W piątek, 24 kwietnia 2026 roku, Unia Europejska i Stany Zjednoczone podpisały memorandum o porozumieniu w sprawie strategicznego partnerstwa w obszarze surowców krytycznych. Dokument został sfinalizowany w Departamencie Stanu w Waszyngtonie podczas spotkania sekretarza stanu USA Marco Rubio z komisarzem UE ds. handlu Marošem Šefčovičem.
Porozumienie koncentruje się na koordynacji dostaw minerałów o kluczowym znaczeniu dla najważniejszych gałęzi przemysłu, w tym produkcji półprzewodników, akumulatorów do pojazdów elektrycznych oraz technologii obronnych. Strony podkreśliły konieczność dywersyfikacji łańcuchów dostaw i ograniczenia zależności od pojedynczych dostawców, szczególnie w obliczu chińskich restrykcji eksportowych na metale ziem rzadkich i inne materiały strategiczne.
Memorandum zakłada współpracę na każdym etapie łańcucha wartości: od poszukiwań i wydobycia, po przetwarzanie, rafinację, recykling oraz ponowne wykorzystanie surowców. UE i USA rozważą również możliwość koordynacji subwencji i utworzenia wspólnych rezerw minerałów krytycznych, a także opracują jednolite standardy mające na celu ułatwienie handlu między krajami partnerskimi.
W ramach umowy zaplanowano wspólne finansowanie i inwestycje w badania naukowe oraz rozwój technologii przetwarzania i utylizacji surowców mineralnych. USA i UE zamierzają włączyć ten format partnerstwa w szerszą sieć współpracy z innymi sojusznikami, takimi jak Meksyk, Japonia czy Australia, które realizują już podobne inicjatywy w zakresie surowców krytycznych.
Równolegle z podpisaniem memorandum, Šefčovič poruszył kwestię ograniczeń handlowych w sektorze metalurgicznym. Pomiędzy USA a UE obowiązują odrębne reżimy taryfowe na metale, w tym stal i aluminium, zamiast jednolitego cła na wszystkie towary. W 2025 roku Stany Zjednoczone znacząco podniosły cła na stal dla wielu krajów, ustalając je na poziomie 25%, a następnie ogłosiły ich wzrost do 50% w przypadku niektórych dostaw, stosując jednocześnie kwoty i specjalne warunki dla wybranych sojuszników.
Komisja Europejska szuka sposobów na złagodzenie barier handlowych, łącząc tę kwestię z ogólną ochroną europejskiego przemysłu stalowego przed nadmiernym i subsydiowanym importem, zwłaszcza z Chin. Bruksela rozważa zaostrzenie środków taryfowych wobec niektórych rodzajów importowanej stali, aby zmniejszyć presję na własnym rynku wewnętrznym.
Tym samym nowe memorandum uzupełnia tradycyjne negocjacje handlowe dotyczące metali i ceł o nowy kierunek – zapewnienie stabilności oraz bezpieczeństwa dostaw zasobów mineralnych o znaczeniu strategicznym. Tworzy to dodatkowy instrument dla UE i USA służący ograniczaniu ryzyka związanego z wyzwaniami geopolitycznymi i technologicznymi w gospodarce światowej.
