Chinese en internationale wetenschappers ontdekken stikstofhoudende organische stoffen in maanmonsters van 'Chang'e-5' en 'Chang'e-6'

Een internationaal onderzoeksteam onder leiding van specialisten van het Instituut voor Geologie en Geofysica van de Chinese Academie van Wetenschappen (IGGCAS) heeft de resultaten gepubliceerd van de analyse van maanregoliet die is teruggebracht door de missies 'Chang'e-5' en 'Chang'e-6'. De publicatie van deze gegevens vond plaats in het tijdschrift 'Science Advances' op 8 of 9 april 2026. Het onderzoek identificeert voor het eerst systematisch diverse stikstofhoudende organische verbindingen in het maanstof en beschrijft hun evolutionaire weg binnen de omstandigheden van het zonnestelsel.

Dankzij haar geologisch inerte omgeving bewaart de maan chemische archieven die op aarde door actieve processen zijn uitgewist. Dit werk bevestigt dat de maan de geschiedenis vastlegt van de aanvoer van organisch materiaal door asteroïden en kometen naar het binnenste deel van het zonnestelsel. Organische verbindingen komen voornamelijk voor in de vorm van korrels met afmetingen van submicron tot micron, evenals in de vorm van aangehechte coatings en ingekapselde structuren bestaande uit koolstof, stikstof en zuurstof. In sommige monsters werden amide-functionele groepen aangetroffen, wat duidt op een complexe chemische reorganisatie.

Een cruciaal aspect was de isotopenprofilering die werd uitgevoerd met behulp van de NanoSIMS-methode. Er werd vastgesteld dat de isotopenverhoudingen van waterstof, koolstof en stikstof in de maan-organica gemiddeld 'lichter' zijn in vergelijking met de waarden die kenmerkend zijn voor koolstofhoudende chondrieten en andere asteroïdemonsters. Deze discrepantie komt overeen met een scenario waarin het oorspronkelijke materiaal verdamping en daaropvolgende condensatie onderging tijdens inslagen bij hoge temperaturen.

Wetenschappers hebben voor het eerst duidelijke tekenen van zonnewind-implantatie in organisch materiaal vastgelegd. Dit dient als een betrouwbare 'vingerafdruk' om aardse contaminatie van de monsters uit te sluiten en bevestigt dat het materiaal langdurig op het maanoppervlak heeft gelegen en aan straling is blootgesteld. In het vroege zonnestelsel leverden asteroïden en kometen essentiële elementen voor het leven, zoals koolstof, stikstof, zuurstof, fosfor en zwavel, aan de aardse planeten, die als chemische precursoren kunnen hebben gediend.

De missie 'Chang'e-6', gelanceerd op 3 mei 2024, bracht 1935,3 gram aan monsters van de achterkant van de maan naar de aarde, wat de basis voor uitgebreid onderzoek verbreedt ten opzichte van zijn voorganger, 'Chang'e-5'. Dit onderzoek legt de analytische basis voor toekomstige interplanetaire missies voor het terugbrengen van monsters, waaronder de geplande 'Tianwen-2'-missie, door inzicht te verschaffen in de transformatie van materialen van kleine hemellichamen in het vroege zonnestelsel.