Trump bekritiseert Deense defensiecapaciteiten in Groenland te midden van Arctische spanningen

Op woensdag 14 januari 2026 heeft de Amerikaanse president Donald Trump felle kritiek geuit op de defensieve slagkracht van Denemarken met betrekking tot het strategisch cruciale Groenland. Deze verklaringen werden afgelegd tegen de achtergrond van een groeiende geopolitieke rivaliteit in het noordpoolgebied, waarbij de Verenigde Staten wijzen op potentiële dreigingen vanuit de Russische Federatie en de Volksrepubliek China. De kritische kanttekeningen werden kenbaar gemaakt in Washington, waar op dat moment een diplomatieke top plaatsvond tussen Amerikaanse, Deense en Groenlandse delegaties om de toekomst van het autonome eiland te bespreken.

Tijdens een persmoment in het Witte Huis uitte president Trump openlijk zijn twijfels over de toereikendheid van de Deense militaire presentie op het eiland. Hij stelde provocerend dat "twee hondensleden" een volstrekt onvoldoende contingent vormen om het territorium te beschermen tegen concurrerende grootmachten. De Amerikaanse regeringsleider onderbouwde zijn standpunt door te wijzen op de noodzaak van nationale veiligheid; hij hield vol dat zonder directe interventie van de Verenigde Staten, Rusland of China onvermijdelijk hun invloed in de regio zouden uitbreiden. Trump bevestigde bovendien opnieuw zijn langdurige ambitie om Groenland aan te kopen. Hij beschouwt het eiland als een onmisbaar onderdeel voor de realisatie van het Amerikaanse raketverdedigingsproject "Golden Dome". Dit gelaagde systeem is ontworpen om de VS te beschermen tegen ballistische en hypersonische wapens, met een geschatte kostprijs van 175 miljard dollar volgens het Witte Huis, hoewel het Congressional Budget Office de werkelijke uitgaven aanzienlijk hoger inschat.

De diplomatieke besprekingen werden bijgewoond door de Amerikaanse vicepresident JD Vance en minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio, die om de tafel gingen met de Deense minister van Buitenlandse Zaken Lars Løkke Rasmussen en zijn Groenlandse collega Vivian Motzfeldt. De Deense minister erkende de interesse van Trump in een mogelijke overname, maar sprak tegelijkertijd zijn "fundamentele onenigheid" uit over de kwestie van soevereiniteit. Hij benadrukte dat Groenland een autonoom onderdeel is van het Koninkrijk Denemarken. Ondanks de diepe verdeeldheid over de status van het eiland, bereikten de partijen een akkoord over de oprichting van een "werkgroep op hoog niveau" om toekomstige samenwerkingsvormen te onderzoeken. Minister Motzfeldt karakteriseerde het verloop van de gesprekken, ondanks de heersende spanningen, als "zeer goed".

In reactie op de uitlatingen van Trump hebben diverse Europese landen, waaronder Frankrijk, Duitsland, Italië, Polen, Spanje en het Verenigd Koninkrijk, een gezamenlijk communiqué uitgevaardigd. In deze verklaring werd herbevestigd dat alle beslissingen over de toekomst van Groenland uitsluitend de bevoegdheid zijn van Denemarken en Groenland zelf. Ook werd de status van het Koninkrijk als NAVO-bondgenoot, op gelijke voet met de Verenigde Staten, onderstreept. De geopolitieke belangen in dit geschil zijn aanzienlijk, mede door de strategische ligging van het eiland en de enorme voorraden aan natuurlijke rijkdommen, in het bijzonder zeldzame aardmetalen. De markt voor deze metalen wordt momenteel gedomineerd door China, maar schattingen geven aan dat Groenland tot 42 miljoen ton van deze grondstoffen kan bevatten, wat het de tweede grootste reserve ter wereld zou maken. Analisten schatten de totale waarde van het eiland, op basis van de aanwezige hulpbronnen en het geopolitieke gewicht, op een bedrag tussen de 1,5 en 1,7 biljoen dollar.

Parallel aan de diplomatieke escalatie wordt in de komende dagen de komst van NAVO-versterkingen verwacht. Hierbij zullen onder meer Franse militairen deelnemen aan een Europese missie die gericht is op het waarborgen van de veiligheid op het eiland. De Europese lidstaten beschouwen het versterken van de veiligheid in de Arctische regio als een noodzakelijk antwoord op de territoriale en strategische aanspraken vanuit Washington.