Paus Leo XIV benadrukt concrete broederschap bij uitreiking Zayed Vredesprijs aan Armenië en Azerbeidzjan

Op 4 februari 2026, de Internationale Dag van de Menselijke Broederschap, hield Paus Leo XIV zijn eerste formele toespraak voor deze dag, waarin hij de nadruk legde op de noodzaak van tastbare verantwoordelijkheid boven abstracte idealen. Het centrale evenement van de viering was de uitreiking van de Zayed Award voor Menselijke Vrijgevigheid 2026, een ceremonie die leiders en organisaties eerde voor hun bewezen inzet voor vrede en humanitaire hulp. De Paus bracht deze boodschap over tijdens de Algemene Audiëntie, waarbij hij tevens zijn bezorgdheid uitte over de oplopende internationale spanningen en de dreiging van een nieuwe wapenwedloop na het verlopen van het New START-verdrag.

De belangrijkste erkenning van de ceremonie was gericht op de normalisatie van de betrekkingen tussen Armenië en Azerbeidzjan, die culmineerde in het vredesakkoord ondertekend op 8 augustus 2025. Dit akkoord beëindigde een conflict van tien jaar over Nagorno-Karabach, een regio die internationaal als Azerbeidzjaans grondgebied wordt beschouwd. Zowel de Azerbeidzjaanse president Ilham Aliyev als de Armeense premier Nikol Pashinyan werden geëerd als mede-laureaten voor hun gezamenlijke inspanningen om stabiliteit in de Zuid-Kaukasus te bewerkstelligen. President Aliyev bevestigde dat de prijs, gesteund door Paus Leo XIV en Grootimam Ahmed Al-Tayeb, een dubbele eer is, terwijl premier Pashinyan benadrukte dat het een collectieve prestatie was.

De Zayed Award 2026 erkende tevens de Palestijnse organisatie Taawon voor haar humanitaire werk in de Palestijnse Gebieden, en Zarqa Yaftali, een Afghaanse pleitbezorger voor onderwijs voor meisjes. Paus Leo XIV noemde de ontvangers 'zaaiers van hoop', en stelde dat zelfs de diepste verdeeldheid geheeld kan worden door concrete stappen, in lijn met de geest van het Document over Menselijke Broederschap uit 2019. De erkenning van de leiders van Armenië en Azerbeidzjan dient als een bewijs dat diplomatie en volharding hardnekkige geschillen kunnen overwinnen.

Een cruciaal geopolitiek element dat voortvloeide uit het vredesakkoord van augustus 2025 is de Trump Route for International Peace and Prosperity, of TRIPP. Dit infrastructuurproject, dat de VS een mandaat van 99 jaar geeft voor de ontwikkeling en exploitatie van een transitcorridor, is ontworpen om Turkije met de Kaspische Zee te verbinden via de Armeense Syunik-provincie. De Amerikaanse regering, die de bemiddeling leidde, verkreeg een belang van 74% in de nieuwe TRIPP Development Company, met Armenië dat de resterende 26% behoudt. Deze corridor, ook bekend als de Zangezur Corridor, beoogt de regionale handel en welvaart te versterken door een kortere route te bieden dan de traditionele route via Georgië.

De oproep van Paus Leo XIV tot concrete actie kreeg extra gewicht door de internationale veiligheidscontext van die dag. Op 4 februari 2026 liep het New START-verdrag tussen de Verenigde Staten en de Russische Federatie af, het laatste bilaterale raamwerk voor de beperking van strategische kernwapens, dat de inzet beperkte tot 1.550 kernkoppen per partij. Het verlopen van het verdrag zonder een opvolger voedt de vrees voor een onbeheerde wapenwedloop, een dynamiek die de Paus expliciet veroordeelde. De afwezigheid van dit sinds 2010 geldende verdrag verhoogt de kans op misinterpretatie van militaire activiteiten en verzwakt de strategische stabiliteit, wat de noodzaak van dialoog en samenwerking des te urgenter maakt.