Olielekkage in Odessa: Aanval op Pivdenny Haven Veroorzaakt Milieuschade

Tussen 20 en 22 december 2025 werd de haveninfrastructuur van Odessa het doelwit van een reeks raketaanvallen en droneaanvallen door Russische strijdkrachten. Deze aanvallen leidden tot een aanzienlijk ecologisch incident in de Zwarte Zee. De zwaarste klappen vielen bij de terminal van Allseeds Black Sea in de haven van Pivdenny. Schade aan de opslagtanks resulteerde in de lekkage van duizenden tonnen zonnebloemolie. Bij de beschietingen op 20 december vonden ongeveer 30 containers met meel en plantaardige olie vlam, wat een substantieel verlies van productvoorraden betekende.

Cornelis Vriens, de handelsdirecteur van Allseeds, bevestigde tegenover het persbureau AFP het verlies van duizenden tonnen olie. Hij bestempelde de aanval als de meest destructieve voor het bedrijf sinds het begin van de grootschalige vijandelijkheden. Tegen 24 december werden de gevolgen van de olielekkage zichtbaar langs de kustlijn van Odessa. Op de stranden ‘Delfin’ en ‘Lanzheron’ werden olieachtige vlekken gesignaleerd, die deden denken aan olievlekken, en er werden dode vogels aangetroffen. Oleg Kypier, het hoofd van de Militaire Administratie van de Oblast Odessa, en Serhiy Lysak, het hoofd van de Militaire Administratie van de stad Odessa, bevestigden de vervuiling. Zij merkten op dat een deel van het product op de rijbaan en in de lagune terechtkwam voordat het de zee bereikte.

Milieuactivist Vladyslav Balinsky, voorzitter van de NGO ‘Groen Blad’, omschreef de gebeurtenis als een ‘ecologische catastrofe’. Hij benadrukte dat de Baai van Odessa fungeert als een val voor de drijvende olielaag. De operaties om de gevolgen te bestrijden werden bemoeilijkt doordat de haven gedurende twee dagen na de eerste aanvallen voortdurend werd bestookt, wat de mogelijkheden van de specialisten beperkte. De Administratie van de Zeeboeien van Oekraïne (AMPU) meldde dat de werkzaamheden ter beperking gefaseerd waren begonnen, waarbij boeien werden uitgezet. Hierdoor werd de toegang tot de haven tijdelijk geblokkeerd voor de scheepvaart totdat de schoonmaakwerkzaamheden voltooid waren.

Hoewel de autoriteiten de nadruk leggen op de organische aard van de zonnebloemolie, die biologisch afbreekbaar is, is de directe schade aan het ecosysteem onmiskenbaar. Jevhen Chlobystov, decaan van de Faculteit der Natuurwetenschappen aan de NaUKMA, opperde dat de olievlek binnen 5 tot 7 dagen zou kunnen verdwijnen, maar de langetermijngevolgen voor de natuur zouden aanhouden. Met het oog op het humanitaire aspect van de ramp bevestigde Ihor Biliakov, directeur van de Dierentuin van Odessa, de oprichting van een opvangpunt voor getroffen vogels. Op 24 december waren reeds meer dan 200 verzwakte vogels naar de dierentuin gebracht voor noodzakelijke zorg, waaronder drogen en revalidatie.

Het Openbaar Ministerie van Oekraïne heeft een onderzoek naar het incident geopend onder de noemer van oorlogsmisdaden, terwijl de Staats Ecologische Inspectie is begonnen met het nemen van watermonsters. Cornelis Vriens van Allseeds wees ook op de financiële complicaties: verzekeringsmaatschappijen vermijden doorgaans de dekking van dergelijke risico’s, wat de last voor de terminalexploitanten verzwaart. Dit incident werpt opnieuw een scherp licht op de directe en meetbare milieuschade die wordt toegebracht tijdens het militaire conflict.