Papież Leon XIV w orędziu na Dzień Braterstwa Ludzkiego uznaje pokój Armenia-Azerbejdżan mediowany przez Trumpa

W dniu 4 lutego 2026 roku, zbieżnym z obchodami Międzynarodowego Dnia Braterstwa Ludzkiego, Ojciec Święty Leon XIV wygłosił swoje pierwsze orędzie, akcentując, że braterstwo stanowi codzienną, namacalną powinność, a nie abstrakcyjną ideę. Centralnym punktem tej celebracji, której towarzyszyło wręczenie Nagrody Zayeda za Braterstwo Ludzkie 2026, było uhonorowanie kluczowych postaci za ich wkład w normalizację relacji między Republiką Armenii a Republiką Azerbejdżanu. Papież Leon XIV określił laureatów mianem „siewców nadziei”, podkreślając, że nawet najgłębsze historyczne podziały mogą zostać uleczone poprzez zdecydowane, konkretne gesty, a nie jedynie deklaracje słowne. Przesłanie to rezonowało z duchem Siedmiolecia od podpisania Dokumentu o Braterstwie Ludzkim z 2019 roku, zainicjowanego przez Papieża Franciszka i Wielkiego Imama Al-Azhar, Ahmada Al-Tayyeba w Abu Zabi.

Uznanie dla porozumienia pokojowego, które zostało parafowane 8 sierpnia 2025 roku w Waszyngtonie, stanowiło główny akcent uroczystości w Abu Zabi, stolicy Zjednoczonych Emiratów Arabskich. To historyczne porozumienie, wynegocjowane z mediacją Donalda Trumpa, zakończyło trwający od lat 80. XX wieku spór o Górski Karabach, region formalnie należący do Azerbejdżanu, ale zamieszkany przez ludność ormiańską. Wśród uhonorowanych Nagrodą Zayeda znaleźli się Prezydent Azerbejdżanu Ilham Aliyev oraz Premier Armenii Nikol Paszynian, a także afgańska aktywistka Zarqa Yaftali oraz palestyńska organizacja humanitarna Taawon. Pan Aliyev wyraził uznanie dla wkładu Donalda Trumpa w proces pokojowy, wskazując, że ostatnie sześć miesięcy od szczytu w Waszyngtonie było okresem partnerstwa i współpracy.

Kluczowym elementem porozumienia jest ustanowienie Szlaku Trumpa na rzecz Międzynarodowego Pokoju i Dobrobytu (TRIPP), mającego na celu utworzenie korytarza tranzytowego przez terytorium Armenii, łączącego Azerbejdżan kontynentalny z eksklawą Nachiczewan. W ramach tego projektu Stany Zjednoczone uzyskały wyłączne prawa do rozwoju tego korytarza na okres 99 lat, co ma stymulować rozwój infrastruktury przez amerykańskie firmy i przynieść korzyści ekonomiczne wszystkim trzem narodom. Premier Paszynian potwierdził, że dyskutowane są opcje dzierżawy na 49 lub 99 lat, uzależnione od skali inwestycji, co ma zapewnić długoterminowe gwarancje niezbędne do przyciągnięcia kapitału. Projekt ten jest postrzegany jako namacalny owoc dyplomacji, mający stworzyć vitalne ogniwo w Szlaku Transkaspijskim, łączącym Europę z Azją Środkową.

Jednocześnie, podczas swojego Orędzia, Ojciec Święty Leon XIV, który tego samego dnia, 4 lutego, przewodniczył Audiencji Generalnej, wyraził zaniepokojenie stanem międzynarodowym. Papież wezwał do zaprzestania dążeń do nowego wyścigu zbrojeń, zwłaszcza w kontekście wygaśnięcia traktatu New START. Traktat ten, obowiązujący do 4 lutego 2026 roku, przez dziesięciolecia stanowił zabezpieczenie przed niekontrolowaną eskalacją arsenałów nuklearnych między Stanami Zjednoczonymi a Federacją Rosyjską. Jego wygaśnięcie stawia świat w sytuacji bez formalnych ograniczeń dla sił strategicznych po raz pierwszy od 1972 roku, co eksperci oceniają jako sytuację destabilizującą. Organizacje takie jak Taawon, uhonorowana za inwestycje przekraczające miliard dolarów w edukację i rozwój Palestyńczyków od 1983 roku, stanowią przykład konkretnego działania, które Papież Leon XIV ceni ponad same słowa, podkreślając konieczność realizacji braterstwa poprzez aktywne wsparcie dla potrzebujących.