Canada và Pháp đồng loạt mở lãnh sự quán tại Nuuk nhằm đối trọng với áp lực từ Mỹ lên chủ quyền Greenland

Vào thứ Sáu, ngày 6 tháng 2 năm 2026, thủ đô Nuuk của Greenland đã chứng kiến một sự kiện ngoại giao mang tính bước ngoặt khi Canada và Pháp chính thức khai trương các cơ quan đại diện lãnh sự của mình. Động thái ngoại giao này được giới phân tích quốc tế nhìn nhận là một phản ứng phối hợp chặt chẽ trước những áp lực chính trị ngày càng gia tăng từ phía Hoa Kỳ liên quan đến vấn đề chủ quyền của hòn đảo Bắc Cực có vị trí chiến lược quan trọng này. Việc thiết lập các phái đoàn mới gửi đi một thông điệp đa phương mạnh mẽ tới Washington rằng vị thế của Greenland không chỉ là mối quan tâm riêng của Đan Mạch hay chính quyền địa phương, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến lợi ích của các đồng minh then chốt tại Bắc Mỹ và châu Âu.

Các chuyên gia chính trị, bao gồm ông Ulrik Pram Gad từ Viện Nghiên cứu Quốc tế Đan Mạch (DIIS), nhận định rằng bước đi này nhằm thông báo trực tiếp cho chính quyền Tổng thống Mỹ về sự can dự tích cực của các đối tác châu Âu và Canada tại vùng cực. Buổi lễ khánh thành phái đoàn Canada có sự hiện diện của Bộ trưởng Ngoại giao Anita Anand và Toàn quyền Canada Mary Simon – người bản địa đầu tiên đảm nhận cương vị này, qua đó nhấn mạnh sự tôn trọng sâu sắc đối với quyền của các dân tộc bản địa và các mối liên kết văn hóa xuyên biên giới. Trong khi đó, phái đoàn Pháp do ông Jean-Noël Poirier, một nhà ngoại giao kỳ cựu từng giữ chức Đại sứ Pháp tại Việt Nam, dẫn dắt trên cương vị Tổng lãnh sự mới. Sự xuất hiện của tàu phá băng CCGS Jean Goodwill thuộc Lực lượng Bảo vệ Bờ biển Canada tại cảng Nuuk cũng góp phần củng cố tuyên bố về sự hiện diện thực tế và năng lực vận hành của Canada trong khu vực.

Căng thẳng địa chính trị bao quanh Greenland, hòn đảo sở hữu trữ lượng tài nguyên thiên nhiên và khoáng sản khổng lồ, đã trở nên đặc biệt gay gắt sau khi ông Donald Trump trở lại nắm quyền Tổng thống Hoa Kỳ vào năm 2025. Ông Trump đã nhiều lần khẳng định quan điểm rằng Washington cần thiết lập sự kiểm soát đối với hòn đảo này vì lợi ích an ninh quốc gia Mỹ. Những nỗ lực của Mỹ nhằm gia tăng tầm ảnh hưởng, bao gồm cả các cuộc thảo luận với Tổng thư ký NATO Mark Rutte về một thỏa thuận mang tính "khung", đã làm dấy lên những lo ngại sâu sắc tại Copenhagen và Nuuk. Đối với Greenland, nơi Đạo luật Tự quản năm 2009 đã chính thức hóa quyền tự quyết, việc có thêm các lãnh sự quán mới là cơ hội để chính quyền địa phương "thực hành" các quyền hạn độc lập trong quan hệ quốc tế, như nhận định của chuyên gia Jeppe Strandsbjerg từ Đại học Greenland (Ilisimatusarfik).

Bà Naaja Nathanielsen, Bộ trưởng phụ trách Kinh doanh, Tài nguyên khoáng sản, Tư pháp, Năng lượng và Bình đẳng giới của Greenland, đã bày tỏ sự hoan nghênh nhiệt liệt đối với sự hiện diện của Canada, đặc biệt là do mối quan hệ huyết thống và văn hóa mật thiết với cộng đồng người Inuit tại Canada. Tập đoàn Makivvik, đơn vị cử phái đoàn tham dự sự kiện, cũng nhấn mạnh rằng việc thành lập lãnh sự quán thể hiện sự tôn trọng đối với quyền của người Inuit trên vùng đất tổ tiên của họ. Về phía Pháp, kế hoạch mở cơ quan đại diện đã được công bố từ tháng 6 năm 2025, trùng với chuyến thăm của Tổng thống Emmanuel Macron nhằm khẳng định sự đoàn kết của khối châu Âu. Bà Kristine Nissen từ tổ chức tư vấn Europa đánh giá rằng bước đi này đã biến vấn đề của Greenland thành một "vấn đề chung của châu Âu" với những tác động mang tính toàn cầu sâu sắc.

Vùng Bắc Cực, nơi Greenland đóng vai trò trung tâm nhờ trữ lượng khoáng sản đất hiếm dồi dào, đang tiếp tục là tâm điểm của các cuộc cạnh tranh địa chính trị. Để đáp lại những diễn biến phức tạp này, NATO đã bắt đầu triển khai kế hoạch cho một sứ mệnh mới mang tên "Người gác đền Bắc Cực" (Arctic Sentry) nhằm củng cố vị thế và khả năng phòng thủ của liên minh tại vùng cực Bắc. Trước khi Canada và Pháp chính thức hiện diện, tại Nuuk chỉ có văn phòng đại diện của Iceland và Hoa Kỳ. Việc mở rộng mạng lưới ngoại giao nước ngoài này là tín hiệu rõ ràng về một cách tiếp cận đa cực nhằm đảm bảo sự ổn định, an ninh và tôn trọng chủ quyền trong một khu vực có ý nghĩa chiến lược đặc biệt đối với tương lai của thế giới.