Noord-Amerikaanse première voor documentaire 'Mr. Nobody vs. Putin' over Russische schoolmilitarisering

Op 21 januari 2026 is in Noord-Amerika de officiële bioscooprelease gestart van de indringende documentaire "Mr. Nobody vs. Putin". Deze film werpt een onthullend licht op de toenemende militarisering binnen de onderwijsinstellingen van de Russische Federatie. De productie, geregisseerd door David Borenstein in nauwe samenwerking met mederegisseur Pavel Talankin, werd eerder al onderscheiden met de Speciale Juryprijs in de sectie World Cinema Documentary op het prestigieuze Sundance Film Festival in 2025. De distributierechten voor het Noord-Amerikaanse grondgebied zijn verworven door Kino Lorber, dat de film in geselecteerde bioscopen vertoont en vanaf 22 januari ook beschikbaar stelt via de streamingdienst Kino Film Collection.

De documentaire is tot stand gekomen als een internationale coproductie tussen het Deense Made in Copenhagen en het Tsjechische Pink Productions. De film heeft inmiddels aanzienlijke erkenning gekregen door een plek te veroveren op de shortlist voor de Oscars van 2026 in de categorie Beste Documentaire. Het verhaal concentreert zich op het werk van Pavel Talankin, een voormalig leraar die Rusland in juni 2024 verliet. Talankin slaagde erin om in het geheim de processen van staatspropaganda en indoctrinatie vast te leggen op school nr. 1 in de stad Karabash, gelegen in de regio Tsjeljabinsk, direct na de grootschalige Russische invasie van Oekraïne in februari 2022.

In zijn hoedanigheid als onderwijscoördinator en videograaf legde Talankin nauwgezet vast hoe zijn school transformeerde van een ruimte voor persoonlijke expressie naar een platform voor de verspreiding van staatsideologie en militaire waarden. Gedurende een periode van twee jaar verzamelde hij dit materiaal door gebruik te maken van een list: voor de officiële rapportages aan het Russische Ministerie van Onderwijs stuurde hij kopieën van lagere kwaliteit op, terwijl hij de opnames met de hoogste beeld- en geluidskwaliteit bewaarde op een verborgen harde schijf voor dit filmproject. Volgens Talankin was ongeveer 90% van het gefilmde materiaal oorspronkelijk bedoeld voor de documentatie van officiële overheidsevenementen.

David Borenstein, die via het internet in contact kwam met Talankin, was verantwoordelijk voor het script, de montage en de volledige postproductie. De productie werd ondersteund door producent Helle Faber en coproducenten Radovan Sibrt en Alžběta Karásková, met aanvullende steun van het Nordisk Film & TV Fond. Lisa Schwartz, hoofd distributie bij Kino Lorber, onderstreepte het cruciale belang van deze film in een tijdperk van wijdverspreide desinformatie en prees de uitzonderlijke moed van Talankin tegenover een "werkelijk angstaanjagende tegenstander". De jury van Sundance prees de film bovendien voor de moedige wijze waarop de verraderlijke wortels van propaganda in Russische scholen worden blootgelegd en hoe manipulatie via desinformatie effectief wordt aangetoond.

Ondanks de brede internationale erkenning waren er ook kritische kanttekeningen; zo wees The A.V. Club op de beperkte schaal van de documentaire omdat de focus uitsluitend op één specifieke school ligt. Talankin, die aan het begin van de opnames ongeveer 33 tot 34 jaar oud was, uitte desondanks zijn hoop om ooit terug te kunnen keren naar Karabash en omschreef de film als een "verhaal over liefde" voor zijn vaderland en de mensen die er wonen. De distributie in de Verenigde Staten, die ook gebieden zoals Puerto Rico en Guam omvat, benadrukt de grote internationale interesse in deze getuigenis van het leven onder de toenemende politieke druk in het huidige Rusland.