Nieuwe Myrcia-soorten ontdekt in Tocantins: Een impuls voor de kennis over de flora van de Cerrado

In de editie van maart 2026 van het wetenschappelijke tijdschrift Heringeriana, een prestigieuze publicatie van de Botanische Tuin van Brasília (JBB), is de officiële erkenning van twee cruciale toevoegingen aan de nationale flora wereldkundig gemaakt. Deze soorten, die beide deel uitmaken van de omvangrijke familie van de Myrtaceae, vestigen opnieuw de aandacht op de ongekende biodiversiteit van de Braziliaanse Cerrado. Dit bioom is na het Amazonegebied het grootste van Zuid-Amerika en strekt zich uit over een duizelingwekkende oppervlakte van ongeveer 2 miljoen vierkante kilometer. Als de meest diverse tropische savanne op aarde herbergt de Cerrado een schat aan biologische variëteit die nog steeds niet volledig in kaart is gebracht.

De meest significante wetenschappelijke doorbraak in deze publicatie is de formele beschrijving van Myrcia fariae, een soort die tot nu toe onbekend was voor de wetenschap. Dit specifieke taxon werd ontdekt in het stroomgebied van de rivier de Paraná, gelegen in de centraal-noordelijke staat Tocantins. Het geslacht Myrcia is een van de meest soortenrijke groepen binnen de Braziliaanse flora en telde volgens de meest recente gegevens uit 2025 ongeveer 794 verschillende soorten. De belangrijkste centra van evolutie en diversiteit voor dit geslacht bevinden zich in de ecoregio's van de Cerrado en het Atlantisch Woud. De ontdekking van M. fariae onderstreept het feit dat er, ondanks de ecologische waarde van de Cerrado, nog steeds een nijpend tekort is aan gedetailleerde biologische informatie, wat een barrière vormt voor een adequate planning van natuurbehoud.

Naast de beschrijving van de nieuwe soort, bevat het tijdschrift ook de eerste officiële registratie van Myrcia calderonii op het grondgebied van Brazilië. Tot voor kort werd aangenomen dat deze plant uitsluitend voorkwam in de tropische gebieden van Centraal-Amerika. De identificatie van de soort in Brazilië kon pas definitief worden bevestigd na een rigoureus proces van morfologische vergelijkingen en geavanceerde moleculaire analyses. In totaal telt de taxonomische samenvatting van het geslacht Myrcia in Brazilië nu 393 soorten, waarvan er maar liefst 304 endemisch zijn. Deze cijfers benadrukken de unieke bijdrage van de flora in Tocantins aan de wereldwijde biodiversiteit. De vaststelling dat M. calderonii een veel groter verspreidingsgebied heeft dan voorheen gedacht, biedt essentiële nieuwe data voor het begrijpen van de fylogeografie en de historische migratiepatronen van dit plantengeslacht.

De voortdurende inspanningen om de flora van de Cerrado te inventariseren, zoals uitgevoerd door de Nationale Bosinventarisatie (IFN), laten zien dat onze kennis over de houtachtige gewassen in dit gebied nog verre van compleet is. Ter illustratie: in de periode tussen 2015 en 2020 werden er maar liefst 27 nieuwe boomsoorten in dit bioom geïdentificeerd. De Cerrado is niet alleen de meest waterrijke savanne ter wereld, maar fungeert ook als een strategisch reservoir voor de watervoorziening van het continent. Het gebied vormt de waterscheiding tussen de stroomgebieden van de drie machtigste rivieren van Zuid-Amerika: de Amazone, de La Plata/Paraguay en de São Francisco. De publicatie van deze nieuwe ontdekkingen vormt de wetenschappelijke basis voor toekomstige beschermingsprogramma's die hard nodig zijn om dit kwetsbare ecosysteem te behoeden voor verdere degradatie door menselijk handelen.