ABD, Diplomatik Çabalar Sürerken İran'a Yönelik Saldırı Planlarını Erteledi

Donald Trump liderliğindeki Amerika Birleşik Devletleri yönetimi, İran'ın enerji altyapısına yönelik planlanan askeri operasyonlara ilişkin moratoryumu on gün daha uzattığını duyurdu. Bu kararla birlikte yeni son tarih 6 Nisan 2026 olarak belirlendi. Başkan Trump, bu hamlenin Tahran hükümetinden gelen resmi bir talep üzerine ve farklı kaynaklardan gelen çelişkili raporlara rağmen "olumlu" seyrettiği belirtilen diplomatik müzakereler ışığında yapıldığını ifade etti. Söz konusu erteleme, Hürmüz Boğazı'nın kapatılması ve nükleer program görüşmelerindeki tıkanıklık nedeniyle tırmanan bölgesel gerilimi düşürmeye yönelik geçici bir adım olarak değerlendiriliyor.

Diplomatik temaslar sürerken, Pentagon Orta Doğu'ya piyade ve zırhlı birliklerden oluşan yaklaşık 10.000 ek asker sevk etme olasılığını masaya yatırdı. Bu yeni kuvvetlerin, halihazırda bölgede bulunan 5.000 deniz piyadesi ve 82. Hava İndirme Tümeni'ne bağlı binlerce paraşütçüye destek vermesi planlanıyor. The Wall Street Journal'ın haberine göre, bu askeri yığınak, İran'ın petrol ihracatının kalbi sayılan Kharg Adası da dahil olmak üzere kritik noktaları operasyonel menzil içine alacak şekilde konuşlandırılabilir. Washington'ın bu hamlesi, müzakere masasında Tahran üzerindeki baskıyı koruma stratejisinin bir parçası olarak görülüyor.

Pakistan'ın arabuluculuğunda yürütülen diplomatik süreçte, ABD Özel Temsilcisi Steve Witkoff, İran'a 15 maddelik bir barış teklifi çerçevesi sunulduğunu teyit etti. Witkoff, bu girişimin "güçlü ve yapıcı" görüşmelere kapı araladığını belirtti. Teklif içeriğinde İran'ın üç ana nükleer tesisini kapatması, uranyum zenginleştirmeyi durdurması, balistik füze programını askıya alması ve Hürmüz Boğazı'nı tamamen trafiğe açması gibi ağır şartlar yer alıyor. Buna karşılık yaptırımların hafifletilmesi ve sivil nükleer programın denetlenmesi vaat ediliyor; ancak İranlı yetkililerin bu planı mevcut aşamada "tek taraflı ve adaletsiz" bulduğu bildiriliyor.

ABD'nin İran tarafında tam olarak kiminle diyalog kurduğu konusu ise gizemini koruyor. Başkan Trump, İranlı yetkililerin suikasta uğrama korkusuyla müzakerelerin varlığını kamuoyuna açıklamadıklarını öne sürdü. Bu durum, Tahran yönetiminin iç siyasi dengeler ve güvenlik endişeleri nedeniyle diplomatik süreci gizli tutmaya çalıştığına işaret ediyor.

Konuyla ilgili çarpıcı açıklamalarda bulunan Trump, "Müzakere ediyorlar ve bir anlaşmaya varmayı çok istiyorlar. Ancak bunu dile getirmekten korkuyorlar çünkü kendi vatandaşları tarafından öldürüleceklerini düşünüyorlar. Aynı zamanda bizim tarafımızdan öldürülmekten de çekiniyorlar," ifadelerini kullanarak bölgedeki güvensizlik ortamının altını çizdi.

Uluslararası arenada ise ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, G7 ülkelerindeki mevkidaşlarıyla istişarelerini sürdürüyor. Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul, Hürmüz Boğazı'nın güvenliği için ortak bir planlama yapılması çağrısında bulunurken, Almanya'nın 30'dan fazla genelkurmay başkanıyla uluslararası bir koalisyon misyonu üzerine görüştüğü ancak aktif bir çatışmaya girmeyeceği belirtildi. Trump'ın NATO müttefiklerini Ukrayna'ya yapılan yardımlara kıyasla yetersiz kalmakla eleştirmesi, küresel deniz yollarının güvenliği konusundaki görüş ayrılıklarını derinleştiriyor. Fransa'da Şubat sonundan bu yana ilk kez toplanan G7 bakanları, ABD'nin öngörülebilirliği konusundaki endişelerini dile getirerek bölgesel istikrarsızlığı önlemek adına itidal çağrısında bulundu.