Słowacja Wstrzymuje Eksport Energii Elektrycznej na Ukrainę po Przerwie w Tranzycie Ropy Rosyjskiej

W dniu 23 lutego 2026 roku Słowacja podjęła decyzję o wstrzymaniu eksportu energii elektrycznej na Ukrainę. Premier Robert Fico ogłosił, że jest to bezpośrednia odpowiedź na wcześniejsze zawieszenie tranzytu rosyjskiej ropy naftowej przez kluczowy rurociąg „Przyjaźń”. Premier Fico jasno zakomunikował, że jeśli Ukraina zwróci się do Bratysławy o pomoc w stabilizacji swojego systemu energetycznego od tego dnia, nie otrzyma wsparcia.

Decyzja ta nastąpiła w kontekście trwającego kryzysu bezpieczeństwa energetycznego w Europie, związanego z dostawami surowców z Rosji. Premier Fico skierował formalne wezwanie do państwowego operatora systemu przesyłowego SEPS, domagając się natychmiastowego wstrzymania awaryjnych dostaw prądu na Ukrainę, jeśli przesył ropy nie zostanie wznowiony w poniedziałek, 23 lutego. Próby bezpośredniej rozmowy premiera Ficy z prezydentem Ukrainy Wołodymyrem Zełenskim nie przyniosły rezultatu, gdyż strona ukraińska zadeklarowała gotowość do dialogu dopiero po 25 lutego. Słowacja, ogłaszając stan nadzwyczajny z powodu zaistniałej sytuacji gazowej, była zmuszona do podjęcia pierwszych środków zaradczych.

Kontekst sporu obejmuje również groźby Węgier dotyczące zablokowania dwunastego pakietu sankcji Unii Europejskiej wymierzonych w Rosję, jeśli nie zostaną wznowione dostawy ropy naftowej w ramach porozumienia „Przyjaźń”. Dostawy ropy do Słowacji i Węgier zostały wstrzymane pod koniec stycznia, po rosyjskim ataku dronowym z 27 stycznia 2026 roku, który uszkodził stację pomp w Brodach. Wcześniej, w odpowiedzi na sytuację gazową, Bratysława wstrzymała eksport nadwyżek gazu. Analiza danych ujawnia znaczące obciążenie systemu energetycznego Ukrainy: według premiera Ficy, wolumen awaryjnych dostaw energii elektrycznej niezbędnych do stabilizacji ukraińskiej sieci w samym styczniu 2026 roku był dwukrotnie wyższy niż suma dostaw za cały rok 2025.

Słowacja, która od końca stycznia nie otrzymuje ropy rurociągiem „Przyjaźń”, utrzymuje, że infrastruktura jest już sprawna, a wstrzymywanie tranzytu przez Kijów ma charakter polityczny, co określa jako szantaż. Węgry, odczuwające skutki przerwy w dostawach ropy, zadeklarowały blokowanie nie tylko kolejnych sankcji, ale i pożyczki dla Ukrainy w wysokości 90 miliardów euro, dopóki tranzyt nie zostanie przywrócony. Premier Fico zaostrzył retorykę, sygnalizując rewizję poparcia dla aspiracji Ukrainy do Unii Europejskiej, jeśli Kijów będzie kontynuował działania szkodzące strategicznym interesom Słowacji w zakresie dostaw surowców. Wcześniejsze wstrzymanie dostaw gazu, według Ficy, spowodowało straty rzędu 500 milionów euro rocznie. Słowacja i Węgry pozostają jedynymi krajami UE w znacznym stopniu polegającymi na rosyjskiej ropie transportowanej przez rurociąg „Przyjaźń”.

W szerszym kontekście polityki europejskiej, niepowodzenie w osiągnięciu porozumienia w sprawie dwudziestego pakietu sankcji UE wobec Rosji w dniu 23 lutego było bezpośrednim wynikiem weta Węgier, wspieranego przez Słowację. Kijów potępił działania Bratysławy i Budapesztu jako „ultimatum i szantaż”, sugerując, że żądania powinny być kierowane do Kremla. W odpowiedzi na kryzys, oba kraje uwolniły swoje strategiczne rezerwy ropy i rozważały alternatywne trasy dostaw, w tym przez Chorwację i rurociąg Adria. W styczniu 2026 roku Słowacja odnotowała, że pomoc energetyczna dla Ukrainy była intensywniejsza niż w poprzednim roku, co wskazuje na rosnące obciążenie systemu słowackiego.