Cựu rapper Balendra Shah tuyên thệ nhậm chức Thủ tướng thứ 40 của Nepal sau chiến thắng lịch sử

Vào thứ Sáu, ngày 27 tháng 3 năm 2026, ông Balendra Shah, một chính trị gia 35 tuổi và từng là một rapper nổi tiếng, đã chính thức tuyên thệ nhậm chức Thủ tướng thứ 40 của Nepal. Buổi lễ trang trọng được tổ chức tại Văn phòng Tổng thống (Shital Niwas) ở thủ đô Kathmandu, nơi Tổng thống Ram Chandra Paudel cũng đã tiến hành nghi thức tuyên thệ cho 14 thành viên trong nội các mới. Đáng chú ý, ông Shah đi vào lịch sử khi trở thành đại diện đầu tiên của cộng đồng Madhesi đảm nhận vị trí lãnh đạo cao nhất này tại quốc gia Nam Á.

Chiến thắng vang dội của ông Shah và đảng của mình, Đảng Rastriya Swatantra (RSP), là kết quả trực tiếp từ cuộc tổng tuyển cử diễn ra vào ngày 5 tháng 3 năm 2026. Đảng RSP đã giành được 182 trên tổng số 275 ghế tại Hạ viện, giúp họ tự thiết lập thế đa số tuyệt đối mà không cần phải thành lập liên minh — một hiện tượng chưa từng thấy tại chính trường Nepal kể từ năm 1999. Thành công này là hệ quả của làn sóng biểu tình chống tham nhũng mạnh mẽ do giới trẻ dẫn đầu vào tháng 9 năm 2025, sự kiện đã buộc chính phủ tiền nhiệm phải từ chức.

Trước khi bước vào chính trường quốc gia, Balendra Shah đã giữ chức Thị trưởng Kathmandu từ năm 2022 đến tháng 1 năm 2026 với tư cách là ứng cử viên độc lập. Ông nổi lên như một biểu tượng của sự đổi mới nhờ những chỉ trích quyết liệt đối với hệ thống tham nhũng và phong cách quản lý trực diện. Trong nhiệm kỳ thị trưởng, ông tập trung giải quyết các vấn đề thiết yếu như quản lý rác thải và điều tiết giao thông. Trong cuộc bầu cử vừa qua, cá nhân ông Shah đã đánh bại chính trị gia kỳ cựu, cựu Thủ tướng bốn nhiệm kỳ K. P. Sharma Oli tại khu vực bầu cử Jhapa-5 với số phiếu áp đảo 68.348 so với 18.724.

Sự thất bại của các đảng phái truyền thống được thể hiện rõ qua con số thống kê. Chính phủ mãn nhiệm của ông Oli, thuộc Đảng Cộng sản Nepal (Mác-xít Lê-nin-nít Thống nhất) (CPN-UML), chỉ giành được 25 ghế, trong khi Đảng Đại hội Nepal chỉ có được 38 ghế. Điều này phản ánh sự bất mãn sâu sắc của cử tri đối với các lực lượng chính trị cũ và mong muốn về một sự thay đổi toàn diện. Chính quyền mới giờ đây phải đối mặt với áp lực thực hiện những cam kết cải cách đã đưa ra trong chiến dịch tranh cử.

Nhà phân tích chính trị Puranjan Acharya chỉ ra rằng một trong những ưu tiên hàng đầu của tân Thủ tướng sẽ là thực thi các khuyến nghị từ ủy ban điều tra liên quan đến việc truy tố những người chịu trách nhiệm cho các biến cố hồi tháng 9 năm 2025. Thêm vào đó, Nepal đang đối mặt với tình trạng kinh tế trì trệ, khiến khoảng 1.500 người phải di cư ra nước ngoài mỗi ngày để tìm kiếm sinh kế. Việc khôi phục ổn định chính trị và giải quyết bài toán nghèo đói sẽ là những chỉ số then chốt để đánh giá sự thành công của chính quyền ông Shah.

Làn sóng biểu tình tháng 9 năm 2025, được giới truyền thông gọi là "Cuộc cách mạng Gen Z", bùng phát không chỉ do tham nhũng và bất bình đẳng mà còn do lệnh cấm các nền tảng mạng xã hội lớn trên toàn quốc. Sau khi chính phủ của ông Oli sụp đổ, một ban lãnh đạo lâm thời đã được thiết lập dưới sự điều hành của cựu Chánh án Sushila Karki. Buổi lễ nhậm chức của ông Shah không chỉ mang tính chính trị mà còn đậm chất văn hóa với các nghi lễ tôn giáo truyền thống, đánh dấu một chương mới đầy kỳ vọng cho tương lai của Nepal.