Maria Corina Machado trao tặng Huân chương Nobel cho Donald Trump: Bước ngoặt chính trị đầy tranh cãi

Vào ngày 15 tháng 1 năm 2026, một sự kiện ngoại giao đặc biệt đã diễn ra tại Nhà Trắng khi bà Maria Corina Machado, nhà lãnh đạo phe đối lập Venezuela và là người vừa được vinh danh với Giải Nobel Hòa bình năm 2025, đã có cuộc hội đàm riêng với Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump. Trong khoảnh khắc gây kinh ngạc cho giới quan sát, bà Machado đã chính thức trao lại tấm huy chương vàng Nobel danh giá của mình cho ông Trump. Đại diện phát ngôn của Nhà Trắng sau đó đã xác nhận rằng giải thưởng này hiện đang thuộc quyền sở hữu của người đứng đầu chính phủ Mỹ, trong khi cá nhân Tổng thống Trump mô tả hành động này là một "cử chỉ tuyệt vời của sự tôn trọng lẫn nhau" trong bối cảnh các nỗ lực chính trị của ông.

Bà Machado, người được trao giải vào tháng 10 năm 2025 nhờ những đóng góp kiên trì trong việc thúc đẩy quyền dân chủ và đấu tranh cho quá trình chuyển giao hòa bình tại Venezuela, lý giải rằng quyết định này nhằm ghi nhận "sự cam kết độc bản" của ông Trump đối với tự do của quốc gia Nam Mỹ này. Bà thậm chí còn viện dẫn một tiền lệ lịch sử khi so sánh hành động của mình với việc Hầu tước de Lafayette trao tặng huy chương có hình George Washington cho Simon Bolivar cách đây hai thế kỷ. Tuy nhiên, động thái này đã vấp phải những ý kiến trái chiều, khi Ủy ban Nobel Na Uy trước đó từng khẳng định rằng danh hiệu và hiện vật của Giải Nobel Hòa bình là không thể chuyển nhượng hay chia sẻ cho bất kỳ ai khác.

Sự kiện trao tặng huy chương diễn ra ngay sau khi chiến dịch quân sự mang tên "Quyết tâm Tuyệt đối" (Absolute Resolve) do Hoa Kỳ phối hợp thực hiện vừa kết thúc thành công. Chiến dịch này đã dẫn đến việc bắt giữ cựu Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro vào ngày 3 tháng 1 năm 2026. Theo các báo cáo chi tiết, cuộc hành quân chỉ kéo dài khoảng 2 giờ 20 phút với sự tham gia của hơn 150 máy bay xuất kích từ 20 căn cứ khác nhau, thực hiện các cuộc không kích dồn dập vào nhiều mục tiêu, bao gồm cả thủ đô Caracas. Tờ The New York Times dẫn nguồn tin từ Lầu Năm Góc cho biết phía quân đội Mỹ không chịu bất kỳ tổn thất nào về người trong suốt quá trình triển khai.

Sau khi bị bắt giữ, ông Maduro được cho là đã được đưa đến Hoa Kỳ và hiện đang bị giam giữ tại một cơ sở tạm giam ở Brooklyn để phục vụ điều tra. Trong bối cảnh đó, Tổng thống Donald Trump thông báo đã bắt đầu tiến hành đối thoại với bà Delcy Rodriguez, người từng giữ chức Phó Tổng thống Venezuela từ ngày 14 tháng 6 năm 2018. Vào ngày 5 tháng 1 năm 2026, bà Rodriguez đã chính thức tuyên thệ nhậm chức Tổng thống lâm thời của Venezuela theo phán quyết từ Tòa án Tối cao nước này. Bà Rodriguez vốn được biết đến là một chính trị gia theo đuổi các chính sách kinh tế chính thống và cứng rắn.

Các chuyên gia phân tích chính trị nhận định rằng hành động trao huy chương của bà Machado có thể là một nỗ lực chiến lược nhằm củng cố vị thế cho phong trào chính trị của bà sau khi chế độ Maduro sụp đổ. Điều này đặc biệt đáng chú ý khi ông Trump trước đây từng công khai bày tỏ mong muốn nhận được giải Nobel, đồng thời ông cũng bày tỏ sự hoài nghi về năng lực lãnh đạo đất nước của bà Machado, bất chấp việc phong trào của bà đã tuyên bố giành chiến thắng trong cuộc bầu cử năm 2024. Trong khi đó, Tổng thống lâm thời Rodriguez đã lên tiếng yêu cầu trả tự do ngay lập tức cho ông Maduro, còn ông Trump được cho là vẫn chưa ủng hộ việc chuyển giao quyền lực ngay lập tức cho bà Machado với lý do bà chưa có đủ sự ủng hộ rộng rãi từ quần chúng nhân dân.

Phản ứng từ cộng đồng quốc tế đối với chiến dịch "Quyết tâm Tuyệt đối" và những biến động tại Venezuela hiện đang chia rẽ sâu sắc. Tổng thống Brazil, ông Lula da Silva, đã lên tiếng chỉ trích mạnh mẽ các hành động của Hoa Kỳ, coi đây là hành vi vi phạm nghiêm trọng chủ quyền quốc gia. Ngược lại, Tổng thống Argentina Javier Milei lại bày tỏ sự hoan nghênh trước việc lật đổ chế độ cũ. Về phía Nga, chính phủ nước này đã chính thức phân loại các sự kiện vừa qua là một "hành động xâm lược vũ trang", làm gia tăng thêm căng thẳng trong quan hệ ngoại giao giữa các cường quốc.