Australië en Canada versterken strategische alliantie via kritieke mineralen

Op donderdag 5 maart 2026 hebben Australië en Canada hun strategische partnerschap officieel bekrachtigd door de ondertekening van een reeks cruciale overeenkomsten. Deze akkoorden zijn specifiek gericht op het waarborgen van de leveringszekerheid van essentiële grondstoffen en het verdiepen van de militaire samenwerking. Tegen de achtergrond van de groeiende rivaliteit tussen grootmachten positioneren beide landen zich hiermee als gecoördineerde "middenmachten" die hun krachten bundelen op het internationale toneel.

Het bezoek van de Canadese premier Mark Carney werd gemarkeerd door een historische toespraak tot het Australische parlement, de eerste van een Canadese regeringsleider sinds 2007. Carney benadrukte dat in een tijdperk van geopolitieke spanningen middelgrote mogendheden de krachten moeten verenigen om hun invloed te vergroten, in plaats van te wedijveren om de gunst van grotere mogendheden. Een centraal element van de afspraken is de officiële toetreding van Australië tot de in 2025 door Canada geïnitieerde G7-alliantie voor kritieke mineralen. Deze alliantie heeft als doel de toeleveringsketens te diversifiëren en de afhankelijkheid van dominante bronnen, met name China, te verminderen.

Samen zijn Australië en Canada verantwoordelijk voor ongeveer een derde van de wereldwijde productie van lithium en uranium, evenals meer dan 40% van de mondiale ijzerertsproductie. Australië heeft reeds 1,2 miljard Australische dollar uitgetrokken voor de vorming van een nationale strategische reserve van kritieke mineralen, waaronder antimoon, gallium en zeldzame aardmetalen. Dit fonds zal voortaan nauw worden afgestemd op het Canadese regime voor defensie-opslag. De Canadese minister van Energie en Mijnbouw, Tim Hodgson, verklaarde eerder dat een dergelijke productie-alliantie effectiever is dan het instellen van bodemprijzen, omdat het de productie- en inkoopcapaciteiten direct coördineert.

De samenwerking strekt zich ook uit tot de defensiesector, met een focus op maritieme veiligheid, handel en kunstmatige intelligentie (AI). Een specifiek onderdeel van het defensiepact is de training van personeel van de Canadese strijdkrachten in het gebruik van het Arctic Over-the-Horizon Radar-systeem (A-OTHR) op Australisch grondgebied, startend medio 2026. Dit systeem, dat gebaseerd is op dezelfde technologische principes als het Australische JORN-netwerk, is volgens generaal Jennie Carignan, de Canadese defensiechef, van vitaal belang voor de bescherming van het Canadese territorium in het hoge noorden.

De Australische premier Anthony Albanese verklaarde aan de zijde van Carney dat Australiërs en Canadezen in een snel veranderende wereld moeten kunnen vertrouwen op zichzelf, hun burgers en elkaar. Dit partnerschap steunt op gedeelde politieke systemen en het lidmaatschap van het "Five Eyes"-inlichtingennetwerk. Bovendien verwelkomden de leiders een nauwere samenwerking tussen de Australische en Canadese instituten voor AI-veiligheid via een nieuw memorandum van overeenstemming. De top in Sydney bevestigde de gezamenlijke ambitie van Ottawa en Canberra om technische samenwerking te versnellen en de weerbaarheid van toeleveringsketens te vergroten te midden van opeenvolgende mondiale crises, inclusief de ontwikkeling van gezamenlijke technologieën in de defensiesector.