Mei 2026, VS – Midden-Oosten. De Amerikaanse president Donald Trump heeft het Congres officieel laten weten dat de "militaire acties tegen Iran zijn beëindigd", hoewel er in de regio nog steeds een aanzienlijke Amerikaanse troepenmacht aanwezig blijft en de maritieme blokkade van de Iraanse havens wordt gehandhaafd.
Op 28 februari 2026 lanceerden de Verenigde Staten, ter ondersteuning van Israël, grootschalige aanvallen op Iraanse doelen, waarbij zij de noodzaak benadrukten om het nucleaire programma in te dammen en de dreiging voor de Amerikaanse troepen in de regio weg te nemen. Tegen 1 mei, de deadline van de 60-dagenstermijn die is vastgelegd in de "War Powers Act", stuurde Trump een brief naar de voorzitter van het Huis van Afgevaardigden, Mike Johnson, en de interim-voorzitter van de Senaat, Chuck Grassley, waarin hij verklaarde dat de "vijandelijkheden met Iran zijn afgerond".
In de brief benadrukte hij dat er "sinds 7 april geen vuurgevechten meer hebben plaatsgevonden tussen de VS en Iran" en dat de militaire confrontaties hiermee officieel als beëindigd worden beschouwd. Dit stelde de regering in staat om de noodzaak te omzeilen voor parlementaire goedkeuring van de militaire operatie, die formeel slechts als "militaire actie" en niet als "oorlog" werd geclassificeerd.
De "War Powers Act" uit 1973 vereist dat de president toestemming krijgt van het Congres indien gevechtshandelingen langer dan 60 dagen duren. De deadline van 1 mei verstreek zonder dat er ook maar één stem werd uitgebracht voor een officiële oorlogsverklaring, waarbij de Republikeinen in beide kamers feitelijk de koers van Trump steunden door de confrontatie met het Witte Huis uit de weg te gaan.
In zijn brieven wijst Trump de noodzaak van langdurige instemming van het Congres expliciet van de hand, waarbij hij juridische beperkingen bestempelt als "niet in overeenstemming met de Grondwet" en onderstreept dat hij het recht behoudt op verdere aanvallen. Deskundigen merken op dat dit een gevaarlijk precedent schept: een president kan een escalatie "op papier" als beëindigd verklaren, terwijl de troepen, bases en de vloot in volledige staat van paraatheid blijven.
Ondanks de woorden van Trump over de "beëindiging van de vijandelijkheden", blijven er meerdere vliegdekschepen, aanvalsgroepen en honderden gevechtsvliegtuigen gestationeerd in de Perzische Golf. De maritieme blokkade van de Iraanse havens duurt voort, wat de export van olie en de algemene handel beperkt; dit heeft inmiddels geleid tot een stijging van de prijzen voor het "zwarte goud" en nieuwe sancties tegen zakelijke entiteiten die banden hebben met Teheran.
Iran heeft via Pakistaanse bemiddelaars herhaaldelijk vredesinitiatieven ingediend, met voorstellen voor de heropening van de Straat van Hormuz en de gedeeltelijke opheffing van de sancties. Trump verklaarde openlijk ontevreden te zijn over het laatste aanbod, waarbij hij verwees naar de "buitensporige eisen" van Teheran en slechts twee mogelijke scenario's schetste: "een deal sluiten" of "Iran in één dag volledig vernietigen".
De internationale gemeenschap verwelkomt de erkenning van het einde van de directe confrontaties met de nodige voorzichtigheid, maar benadrukt dat het risico op een nieuwe escalatie groot blijft zonder een echt alomvattend akkoord en de terugtrekking van de troepen. In de EU en bij diverse partnerlanden klinken al stemmen voor de totstandkoming van een betrouwbare garantie die niet afhankelijk is van incidentele verklaringen van de Amerikaanse president en die voorkomt dat de regio onder een constante dreiging blijft staan.
