Mỹ gia hạn tạm dừng không kích Iran trong bối cảnh các nỗ lực ngoại giao được đẩy mạnh

Chính quyền Hoa Kỳ dưới sự lãnh đạo của Tổng thống Donald Trump đã chính thức công bố việc gia hạn tạm dừng các cuộc không kích dự kiến nhằm vào hạ tầng năng lượng của Iran thêm 10 ngày, thiết lập thời hạn chót mới là ngày 6 tháng 4 năm 2026. Theo ông Trump, quyết định này được đưa ra nhằm đáp lại yêu cầu chính thức từ phía chính phủ Iran trong bối cảnh các cuộc tham vấn ngoại giao đang diễn ra. Tổng thống Mỹ nhận định rằng các cuộc đối thoại đang tiến triển theo hướng tích cực, bất chấp những đánh giá mâu thuẫn từ các nguồn tin quốc tế khác.

Bước đi này được xem là một nỗ lực tạm thời nhằm giảm bớt căng thẳng quân sự đang leo thang mạnh mẽ, đặc biệt là sau các sự cố phong tỏa eo biển Hormuz và sự bế tắc của các vòng đàm phán hạt nhân trước đó. Tuy nhiên, song song với các nỗ lực ngoại giao, Lầu Năm Góc vẫn đang xem xét khả năng điều động thêm tới 10.000 quân bộ binh, bao gồm cả các đơn vị thiết giáp, tới khu vực Trung Đông để tăng cường sức mạnh răn đe.

Lực lượng bổ sung này dự kiến sẽ phối hợp với khoảng 5.000 lính thủy đánh bộ và hàng nghìn binh sĩ thuộc Sư đoàn Không vận 82 đã được triển khai tại khu vực. Theo các báo cáo từ The Wall Street Journal, việc triển khai này có thể đặt quân đội Mỹ vào vị trí sẵn sàng tác chiến trong phạm vi mục tiêu là lãnh thổ Iran, bao gồm cả đảo Kharg – một mắt xích quan trọng trong hoạt động xuất khẩu dầu mỏ của Tehran. Động thái này cho thấy Washington đang duy trì áp lực tối đa để tạo lợi thế trên bàn đàm phán.

Trên mặt trận ngoại giao, các nỗ lực đang được thúc đẩy với vai trò trung gian của Pakistan. Đặc phái viên Hoa Kỳ Steve Witkoff xác nhận đã chuyển giao một bản đề xuất hòa bình khung gồm 15 điểm cho phía Iran, dẫn đến những phản hồi mà ông mô tả là "mạnh mẽ và tích cực". Bản đề xuất yêu cầu Iran tháo dỡ ba cơ sở hạt nhân chính, ngừng làm giàu uranium, đình chỉ chương trình tên lửa đạn đạo và mở cửa hoàn toàn eo biển Hormuz để đổi lấy việc nới lỏng các lệnh trừng phạt kinh tế.

Mặc dù vậy, các quan chức Iran được cho là đã phản ứng gay gắt với kế hoạch này, gọi đây là một thỏa thuận "phiến diện và không công bằng". Hiện vẫn chưa rõ chính xác phía Mỹ đang đàm phán với những cá nhân nào trong bộ máy chính quyền Iran. Tổng thống Trump gần đây cho biết các quan chức Iran thường phủ nhận việc tham gia đối thoại vì lo sợ cho tính mạng của chính mình trước những phản ứng từ nội bộ quốc gia hoặc từ phía bên ngoài.

Ông Trump nhấn mạnh: "Họ thực sự muốn đạt được một thỏa thuận nhưng lại sợ phải nói ra điều đó. Họ lo ngại sẽ bị sát hại bởi chính những người đồng hương của mình, hoặc thậm chí là bởi chúng ta." Những phát biểu này làm sâu sắc thêm tính chất phức tạp của cuộc khủng hoảng hiện nay. Trong khi đó, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đang tiến hành thảo luận với các đồng minh G7 về các biện pháp an ninh hàng hải tại vùng Vịnh.

Tại châu Âu, Ngoại trưởng Đức Johann Wadephul đã kêu gọi một kế hoạch quốc tế để bảo vệ eo biển Hormuz, dù khẳng định Đức sẽ không tham gia trực tiếp vào xung đột quân sự. Tổng thống Trump cũng đã công khai chỉ trích các đồng minh NATO vì sự đóng góp hạn chế trong khu vực này so với sự hỗ trợ dành cho Ukraine. Hội nghị G7 tại Pháp mới đây đã phản ánh sự lo ngại của các đồng minh về tính ổn định trong chính sách của Mỹ, đồng thời kêu gọi các bên kiềm chế để tránh một cuộc đại chiến khu vực.