadir metaller listesindeki 34 mineralin 25'i adada bulunmakta olup, ısınma nakliye maliyetlerini düşürerek projeleri kârlı hale getirebilir. Inuit bilim insanı Kristian Louis Jensen'in çalışmaları ise, Arktik'in en ücra köşelerinde bile otomobil lastiklerinden kaynaklanan mikroplastiklerin bulunduğunu ve bu durumun bölgeyi küresel kirlilik için bir 'yutak' haline getirdiğini göstermektedir. Bu olaylar silsilesi, Grönland'ın sadece yerel yaşam biçimleri için değil, aynı zamanda küresel iklim sisteminin sağlığı için de kritik bir öneme sahip olduğunu vurgulamaktadır.