VS en Iran Hervatten Nucleaire Gesprekken in Oman na Escalatie

Op vrijdag 6 februari 2026 zijn in Muscat, de hoofdstad van Oman, hoogwaardige diplomatieke besprekingen tussen functionarissen van de Verenigde Staten en Iran van start gegaan, met als primair onderwerp het Iraanse nucleaire programma. Deze ontmoeting vindt plaats tegen een achtergrond van verhoogde internationale spanningen, kort nadat er meldingen kwamen van dodelijke anti-regeringsprotesten in Iran vorige maand. Het is de eerste directe diplomatieke sessie tussen Washington en Teheran sinds de escalatie van vorig jaar, die culmineerde in een twaalfdaagse militaire confrontatie in juni, waarbij luchtaanvallen op Iraanse nucleaire installaties plaatsvonden.

De gesprekken dreigden te stranden door een geschil over de locatie, maar werden voortgezet na dringende bemiddelingspogingen vanuit de regio, waarbij ten minste negen landen de VS aanspoorden de bijeenkomst niet af te blazen. De Amerikaanse delegatie wordt geleid door Steve Witkoff, de Speciale Gezant van het Witte Huis voor het Midden-Oosten, en Jared Kushner, die een informeel adviserende rol bekleedt in de regering-Trump II. De Iraanse zijde wordt vertegenwoordigd door minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi, die sinds augustus 2024 de voornaamste contactpersoon is voor de VS. Voorafgaand aan de hoofdgesprekken voerde Araghchi een onderhoud met de Omaanse minister van Buitenlandse Zaken, Sayyid Badr bin Hamad Al Busaidi, die een cruciale rol speelt als vertrouwde bemiddelaar.

De verplaatsing van de eerdere planning in Istanbul naar Muscat was een teken van accommodatie door de Amerikaanse zijde, ingegeven door de Iraanse wens om de agenda strikt bilateraal en gefocust op nucleaire zaken te houden. De agenda blijft een scherp twistpunt: Washington streeft naar vooruitgang inzake het nucleaire programma, de capaciteiten op het gebied van ballistische raketten en de Iraanse steun aan regionale proxy's. Iran handhaaft de eis dat de discussies zich uitsluitend concentreren op nucleaire aangelegenheden en heeft raketten en regionale invloed als niet-onderhandelbare rode lijnen bestempeld. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Marco Rubio, had eerder geëist dat ook de binnenlandse politiek van Iran aan bod zou komen.

De context van deze diplomatie wordt gekenmerkt door verhoogde militaire paraatheid. De Amerikaanse marine heeft haar aanwezigheid in de regio versterkt met de USS Abraham Lincoln-vliegdekschipgroep, die recentelijk in de Arabische Zee opereerde. Dit militair vertoon gaat gepaard met een waarschuwing van de Amerikaanse ambassade in Iran aan Amerikaanse burgers om het land onmiddellijk te verlaten. De Iraanse president Masoud Pezeshkian heeft zijn minister Araghchi geïnstrueerd om "eerlijke en billijke onderhandelingen" na te streven, wat wijst op een interne afweging om escalatie na de recente binnenlandse onrust te vermijden.

De rol van Oman als neutrale bemiddelaar is historisch cruciaal voor Teheran. De Iraanse leiding geeft de voorkeur aan dit bilaterale formaat, wat suggereert dat ondanks de harde publieke houding, de voorkeur uitgaat naar onderhandeling boven onbeheersbare escalatie. De aanwezigheid van zowel hooggeplaatste Amerikaanse gezanten als de Iraanse minister wijst op een serieuze intentie tot dialoog, ondanks de fundamentele meningsverschillen over de reikwijdte van de besprekingen. Minister Araghchi benadrukte dat Teheran diplomatie ingaat met "open ogen en een vast geheugen van het verleden", waarbij "gelijke behandeling, wederzijds respect en wederzijds belang" een absolute vereiste zijn voor een duurzame afspraak.