Giá vàng và bạc lập đỉnh lịch sử trong bối cảnh căng thẳng thương mại Mỹ-Châu Âu leo thang

Vào thứ Hai, ngày 19 tháng 1 năm 2026, thị trường kim loại quý toàn cầu đã chứng kiến một đợt tăng trưởng bùng nổ, xác lập những cột mốc lịch sử mới chưa từng có. Sự biến động mạnh mẽ này được xem là hệ quả trực tiếp từ tâm lý bất ổn bao trùm thị trường sau những tuyên bố cứng rắn của Tổng thống Mỹ Donald Trump nhắm vào các quốc gia châu Âu liên quan đến kế hoạch thâu tóm đảo Greenland. Cụ thể, trong phiên giao dịch sớm tại thị trường châu Á, giá vàng đã vọt lên mức cao kỷ lục là 4.690,59 USD/ounce. Cùng lúc đó, giá bạc cũng đạt đỉnh khi chạm ngưỡng 94,12 USD/ounce. Bước nhảy vọt của các tài sản trú ẩn an toàn này phản ánh sự lo ngại ngày càng tăng của giới đầu tư về khả năng tái diễn một cuộc chiến thuế quan khốc liệt giữa Hoa Kỳ và lục địa già.

Trước đó, vào thứ Bảy ngày 17 tháng 1 năm 2026, Tổng thống Trump đã đưa ra những cáo buộc đanh thép đối với tám đồng minh châu Âu, cho rằng họ đang thực hiện một "trò chơi rất nguy hiểm". Ông đe dọa sẽ áp đặt các biện pháp thuế quan mới như một phần trong chiến dịch nhằm "thâu tóm toàn bộ và tuyệt đối Greenland". Các quốc gia nằm trong tầm ngắm bao gồm Đan Mạch, Na Uy, Thụy Điển, Pháp, Đức, Anh, Hà Lan và Phần Lan. Theo đó, các nước này có thể phải đối mặt với mức thuế nhập khẩu 10% bắt đầu từ ngày 1 tháng 2 năm 2026, và dự kiến sẽ tăng lên 25% vào ngày 1 tháng 6 nếu thỏa thuận mua bán đảo không được thực hiện. Tổng thống Trump lý giải rằng việc các quốc gia châu Âu triển khai quân đội tại Greenland để diễn tập an ninh Bắc Cực là một hành động khiêu khích. Theo ước tính từ các chuyên gia và cựu quan chức Mỹ, giá trị của thương vụ mua lại đảo Greenland có thể lên tới 700 tỷ USD.

Phản ứng từ các thị trường chứng khoán châu Á đã xuất hiện ngay lập tức sau những diễn biến trên. Chỉ số Nikkei tại Tokyo đã sụt giảm 1,23% vào khoảng 00:20 giờ GMT, minh chứng cho sự lan tỏa của những bất ổn từ thị trường Mỹ sang khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Để đáp trả các đe dọa thuế quan vốn bị coi là vi phạm luật pháp quốc tế, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron dự định sẽ thúc đẩy việc kích hoạt Công cụ chống cưỡng bức (ACI) của Liên minh châu Âu thông qua Brussels. Đây là một cơ chế đặc biệt được thông qua vào năm 2023 nhưng chưa từng được áp dụng, cho phép EU thực hiện các biện pháp trả đũa như hạn chế nhập khẩu hoặc phong tỏa các dòng vốn đầu tư. Ngoài ra, Liên minh châu Âu cũng đang cân nhắc việc tái kích hoạt danh sách thuế quan trả đũa đối với hàng hóa Mỹ trị giá 93 tỷ Euro, vốn đã được tạm đình chỉ cho đến ngày 6 tháng 2 năm 2026.

Sự bất định của nền kinh tế toàn cầu càng trở nên trầm trọng hơn khi Bộ trưởng Thương mại Hoa Kỳ Howard Lutnick tuyên bố khả năng áp thuế lên tới 100% đối với các nhà sản xuất chip từ Hàn Quốc và Đài Loan nếu họ từ chối xây dựng nhà máy sản xuất tại Mỹ. Trong bối cảnh đó, đồng USD đã suy yếu khi giảm 0,33% so với đồng Yên Nhật, trong khi giá trị của Bitcoin cũng sụt giảm 3%, xuống còn 92.532 USD. Các nhà lãnh đạo châu Âu, bao gồm Tổng thống Macron và Chủ tịch Ủy ban Châu Âu Ursula von der Leyen, đang chuẩn bị thảo luận về cuộc tranh chấp thuế quan này tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới diễn ra ở Davos. Các nhà phân tích tại Deutsche Bank nhận định rằng các quốc gia châu Âu, hiện đang nắm giữ khoảng 8.000 tỷ USD tài sản tại Mỹ, có thể bắt đầu quá trình hồi hương một phần nguồn vốn này. Tại thị trường nội địa Ấn Độ vào ngày 19 tháng 1 năm 2026, vàng 24 carat được giao dịch ở mức 13.450 rupee/gram, trong khi giá bạc kỳ hạn trên sàn MCX cũng tăng vọt gần 5%. Tình hình càng trở nên khó đoán định hơn khi Tòa án Tối cao Hoa Kỳ hiện đang xem xét tính hợp pháp của các sắc lệnh thuế quan này.