Goud en zilver bereiken historische records door geopolitieke spanningen rond Groenland

Op maandag 19 januari 2026 hebben de markten voor edelmetalen een ongekende stijging laten zien. Deze ontwikkeling is een direct gevolg van de groeiende onzekerheid op de wereldwijde markten, aangewakkerd door de escalerende dreigementen van de Amerikaanse president Donald Trump. De spanningen draaien om zijn ambitie om Groenland over te nemen van Europese bondgenoten. Goud bereikte een historisch hoogtepunt van 4.690,59 dollar per ounce tijdens de vroege Aziatische handelssessies. Tegelijkertijd schoot ook de zilverprijs omhoog naar een recordniveau van 94,12 dollar per ounce. Deze vlucht naar veilige havens weerspiegelt de diepe bezorgdheid onder beleggers over een mogelijke nieuwe handelsoorlog tussen de Verenigde Staten en Europa.

De onrust begon op zaterdag 17 januari 2026, toen president Trump acht Europese bondgenoten beschuldigde van het spelen van een "zeer gevaarlijk spel". Hij dreigde met zware importheffingen als onderdeel van zijn campagne voor de "volledige en absolute aankoop van Groenland". De landen die direct onder vuur liggen zijn Denemarken, Noorwegen, Zweden, Frankrijk, Duitsland, het Verenigd Koninkrijk, Nederland en Finland. Trump kondigde aan dat er vanaf 1 februari 2026 een importtarief van 10% zal gelden, dat op 1 juni kan oplopen tot 25% als er geen akkoord over de verkoop van het eiland wordt bereikt. Als rechtvaardiging wees hij op de stationering van Europese troepen in Groenland voor arctische veiligheidsoefeningen, wat hij als een provocatie beschouwt. Experts schatten dat de kosten voor de aankoop van het eiland kunnen oplopen tot wel 700 miljard dollar.

De financiële markten in Azië reageerden onmiddellijk op deze ontwikkelingen. De Nikkei-index in Tokio daalde rond 00:20 GMT met 1,23%, wat aantoont dat de turbulentie van de Amerikaanse markten overslaat naar de Aziatisch-Pacifische regio. In Europa bereidt president Emmanuel Macron van Frankrijk een krachtig antwoord voor. Hij is van plan om via Brussel het zelden gebruikte Anti-Coercion Instrument (ACI) van de EU te activeren. Dit instrument, dat in 2023 werd aangenomen maar nog nooit is ingezet, stelt de Europese Unie in staat om tegenmaatregelen te nemen zoals importbeperkingen of het blokkeren van investeringen. Bovendien overweegt de EU om een lijst met vergeldingsheffingen op Amerikaanse goederen ter waarde van 93 miljard euro opnieuw in te voeren, een maatregel die eerder was opgeschort tot 6 februari 2026.

De onzekerheid werd verder vergroot door uitspraken van de Amerikaanse minister van Handel, Howard Lutnick. Hij suggereerde dat er tarieven tot wel 100% kunnen worden opgelegd aan Zuid-Koreaanse chipfabrikanten en Taiwanese bedrijven die weigeren fabrieken in de VS te bouwen. Door deze dreigingen verloor de Amerikaanse dollar 0,33% aan waarde ten opzichte van de Japanse yen, terwijl Bitcoin met 3% daalde naar een niveau van 92.532 dollar. Ondertussen bereidden Europese leiders, waaronder Macron en de voorzitter van de Europese Commissie, Ursula von der Leyen, zich voor om het handelsconflict te bespreken tijdens het World Economic Forum in Davos.

Analisten van Deutsche Bank waarschuwen dat Europese landen, die gezamenlijk ongeveer 8 biljoen dollar aan Amerikaanse activa bezitten, kunnen besluiten om een deel van dit kapitaal te repatriëren. Op de Indiase binnenlandse markten werd op 19 januari 2026 24-karaats goud verhandeld voor 13.450 roepies per gram, terwijl de zilverfutures op de MCX met bijna 5% stegen. De situatie wordt nog onvoorspelbaarder doordat het Amerikaanse Hooggerechtshof momenteel de rechtmatigheid van deze tarieven onderzoekt. Deze juridische strijd voegt een extra laag van complexiteit toe aan een toch al gespannen internationaal handelsklimaat.