Davos 2026: De Visie van Javier Milei op Economische Vrijheid en de Wedergeboorte van Argentinië

Op 21 januari 2026, precies tussen 16:30 en 17:00 CET, hield de Argentijnse president Javier Milei een spraakmakende toespraak onder de titel "Special Address by Javier Milei, President of Argentina". Tijdens dit evenement in Davos verschoof de focus naar de complexe relatie tussen geo-economie en politiek, waarbij de nadruk lag op ethiek, marktwerking en de fundamentele waarde van economische vrijheid. In vergelijking met voorgaande jaren was zijn toon opvallend gematigder; de nadruk lag op theoretische verdedigingen van het ongereguleerde kapitalisme, zonder de scherpe sociale confrontaties die men voorheen van hem gewend was.

Milei onderbouwde zijn betoog met verwijzingen naar een breed scala aan invloedrijke economen en denkers, waaronder Thomas Sowell, Murray Rothbard, Adam Smith, Hans-Hermann Hoppe en Jesús Huerta de Soto. Naast deze economische grootheden putte hij ook inspiratie uit diverse filosofen en heilige teksten uit de Bijbel om zijn visie op een vrije samenleving kracht bij te zetten. Een van de meest opvallende stellingen in zijn toespraak was de verklaring dat "Machiavelli dood is", waarmee hij de traditionele scheiding tussen politiek en moraal resoluut naar de prullenbak verwees.

De president verwierp de valse tegenstelling tussen ethiek en efficiëntie. Volgens Milei, die hierbij Huerta de Soto aanhaalde, zijn rechtvaardigheid en efficiëntie simpelweg twee kanten van dezelfde medaille; wat moreel juist is, kan in een dynamische analyse niet inefficiënt zijn. Hij presenteerde het vrije ondernemerschap niet alleen als een economisch systeem, maar als de enige ethische basis voor een welvarende samenleving. In schril contrast hiermee plaatste hij het socialisme, dat volgens hem altijd rampzalig eindigt, ondanks de aanvankelijke aantrekkingskracht van de retoriek.

Als waarschuwing voor de gevolgen van socialistisch beleid wees Milei naar de situatie in Venezuela. Hij beschreef het land als een "bloedige narcodictatuur" waar het Bruto Binnenlands Product met maar liefst 80% is ingestort en waar corruptie de overhand heeft gekregen. Tegenover dit verval stelde hij het natuurrecht, gebaseerd op de principes van John Locke: het onvervreemdbare recht op leven, vrijheid en eigendom. Dit vormt de kern van zijn non-agressieprincipe, waarbij het levensproject van ieder individu onvoorwaardelijk gerespecteerd moet worden.

De Argentijnse leider greep ook terug op het klassieke Romeinse recht en de definities van Ulpianus, waarin rechtvaardigheid wordt omschreven als de constante wil om iedereen het zijne te geven. In de ogen van Milei is het kapitalisme de enige weerspiegeling van dit principe, omdat het werkt via private eigendom, vrije markten en gezonde concurrentie. Hij maakte hierbij een onderscheid tussen statische efficiëntie, zoals de "onzichtbare hand" van Adam Smith, en de dynamische efficiëntie die ontstaat door ondernemerscreativiteit en technologische innovatie.

Milei benadrukte dat instituten de taak hebben om onzekerheid te verminderen, een concept dat hij ontleende aan Douglass North. Hij sprak zich fel uit tegen de regulering van groeiende markten, waaronder de sector van kunstmatige intelligentie (AI). Volgens hem is het meest verantwoordelijke wat politici kunnen doen, simpelweg stoppen met het hinderen van degenen die de wereld daadwerkelijk verbeteren. De resultaten van zijn eigen beleid in Argentinië dienden hierbij als tastbaar bewijs voor het succes van deze aanpak.

Sinds het aantreden van zijn regering in 2023 zijn er in Argentinië maar liefst 13.500 hervormingen doorgevoerd. Deze drastische maatregelen hebben geleid tot het elimineren van een begrotingstekort van 15% van het BBP. Bovendien is de inflatie spectaculair gedaald van 300% naar ongeveer 30%, terwijl het armoedecijfer in het land is teruggebracht van 57% naar 27%. Milei vatte deze transformatie samen met de metafoor dat zijn regering is gestopt met het uitdelen van vis, maar de mensen heeft geleerd hoe ze zelf moeten vissen.

De president waarschuwde dat het Westen momenteel in gevaar is door de opkomst van het socialisme en het zogenaamde "wokeisme", dat hij bestempelde als een hypocriete vorm van collectivisme. Toch sloot hij af met een boodschap van hoop, waarbij hij Amerika omschreef als een baken van licht dat het hele Westen zal verlichten. Met een verwijzing naar de Thora (Parshat Bo) vergeleek hij de strijd voor vrijheid met het verzet tegen de farao, eindigend met zijn kenmerkende uitroep: "Leve de vrijheid, verdomme!" (Long live freedom, damn it).

In de marge van het congres gaf Milei ook meer inzicht in zijn geopolitieke strategie, waarbij hij China bestempelde als een uitstekende handelspartner. Hij verduidelijkte dat er geen enkel conflict bestaat tussen nauwe banden met China en de vriendschappelijke relatie met de Verenigde Staten onder Trump. Voor Argentinië is open handel met alle bereidwillige partijen een bittere noodzaak voor economische overleving en verdere groei, waarbij ideologische boycotten geen plaats hebben in het nationale belang.

Wat betreft het monetaire beleid toonde Milei zich een pragmaticus door te bevestigen dat Argentinië nog niet klaar is voor een volledig vrije koers van de peso. De huidige strategie van gecontroleerde schommelingen en het opbouwen van reserves wordt gezien als de veiligste methode om volatiliteit te vermijden. Het doel is om de markt stap voor stap voor te bereiden op volledige liberalisering zonder de economie bloot te stellen aan plotselinge schokken, wat past binnen zijn bredere visie op verantwoorde governance en stabiliteit.

• Milei benadrukte dat vrije handel en open markten de enige weg zijn naar duurzame welvaart.
• Hij bekritiseerde protectionisme en tarieven als rem op de wereldwijde economische groei.
• De successen in Argentinië laten zien dat structurele hervormingen leiden tot directe verbetering van de levensstandaard.
• De president riep op tot minder overheidsbemoeienis in sectoren die de wereld vooruithelpen, zoals de tech-industrie.