De Europese Unie en de Verenigde Staten hebben op vrijdag 24 april 2026 een intentieverklaring ondertekend voor een strategisch partnerschap op het gebied van kritieke mineralen. De overeenkomst werd officieel bekrachtigd in het State Department in Washington tijdens een ontmoeting tussen de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio en Eurocommissaris voor Handel Maroš Šefčovič.
De overeenkomst richt zich op het coördineren van de levering van kritieke mineralen die essentieel zijn voor sleutelsectoren zoals de productie van halfgeleiders, accu's voor elektrische voertuigen en defensietechnologieën. De partijen benadrukten de noodzaak om toeleveringsketens te diversifiëren en de afhankelijkheid van enkele leveranciers te verminderen, zeker in het licht van de Chinese exportbeperkingen op zeldzame aardmetalen en andere strategische materialen.
Het memorandum voorziet in samenwerking gedurende de gehele waardeketen: van exploratie en winning tot verwerking, raffinage, recycling en hergebruik van mineralen. De EU en de VS zullen bovendien de mogelijkheden onderzoeken om subsidies te coördineren en gezamenlijke reserves aan te leggen, evenals het ontwikkelen van uniforme standaarden om de handel tussen de partnerlanden te vergemakkelijken.
Binnen de overeenkomst is gezamenlijke financiering en investering gepland voor onderzoek en ontwikkeling van technologieën voor de verwerking en recycling van minerale grondstoffen. De VS en de EU zijn voornemens dit partnerschap te integreren in een breder netwerk van samenwerking met andere bondgenoten, waaronder Mexico, Japan en Australië, die al soortgelijke plannen voor kritieke mineralen opstellen.
Gelijktijdig met de ondertekening van het memorandum kaartte Šefčovič de handelsbeperkingen in de metaalsector aan. Tussen de VS en de EU gelden afzonderlijke tariefregimes voor metalen zoals staal en aluminium, in plaats van één algemeen tarief voor alle goederen. In 2025 verhoogden de VS de staaltarieven aanzienlijk voor diverse landen tot niveaus van 25%, en kondigden later een verhoging naar 50% aan voor bepaalde leveringen, al blijven quota en speciale voorwaarden voor specifieke bondgenoten van kracht.
De Europese Commissie zoekt naar manieren om de handelsbeperkingen te verzachten en koppelt dit aan de algemene bescherming van de Europese staalindustrie tegen overmatige en gesubsidieerde import, onder meer uit China. Brussel overweegt de tariefmaatregelen voor diverse soorten geïmporteerd staal aan te scherpen om de druk op de eigen markt te verlichten.
Hiermee voegt het nieuwe memorandum een nieuwe koers toe aan de traditionele handelsbesprekingen over metalen en tarieven: het waarborgen van de weerbaarheid en veiligheid van de levering van kritieke minerale hulpbronnen. Dit vormt een extra instrument voor de EU en de VS om risico's te beperken die verband houden met geopolitieke en technologische uitdagingen in de wereldeconomie.
